Σκληρή η στάση της Αθήνας στη Σύνοδο Κορυφής

ΣΕ ΘΡΙΛΕΡ, με την αυστριακή προεδρία να εμφανίζει διαδοχικά επτά διαφορετικά
κείμενα για τη θέση της Τουρκίας στη διαδικασία της διεύρυνσης, εξελίχθηκε το
Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών. Στο επίκεντρο ήταν φυσικά η επιθυμία ­ και
οι πιέσεις ­ των «μεγάλων» να χαρακτηρισθεί η Τουρκία «υποψήφια» και η σθεναρή
άρνηση της Ελλάδας να αποδεχθεί κάτι τέτοιο. Χθες, στις Βρυξέλλες, το
Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων εξελίχθηκε σε μαραθώνιο καθώς οι «15» συζητούσαν
πάνω από ένα 24ωρο, χωρίς να μπορούν να καταλήξουν σε συμβιβασμό για το
κείμενο που θα αποτελούσε την «κοινή θέση» στη Βιέννη ούτε στα θέματα της
διεύρυνσης ούτε στη μελλοντική χρηματοδότηση που θα καθορίσει το «δούναι –
λαβείν» μικρών και μεγάλων για την επόμενη επταετία (Ατζέντα 2000).

ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Ειδικότερα, για την Τουρκία υπήρχαν συνεχείς αλλαγές στις διατυπώσεις από την
αυστριακή προεδρία, έτσι ώστε να πετύχει με έναν «πόλεμο λέξεων» να περιγράφει
μεν τη γείτονα ως «υποψήφια» χώρα χωρίς όμως «να το φωνάζει», όπως έλεγαν
χαρακτηριστικά διπλωματικές πηγές. Μάλιστα κάποια στιγμή φαινόταν ότι θα
υπάρξει συμφωνία, αφού στην έβδομη παραλλαγή σχεδόν όλοι είχαν δώσει τη
συγκατάθεσή τους, ακόμη και η Ελλάδα, αφού φαινόταν κάποια διαφοροποίηση της
Τουρκίας από τις υπόλοιπες χώρες. Αλλά και αυτό το σχέδιο απορρίφθηκε, όταν ο
Ολλανδός επίτροπος κ. Χανς βαν ντεν Μπρουκ «άναψε κυριολεκτικά φωτιές» σε
ορισμένες χώρες, που αναθεώρησαν τις θέσεις τους και ζήτησαν πιεστικά να
φύγουν οι όποιες διαχωριστικές γραμμές μεταξύ της Τουρκίας και των υπόλοιπων
11 υποψήφιων χωρών. Ο κ. Παπανδρέου δήλωσε ότι σε καμία περίπτωση δεν θα
πρέπει να αποκτήσει η Τουρκία καθεστώς υποψήφιας χώρας «διά της μεθόδου της
διολισθήσεως» και κάλεσε τους εταίρους εάν επιθυμούν ευθέως να δώσουν στην
Τουρκία την ταμπέλα της υποψήφιας χώρας, να το ζητήσουν ευθέως.

ΒΑΡΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ

Ήδη από το πρωί, Γαλλία και Ολλανδία έθεσαν ανοικτά θέμα αναβάθμισης του
καθεστώτος της Τουρκίας, για να λάβουν όμως αμέσως την απάντηση της ελληνικής
πλευράς, με παρέμβαση του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου ότι
δεν πρόκειται να δεχθεί καμία αλλοίωση των αποφάσεων του Λουξεμβούργου και του
Κάρντιφ. Στον χορό των πιέσεων μπήκαν όλες οι μεγάλες χώρες, δίνοντας μια
πρόγευση για τη βαριά ατμόσφαιρα εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της
Βιέννης. Διπλή έδειχνε και η τοποθέτηση της Βόννης, αφού, όπως έλεγε ο
αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, η Γερμανία δεν έχει αποφασίσει ακόμη τι θέλει
ακριβώς. Την ώρα που ο Γερμανός καγκελάριος ήταν επιφυλακτικός μετά τη
συνάντησή του με τον κ. Σημίτη στις Βρυξέλλες, ο Γερμανός υπουργός Γ. Φίσερ
ήταν πιο θετικός στο να δοθεί στην Τουρκία καθεστώς υποψήφιας χώρας. Μάλιστα,
το κλίμα έδειχνε να είναι πιο βαρύ με τη δημοσιογραφική πληροφορία ότι ο
Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ ζήτησε ευθέως από τον αυστριακό καγκελάριο κ. Κλίμα
να κληθεί τη δεύτερη ημέρα των εργασιών της συνόδου κορυφής στη Βιέννη και η
Τουρκία μαζί με τις υπόλοιπες προς ένταξη 11 χώρες για να παρακαθήσουν σε
γεύμα με τους αρχηγούς κρατών και πρωθυπουργούς. Η αυστριακή προεδρία έδειχνε
να μην ανοίγει πάντως τα χαρτιά της για το θέμα αυτό, αν και διπλωματικές
πηγές έλεγαν ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα μπορούσε να
γίνει τόσο προκλητικό άνοιγμα προς την Άγκυρα. Πάντως στο κείμενο της
προεδρίας έγιναν αρκετές παρατηρήσεις, κυρίως στη διατύπωση ότι στη Βιέννη
πρόκειται να εξετασθούν οι εκθέσεις προόδου της Κομισιόν «για κάθε υποψήφια
χώρα», όπου μέσα σε αυτές ήταν σαφές ότι περιλαμβάνεται και η Τουρκία.
Αντίθετα, η ελληνική πλευρά δεχόταν τη διατύπωση, με την προϋπόθεση ότι θα
διευκρινιζόταν πως υποψήφιες είναι μόνο η Κύπρος και οι δέκα χώρες της
Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και όχι η Τουρκία, κάτι όμως που μέχρι αργά
το βράδυ κανείς δεν το υποστήριζε εκτός από τη χώρα μας.

Εμπλοκή σημειώθηκε και για τα κοινοτικά κονδύλια για την Άγκυρα, καθώς κάποιοι
είπαν ορισμένα από αυτά τα χρήματα να πάνε στις κατοικούμενες από Κούρδους
περιοχές ­ και ο κ. Παπανδρέου εμφανίσθηκε «ανοικτός» σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΟΤΖΑΛΑΝ

Εν τω μεταξύ, κάποια σύγκλιση απόψεων φάνηκε να υπάρχει σχετικά με την
υπόθεση Οτζαλάν καθώς οι «15» συμφώνησαν να υπάρξει στη Βιέννη δήλωση
καταδίκης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της δράσης του ΡΚΚ και του
Οτζαλάν. Παράλληλα οι «15» θα δηλώνουν τη συμπαράστασή τους στην Ιταλία για τη
διαφορά της στο θέμα αυτό με την Τουρκία, ενώ για τον Κούρδο ηγέτη υπήρχε
γενικώς μια συναίνεση ότι θα πρέπει να βρεθεί λύση είτε από διεθνές δικαστήριο
είτε από ευρωπαϊκό.

Στη δεύτερη περίπτωση θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι μηχανισμοί που
προσφέρονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ας σημειωθεί ότι τελικά
ανοικτά θα είναι και όλα τα ζητήματα που αφορούν την αναδιάρθρωση της ΚΑΠ, τη
λειτουργία των διαρθρωτικών ταμείων, αλλά και το ύψος του κοινοτικού
προϋπολογισμού, αφού ούτε προχθές αργά το βράδυ δεν έγινε κατορθωτό να βρεθεί
μια συμβιβαστική λύση ως προς το ύψος των κονδυλίων. Ισπανία, Ελλάδα και
Πορτογαλία διαφώνησαν κατηγορηματικά και με τις νέες προτάσεις της αυστριακής
προεδρίας, ωστόσο δεν ήταν σαφής η εικόνα εάν μόνο οι τέσσερις χώρες της
συνοχής μπορούν να μπλοκάρουν ένα θέμα που αποφασίζεται με ειδική πλειοψηφία.