Ήταν μόνο για… επισκευή

Στη «σύγχυση και την ανυπαρξία συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ των
πιλότων» του ουκρανικού Γιάκοβλεφ και στις «σοβαρές τεχνικές ελλείψεις» του
αεροσκάφους εντοπίζει το Ανακριτικό Συμβούλιο Αεροπορικών Ατυχημάτων τις
αιτίες του τραγικού δυστυχήματος που έγινε πριν από ένα χρόνο στα Πιέρια Όρη.

Μοιραία πτήση. Χωρίς το βασικό ραδιοβοήθημα το Γιάκοβλεφ ήταν σχεδόν βέβαιο ότι με την τυφλή πτήση που έκανε δύσκολα θα έφθανε στο αεροδρόμιο

ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ του 17μελούς Ανακριτικού Συμβουλίου για την αεροπορική τραγωδία που
στοίχισε τη ζωή 74 επιβατών παραδόθηκε επισήμως, χθες, στον υπουργό Μεταφορών
Αναστάσιο Μαντέλη, στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και στον αρμόδιο
εισαγγελέα της Θεσσαλονίκης που διερευνά την όλη υπόθεση.

Σύμφωνα με το πόρισμα, το μοιραίο Γιάκοβλεφ δεν ήταν πλόιμο και δεν έπρεπε να
εκτελέσει τη συγκεκριμένη πτήση. Από την ανάγνωση (γραφική απεικόνιση) των
τριών «μαύρων κουτιών» που έγινε στη Γερμανία, αποδείχτηκε ότι σε όλη τη
διάρκεια του ταξιδιού από την Οδησσό της Ουκρανίας προς τη Θεσσαλονίκη δεν
λειτουργούσε ο δέκτης ILS (ραδιοβοήθημα) που έχει μπροστά του ο κυβερνήτης και
επιτρέπει την «τυφλή» προσγείωση του αεροσκάφους.

Οι διεθνείς κανονισμοί αεροπλοΐας προβλέπουν πως όταν δεν λειτουργεί το
συγκεκριμένο όργανο ­ ακόμα και αν υπάρχει δεύτερος δέκτης ILS μπροστά από τον
συγκυβερνήτη ­, δεν επιτρέπεται η απογείωση του αεροσκάφους, παρά μόνο για να
φτάσει ως τον τόπο επισκευής του.

Επίσης, στο πόρισμα αναφέρεται ότι είχε τροποποιηθεί ο πίνακας ελέγχου των
οργάνων του πιλοτηρίου (πτήσης, ναυτιλίας, παρακολούθησης, επικοινωνιών,
ηλεκτρικού συστήματος), προκειμένου να είναι συμβατός με τις «δυτικού τύπου»
διαδικασίες που ακολουθούνται κατά την προσέγγιση στα αεροδρόμια.

Για τη συγκεκριμένη τροποποίηση δεν υπάρχει πιστοποίηση της Υπηρεσίας
Πολιτικής Αεροπορίας της Ουκρανίας ούτε της κατασκευάστριας εταιρείας
Γιάκοβλεφ, η οποία δήλωσε εγγράφως ότι την αγνοούσε.

Το Ανακριτικό Συμβούλιο, πρόεδρος του οποίου ήταν ο αρεοπαγίτης κ. Α.
Κατσίφας, καταγράφει στο πόρισμά του ­ βάσει των απομαγνητοφωνημένων
συνομιλιών των «μαύρων κουτιών» ­ και τον αποσυντονισμό που επικρατούσε μέσα
στο πιλοτήριο του αεροσκάφους, στο οποίο βρίσκονταν ο κυβερνήτης, ο
συγκυβερνήτης, ένας πιλότος-εκπαιδευτής και ένας ιπτάμενος μηχανικός (παρ’ ότι
τα εγχειρίδια των Γιάκοβλεφ δεν προβλέπουν ιπτάμενο μηχανικό).

