ΟΝΕ ­ η επόμενη ημέρα

«Χαμηλή πτήση με αυτόματο πιλότο» θα είναι η ζωή για τους Έλληνες
καταθέτες, δανειολήπτες, καταναλωτές, μισθωτούς-συνταξιούχους,
φορολογούμενους, ταξιδιώτες και συναλλασσόμενους στο νέο τοπίο της Οικονομικής
και Νομισματικής Ένωσης, όταν η ελληνική οικονομία πετύχει να ενταχθεί σε
αυτήν από την 1/1/2001.

ΕΤΣΙ περιγράφουν οι ειδικοί αναλυτές την «επόμενη ημέρα» της ελληνικής
οικονομίας, όταν δηλαδή θα έχει επιτύχει την ένταξή της στην ΟΝΕ και θα
χορεύει στους ρυθμούς του ευρώ. Η μετονομασία τότε του προγράμματος σύγκλισης
σε πρόγραμμα σταθερότητας, το οποίο θα ακολουθεί απαρέγκλιτα κάθε χώρα του
ευρώ, δεν είναι μόνο μία τυπική διαδικασία, καθώς εκφράζει ακριβώς την διαφορά
ανάμεσα στους ρυθμούς στους οποίους κινείται τώρα η ελληνική οικονομία, τα
ελληνικά νοικοκυριά και όλοι οι άλλοι οικονομικοί παράγοντες και σε αυτούς,
στους οποίους θα πρέπει να κινούνται στο καθεστώς της ΟΝΕ.

Τώρα διεξάγεται ένας αγώνας δρόμου και θυσιών για να πιαστούν οι χαμηλοί
στόχοι για τα οικονομικά μεγέθη, το έλλειμμα, τον πληθωρισμό, τα επιτόκια, το
δημόσιο χρέος. Τότε η όλη προσπάθεια θα θυμίζει το ιταλικό κατενάτσιο, δηλαδή
θα έχει αμυντικό προσανατολισμό και θα επικεντρώνεται στη διατήρηση των
χαμηλών στόχων στα οικονομικά μεγέθη με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα
νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις, τους φορολογουμένους, τους κατανωλτές και όλες
τις άλλες κατηγορίες. Ποιο θα είναι όμως το περιβάλλον για κάθε μία από τις
παραπάνω κατηγορίες; Όλες οι προβλέψεις και οι μελέτες σκιαγραφούν το τοπίο
που περιγράφεται παρακάτω:

Οι δανειολήπτες θα μπορούν να δανείζονται με επιτόκια σημαντικά
χαμηλότερα από τα σημερινά, επειδή ο πληθωρισμός θα είναι καθηλωμένος σε
ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, αλλά και λόγω του έντονου ανταγωνισμού στο τραπεζικό
σύστημα που θα φέρει το ευρώ. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του οικονομικού
επιτελείου, τα δάνεια το 2001 θα είναι πλέον φθηνά, με επιτόκια γύρω στο 7%,
ενώ σήμερα ένα μέσο βασικό επιτόκιο στεγαστικών ή επιχειρηματικών δανείων
κυμαίνεται γύρω στο 14%. Από την άλλη πλευρά όμως, τα δάνεια θα δίνονται με το
σταγονόμετρο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που θα αποφασίζει για τη
νομισματική πολιτική με κριτήριο τη διατήρηση του χαμηλού πληθωρισμού, θα
ελέγχει τη ρευστότητα μέσω των Κεντρικών Τραπεζών, ώστε να είναι σε
περιορισμένα επίπεδα.

