Ψίθυροι… ευτυχίας

Η πρόταση έγινε μέσω του θείου. Ο κ. Μανώλης Ράντης, ο πρώτος Τσιγγάνος
αντιδήμαρχος της χώρας, ζήτησε από την υπουργό Ανάπτυξης Βάσω Παπανδρέου να
παντρέψει τον Κώστα και τη Ρία. «Με μεγάλη μου χαρά», απάντησε η υπουργός και
έτσι βρέθηκε χθες το βράδυ στα σκαλιά της Αγίας Βαρβάρας, στο πλευρό του
γαμπρού να περιμένει τη νύφη.

Τα στέφανα στον τσιγγάνικο γάμο άλλαξε η υπουργός Ανάπτυξης κ. Βάσω Παπανδρέου

ΧΑΜΟΓΕΛΑ και πειράγματα από τους φίλους στον γαμπρό, ­ «μην ανησυχείς, είναι
έτοιμη, τώρα χορεύει κι έρχεται» ­, δίπλα του η κουμπάρα χωρίς καθόλου τρακ ­
άλλωστε ήδη έχει παντρέψει άλλα δύο ζευγάρια ­, ο δήμαρχος της Αγίας Βαρβάρας
κοντά της σοβαρός και σκεπτικός ­ πώς θα μπορούσε άραγε να λείπει από αυτόν το
γάμο; ­ και λίγο πιο μακριά ο αντιδήμαρχος, εμφανώς συγκινημένος. Το συνεργείο
με τον Κώστα Κωστόπουλο, παιδικό φίλο του ζεύγους, δεν «τραβάει» μόνο για την
αναμνηστική βιντεοκασέτα, αλλά και για το Πρόγραμμα με θέμα τη ζωή και τις
συνήθειες των Τσιγγάνων στις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο
πρόκειται να υποβάλει για έγκριση στο Συμβουλίο της Ευρώπης ο τοπικός
σύλλογος. Και στο κάτω-κάτω δεν είναι και συνηθισμένο πράγμα ολόκληρη υπουργός
να παντρεύει Τσιγγάνους.

«Είναι μεγάλη τιμή για μας», λέει χαμογελαστός ο κ. Ράντης, ο οποίος είναι
πρώτος εξάδελφος του πατέρα της νύφης και της μάνας του γαμπρού ταυτόχρονα.
Ακούει τις ευχές της κ. Παπανδρέου για τα παιδιά, «να είναι ευτυχισμένα,
παραγωγικά, και να αισθάνονται πάντα ισότιμα με τους άλλους», βλέπει τους
καλεσμένους να γεμίζουν την εκκλησία φορώντας τα καλά τους, τα τεράστια
μπουκέτα με λευκές ζέρμπερες, τριαντάφυλλα και πρασινάδες ταιριάζουν με το ροζ
μπουκέτο που προσφέρει ο γαμπρός στη νύφη, όλα είναι ειδυλλιακά. Κανείς δεν θα
μπορούσε να αντιληφθεί ότι πρόκειται για έναν τσιγγάνικο γάμο αν δεν έβλεπε
προηγουμένως τη νύφη να χορεύει τσιφτετέλι στο σπίτι της, τον παππού Βαγγέλη
Αλεξάνδρου να τη χειροκροτεί ευτυχισμένος, τις ευτραφείς θείες με τις
πολύχρωμες μαντίλες να χορεύουν τόσο ανάλαφρα, σαν πιτσιρίκες, το τσούρμο με
τις φίλες της νύφης και του γαμπρού στο σπίτι του καθενός αντίστοιχα να
φροντίζουν τις λεπτομέρειες.

Στο δήμο της Αγίας Βαρβάρας, άλλωστε, μπορεί η τσιγγάνικη κοινότητα να είναι
περίπου το 12% του πληθυσμού (από τους 48.000, οι 4.000-5.000 είναι
Τσιγγάνοι), όμως είναι μια κοινότητα ζωντανή και ενσωματωμένη. Ο Κώστας και η
Ρία, για παράδειγμα, τελείωσαν το σχολείο και συμμετέχουν στις δραστηριότητες
του Πνευματικού Κέντρου του δήμου, και όχι μόνο. Ο Κώστας, που εργάζεται ως
έμπορος, είναι και αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Lacho Gies», δηλαδή «Καλή
Ημέρα» ­ μήπως δεν ήταν τυχαίο τελικά που σε πρόσφατο τεύχος «η εφημερίδα των
Νέων Τσιγγάνων» φιλοξένησε αφιέρωμα για το γάμο, «τη σημαντικότερη στιγμή στη
ζωή των Τσιγγάνων»;

