ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η τραγωδία των Κούρδων

Η «προσγείωση» του Οτζαλάν στην Ιταλία, έφερε πάλι στην επικαιρότητα το
Κουρδικό. Η γενική αίσθηση είναι ότι το Κουρδικό περνάει πλέον στην
αρμοδιότητα των πολιτικών, μετά την, κατά τα φαινόμενα, οριστική ήττα του
ένοπλου απελευθερωτικού κινήματος των Κούρδων.

Δεν θα ασχοληθώ με το πώς έφθασε ο Οτζαλάν στη Ρώμη, παρ’ όλο που μια γνώση
της διαδρομής του θα ήταν ενδεικτική αυτών που τεκταίνονται εν αγνοία των
λαών. Εν τέλει, όπως γράφτηκε, ο Οτζαλάν είναι ένας θλιβερός φυγάς, ένας
καταζητούμενος που καμιά χώρα δεν δέχεται να του δώσει άσυλο; Ας αφήσουμε την
υπολανθάνουσα χαιρεκακία, και ας επιχειρήσουμε να δούμε την ουσία του ζητήματος.

Οι Κούρδοι αποτελούν ένα έθνος 26, αν όχι 30, εκατομμυρίων, κομμένο στα
τέσσερα. Και σ’ αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε τους Κούρδους της διασποράς σε
ολόκληρη την Ευρώπη. Ο αρχαίος αυτός λαός έχει «προφανώς» (!) δικαίωμα να
αποκτήσει την εθνική του ανεξαρτησία και την κρατική του υπόσταση. Αντί γι’
αυτό, υφίσταται έναν συνεχή πόλεμο γενοκτονίας ­ και όχι μόνον από την
Τουρκία. Δεκαπέντε χρόνια ένοπλου αγώνα έχουν στοιχίσει πάνω από 50.000
νεκρούς, ενώ χιλιάδες χωριά ισοπεδώθηκαν και οι κάτοικοί τους (όσοι δεν
δολοφονήθηκαν) αναγκάστηκαν να προλεταριοποιηθούν.

Τι είχαν να αντιμετωπίσουν οι Κούρδοι αυτά τα 15 χρόνια; Τον συντριπτικό
μηχανισμό του τουρκικού κράτους, ενισχυμένο με τα πιο σύγχρονα και
«αποτελεσματικά» όπλα από τους Αμερικανούς, και τις ευαίσθητες κυβερνήσεις της
Ευρώπης. Τους βομβαρδισμούς με χημικά και με ναπάλμ από την αεροπορία του
«χασάπη της Βαγδάτης». (Μόνο σε μία επιχείρηση, το 1988, η ιρακινή αεροπορία
εδολοφόνησε 5.000 γυναικόπαιδα). Τις επιθέσεις του τουρκικού στρατού μέσα στο
έδαφος του Ιράκ. (Αυτό δεν ενοχλεί τον «ηγέτη» Χουσεΐν). Τους διωγμούς από το
θεοκρατικό-αιμοσταγές καθεστώς του Ιράν. Την εγκατάλειψη από τη Συρία, η οποία
υπέκυψε στις τουρκικές απειλές. Τις συνέπειες της συνεργασίας των μυστικών
υπηρεσιών της Τουρκίας, με τη διαβόητη Μοσάντ. Και, τέλος, τις ομάδες των
Μπαρζανί και Ταλαμπανί, ανδρεικέλων των Αμερικανών.

Η «έξοδος» του Οτζαλάν σημαίνει την οριστική ήττα του ένοπλου απελευθερωτικού
κινήματος των Κούρδων; Και δεν απομένει παρά η πολιτική «λύση»; Αλλά το ΡΚΚ
ήταν πάντοτε υπέρ της πολιτικής λύσης και αναγκάστηκε να επιλέξει τον ένοπλο
αγώνα όχι απλώς μπροστά στην αδιαλλαξία των Τούρκων στρατοκρατών, αλλά μπροστά
στην επιχειρούμενη γενοκτονία.

Αλλά ποια λύση θα ήταν εφικτή στη σημερινή συγκυρία; Η μόνη δίκαιη και βιώσιμη
λύση θα ήταν η δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους που θα συνένωνε,
σε ενιαία εθνική και κρατική οντότητα, τα τέσσερα κομμάτια του κουρδικού
έθνους. Η λύση αυτή υπήρχε ήδη στη Συνθήκη των Σεβρών (1920). Εν τούτοις οι
καιροί δεν επιτρέπουν τέτοιες ελπίδες. Η τουρκική αστική τάξη δεν θα δεχόταν
μια τέτοια λύση. Οι Αμερικανοί, εξάλλου, δεν θα στενοχωρούσαν τη «φίλη»
Τουρκία. Η τυχόν λύση θα καθοριστεί, προφανώς, από τα τουρκικά και τα
αμερικανικά συμφέροντα. Ειδικότερα, από τη στρατηγική για την εκμετάλλευση των
πετρελαίων της περιοχής, καθώς και των «δρόμων» των πετρελαίων.

Η λύση που θα δοθεί, αν δοθεί, θα εντάσσεται στα πλαίσια της «Νέας Αταξίας». Η
δήθεν ειρήνευση στην Ιρλανδία και η θνησιγενής διευθέτηση του Παλαιστινιακού,
προοιωνίζονται μια παρόμοια, αν όχι χειρότερη, λύση για το Κουρδικό, που θα
διαιωνίσει την κατάτμηση αυτού του έθνους. Αλλά μια τέτοια λύση δεν θα
αποκαταστήσει την ειρήνη στην περιοχή.

Ας δούμε όμως συνολικότερα το πρόβλημα. Τα εθνικο-απελευθερωτικά, ή ακόμα και
εθνικιστικά κινήματα, είναι προϊόντα του γεγονότος ότι στα πλαίσια της
«νεωτερικής» κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, το εθνικό ζήτημα «λύθηκε» με βάση τα
συμφέροντα των ισχυρών και τους εκάστοτε συσχετισμούς δυνάμεων. Ας θυμηθούμε
τη διχοτομημένη Ιρλανδία, το διχοτομημένο έθνος των Βάσκων, τους ανέστιους
Παλαιστίνιους, τη διχοτομημένη Κύπρο, τη διχοτομημένη Αλβανία, την
αφελληνισμένη Βόρειο Ήπειρο, για να μην αναφερθούμε στον Τρίτο Κόσμο και στις
συνεχιζόμενες γενοκτονίες, οι οποίες προκαλούνται από αντιθέσεις που
αναπτύχθηκαν ή οξύνθηκαν τον καιρό της αποικιοκρατίας και που υποδαυλίζονται
από τους πολιτισμένους – χριστιανούς νεοαποικιοκράτες.

Οι Κούρδοι έχουν ακόμα να χύσουν αίμα και δάκρυα. Ας σεβαστούμε τουλάχιστον
την τραγωδία τους. Ας βοηθήσουμε όσους κατέφυγαν στη χώρα μας. Και ας
απαιτήσουμε από την κυβέρνηση να τους εξασφαλίσει στοιχειωδώς ανθρώπινες
συνθήκες διαβίωσης. Επίσης, να ασκήσει την επιρροή της υπέρ του υπόδουλου
κουρδικού λαού.

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.