Για τους καταθέτες όμως, και γενικά για τους αποταμιευτές, το νέο
περιβάλλον δεν θα είναι τόσο ευχάριστο. Η πτώση του πληθωρισμού κάτω από το 2%
θα συμπαρασύσει και τα επιτόκια καταθέσεων ταμιευτηρίου, καθώς και των άλλων
καταθέσεων, ενώ θα ρίξει και τις αποδόσεις των κρατικών τίτλων. Υπολογίζεται
ότι στο νέο καθεστώς, το 2001, τα επιτόκια στις καταθέσεις ταμιευτηρίου θα
είναι μεταξύ 3% και 4% από 8,75% που είναι σήμερα, ενώ τα επιτόκια στα ετήσια
έντοκα θα βρίσκονται στο 5,5% από 11%-12% σήμερα και στα πολυετή ομόλογα του
Δημοσίου γύρω στο 4,3% από περίπου 8% σήμερα. Έτσι θα πρέπει να αναζητήσουν
νέες λύσεις πιο επικερδείς για τις τοποθετήσεις των χρημάτων τους.

Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι θα παίρνουν ετήσιες αυξήσεις περίπου
στα όρια του πληθωρισμού, που δεν θα υπερβαίνει το 2% σε κάθε χώρα-μέλος. Η
πολιτική για τις αυξήσεις στους μισθούς θα προσδιορίζεται ουσιαστικά από τους
γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής, που θα προσδιορίζει το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε ετήσια βάση. Οι κατευθύνσεις του Συμβουλίου θα δίνουν
έμφαση στη διατήρηση του χαμηλού επιπέδου των τιμών και θα καλούν τα
κράτη-μέλη να προσαρμόσουν στον στόχο αυτόν τις αυξήσεις στους μισθούς και
στις συντάξεις, για να μην υπάρχει υπερβάλλουσα ζήτηση στην αγορά.

Οι καταναλωτές θα είναι ωφελημένοι από τη δραστική πτώση του
πληθωρισμού. Ο στόχος είναι να πέσει ο πληθωρισμός στο 1,7% το 2001 από το
επίπεδο του 4,7% που κινείται σήμερα, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της
κυβέρνησης. Από την πτώση του πληθωρισμού οφέλη θα έχουν και

Οι επιχειρήσεις, καθώς θα λειτουργούν πλέον σε ένα σταθερό περιβάλλον
διαμόρφωσης του κόστους παραγωγής και των συναλλαγών. Παράλληλα όλοι οι
συναλλασσόμενοι, επιχειρήσεις και καταναλωτές αλλά και

Οι ταξιδιώτες στις άλλες χώρες-μέλη, με την κυκλοφορία του ευρώ δεν θα
επιβαρύνονται από προμήθειες μετατροπής νομισμάτων ή αλλαγές στις ισοτιμίες.
Να σημειωθεί ότι η αμετάκλητη ισοτιμία μετατροπής της δραχμής με το ευρώ θα
είναι αυτή της 31/12/2000.

Οι φορολογούμενοι θα ωφεληθούν, καθώς το νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον
μεταξύ των κρατών-μελών δεν θα επιτρέπει συχνές αλλαγές στη φορολογική
νομοθεσία. Έτσι το μεγαλύτερο βάρος για τη διατήρηση του ελλείμματος κάτω από
το 3% του ΑΕΠ, που θα είναι ο πιο αυστηρός όρος, θα σηκώνουν οι κρατικές
δαπάνες. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, αν μία χώρα υπερβαίνει ή τείνει να υπερβεί
το όριο αυτό θα καλείται αμέσως να πάρει τα απαραίτητα μέτρα για τη διόρθωσή
του. Διαφορετικά θα επιβαρύνεται με αυστηρά πρόστιμα.

Το ποσοστό ανεργίας είναι ο άγνωστος Χ στο νέο καθεστώς. Όμως έντονος
είναι ο φόβος ότι θα αυξηθεί. Αυτός είναι ο λόγος για τις διεργασίες που
γίνονται το τελευταίο διάστημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ­ που επιταχύνθηκαν με την
αλλαγή κυβέρνησης στη Γερμανία ­ με στόχο να δημιουργηθεί ένας αποτελεσματικός
μηχανισμός αντιμετώπισης του μεγάλου αυτού προβλήματος.