Η προετοιμασία της νύφης στο σπίτι με τη βοήθεια στενών συγγενών και φίλων

Πάντως, όπως μας είπε την ώρα που τον συναντήσαμε στο σπίτι του λίγο πριν από
την εκκλησία, «αν δεν θες εσύ ο ίδιος ν’ αλλάξεις, μην περιμένεις ν’ αλλάξουν
οι άλλοι». Μέσα στο σαλόνι του σπιτιού του επικρατεί μια χαρμόσυνη αταξία. Η
ροτόντα της τραπεζαρίας είναι γεμάτη κουτιά δώρων, πάνω στις καρέκλες
μισάνοιχτα κουτιά με εσώρουχα Αρμάνι, ένα μπουκάλι σαμπάνια στο μικρό
τραπεζάκι και το γαμήλιο εμβατήριο του Μέντελσον στο CD player. Οι γυναίκες
είναι κομψά ντυμένες, οι άντρες στα σκούρα κοστούμια με ζελέ στο μαλλί, «εμείς
ζούμε διαφορετικά από τους Τσιγγάνους στο Μενίδι και τα Λιόσια και παλεύουμε
για να βοηθήσουμε ν’ ανέβουν κι εκείνοι», λέει ο Κώστας. Ο δήμος της Αγίας
Βαρβάρας μπορεί να είναι ο τελευταίος στη χώρα που απέκτησε μηχανικό σύστημα
αποκομιδής των σκουπιδιών, όμως «έχουμε μπει, με τη βοήθεια και προσωπικά της
υπουργού όπου συναντάμε δυσκολίες, σε διάφορα προγράμματα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης για την ανάπτυξη των Τσιγγάνων», όπως τονίζει ο κ. Λάμπρος Μίχος, ο
δήμαρχος. Τα προγράμματα ευνοούν τις πρωτοβουλίες των Τσιγγάνων, στηρίζουν την
ένταξή τους στην αγορά εργασίας, βοηθούν στην καλύτερη ενημέρωση σε ό,τι αφορά
τα δικαιώματά τους, ενισχύουν τη διδασκαλία των Τσιγγανοπαίδων, προωθούν την
ιδέα της καταπολέμησης του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας. «Δεν είναι
τυχαίο που ξεκινήσαμε από εδώ την ίδρυση της Ομοσπονδίας των τσιγγάνικων
συλλόγων, δεν είναι τυχαίο που στο Πνευματικό μας Κέντρο υπάρχει Τσιγγάνικη
Χορωδία Βυζαντινής Μουσικής, τμήμα παραδοσιακών οργάνων και θεατρικής ομάδας»,
τονίζει και ο κ. Ράντης, ο θείος του ζεύγους. «Και δεν είναι τυχαίο που, όταν
από το ’47 άρχισαν να εγκαθίστανται οι Τσιγγάνοι στην Αγία Βαρβάρα, η τοπική
κοινότητα τούς δέχθηκε, δεν ήταν αρνητική. Κι έτσι χτίσαμε τα σπίτια μας, δεν
υπάρχουν τσαντίρια στην Αγία Βαρβάρα».

Τσιγγάνικο τσιφτετέλι από την Υπουργό Ανάπτυξης των οποία χειροκρότησαν θερμά οι καλεσμένοι

ΕΝΑΣ χορός για το ζευγάρι κι ένας χορός για την κουμπάρα, η οποία εισέπραξε
θερμότατο χειροκρότημα από τους χίλιους και πλέον καλεσμένους, έδωσαν το
έναυσμα για το γλέντι που ακολούθησε τον γάμο.

Στα τραπέζια το παραδοσιακό πιλάφι, στο τραγούδι ο Νίκος Ρωμανός και σύντομα η
πίστα του κέντρου «Εθνική Οδός» στρώθηκε με γαρίφαλα και… χαρτονομίσματα,
αφού έτσι απαιτεί το έθιμο!

Η κ. Βάσω Παπανδρέου διασκέδασε το παραδοσιακό συρτό, αλλά το ζεστό
χειροκρότημα και τα χαμόγελα του νιόπαντρου ζευγαριού τη σήκωσαν για δεύτερη
φορά στην πίστα, αυτή τη φορά για ένα παραδοσιακό τσιφτετέλι. Και πώς να τους
χαλάσει το χατίρι.

«Αποφασίσαμε να της κάνουμε ένα συμβολικό δώρο, μια εικόνα της Παναγίας και
ένα χρυσό δαχτυλίδι», εξήγησε ο Κώστας Παϊτέρης. «Μας έχει στηρίξει αρκετά,
μας βοηθάει να φτιάξουμε κάτι καλύτερο κι αυτό το έχουμε εκτιμήσει». Από την
άλλη πλευρά, το έθιμο απαιτεί ο κουμπάρος να δωρίζει στο ζευγάρι, εκτός από
τον στολισμό της εκκλησίας, το νυφικό και το γαμπριάτικο κοστούμι.

Τα δώρα είναι σημαντικό κεφάλαιο στους τσιγγάνικους γάμους και είναι
συνηθισμένο οι στενοί συγγενείς να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη.

Η προίκα της 17χρονης Γαρυφαλλιάς από τον παππού της Βαγγέλη ήταν είκοσι
εκατομμύρια δραχμές.