Ειδικότερα, στο πόρισμα αναφέρεται ότι «η έλλειψη ηγετικής προσωπικότητας,
πειθαρχίας στο θάλαμο διακυβέρνησης και η αδυναμία αξιοποίησης του προσωπικού
θαλάμου διακυβέρνησης είχαν σαν αποτέλεσμα ένα αποδιοργανωμένο, ευρισκόμενο σε
σύγχυση και γενικά δυσλειτουργικό πλήρωμα».

Από τις συνομιλίες προκύπτει ότι οι πιλότοι, που ταξίδευαν πρώτη φορά στο
αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, είτε δεν καταλάβαιναν τις ερωτήσεις των
αεροελεγκτών είτε απαντούσαν δίνοντας εσφαλμένα στοιχεία για την πορεία του
αεροσκάφους και τη λειτουργία των οργάνων του.

Επίσης, στις παραλείψεις των πιλότων καταλογίζεται το γεγονός ότι δεν δήλωσαν
«κατάσταση ανάγκης, όταν απώλεσαν τον προσανατολισμό τους».

Στην περίπτωση αυτή, μετά την προσγείωση θα γινόταν εξονυχιστικός έλεγχος στο
αεροσκάφος από κλιμάκιο της ΥΠΑ.

Κύκλοι της ΥΠΑ εκτιμούσαν, χθες, ότι οι πιλότοι ενδεχομένως να ήθελαν να
αποφύγουν έναν τέτοιο έλεγχο, καθώς στο αεροσκάφος επέβαιναν και τέσσερις
επιπλέον επιβάτες που δεν είχαν δηλωθεί.

Ακόμα, όπως επισημαίνεται στο πόρισμα, λίγο πριν από την πρόσκρουση του
αεροσκάφους στα Πιέρια Όρη, στις 19:12’43” της 17ης Δεκεμβρίου 1997, σήμανε
τέσσερις φορές το «σύστημα προειδοποίησης εγγύτητος εδάφους», χωρίς όμως το
πλήρωμα να αντιδράσει και να επιχειρήσει ελιγμό ανόδου για να αποφύγει την πρόσκρουση.

«Ο κυβερνήτης του αεροσκάφους αντέδρασε μόλις στο τέταρτο σήμα, όταν άναψε το
κόκκινο φως “έδαφος εγγύς”, αλλά ήταν πολύ αργά», τονίζεται στο πόρισμα.

Όσον αφορά τους ελεγκτές του Πύργου Ελέγχου του αεροδρομίου «Μακεδονία», το
πόρισμα δεν τους περιλαμβάνει στα «αίτια» του δυστυχήματος, αλλά στους
«συμβάλλοντες παράγοντες».

Στους ελεγκτές καταλογίζεται μόνο η ευθύνη «της ελλιπούς αξιολόγησης των
συνθηκών και των δυσχερειών που αντιμετώπιζε το προσωπικό διακυβέρνησης του αεροσκάφους».

Συνέπεια της αξιολόγησης αυτής, που οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι οι
ελεγκτές δεν είχαν ραντάρ για να παρακολουθούν την πορεία του αεροσκάφους,
ήταν η αδυναμία τους «να προσφέρουν κάθε είδους βοήθεια, με δική τους
πρωτοβουλία, ώστε να αποτραπεί πιθανόν το ατύχημα».

Ένα από τα μέλη του Ανακριτικού Συμβουλίου (ο εκπρόσωπος της Πολεμικής
Αεροπορίας) διαφώνησε με την ερμηνεία αυτή, υποστηρίζοντας ότι «ο έλεγχος
προσέγγισης του αεροδρομίου αποτελεί αιτία μη αποτροπής του ατυχήματος».

Επίσης, ευθύνες στον Πύργο Ελέγχου του αεροδρομίου «Μακεδονία» επιρρίπτονται
και από την πλευρά των Ουκρανών εμπειρογνωμόνων.