ΕΓΩ, Ο ΑΛΒΑΝΟΣ…

Η επιστολή υπογεγραμμένη από τον Ρόμπερτ Δήμα έφτασε ταχυδρομικώς στα
«ΝΕΑ». Τέσσερις κόλλες αναφοράς, με μπλε μελάνι διαρκείας, χειρόγραφες, με
υστερόγραφο: «σας ζητάω συγνώμη, ορθογραφικά έχω κάνει πολλά λάθη. Προσπάθησα
για το καλήτερο».

ΤΟ ΕΙΧΕ συζητήσει αρκετά με τον εαυτό του και τους φίλους του ο 20χρονος από
το Φιέρι, πριν κολλήσει επάνω στον φάκελο τα γραμματόσημα. Μάλιστα όλοι τον
συμβούλευαν να μην το κάνει. «Δεν θ’ αλλάξει τίποτα, ούτε που θα το
διαβάσουν», του είπαν, αλλά δεν τους άκουσε. Μέσα του η πληγή ξανάνοιξε.
Έφτασε μόνο να δει στη μικρή τηλεόρασή του κάποιους στο δικαστήριο να
χειροκροτούν τον δεκαεπτάχρονο από την Κορινθία. Τον δεκαεπτάχρονο που
αθωώθηκε αφού σκότωσε σε ενέδρα δύο συμπατριώτες του. Κι αυτό που ένιωσε, δεν
μπορούσε να το τακτοποιήσει πουθενά η λογική του.

Τον αναζητήσαμε την άλλη μέρα με μοναδικά στοιχεία τη φράση «με λένε Ρόμπερτ
Δήμα, μένω στους Αγίους Αποστόλους στον Κάλαμο εδώ και τεσσεράμισι χρόνια, από
15 χρόνων που ήρθα». Στο αστυνομικό τμήμα, ένας ευγενικός και εξυπηρετικός
διοικητής άνοιξε αμέσως τον κατάλογο «των αλλοδαπών». Το όνομα του Ρόμπερτ
ήταν εκεί, όπως και του μικρότερου αδελφού του. Έχουν ήδη πάρει τη λευκή
κάρτα, τώρα περιμένουν την πολυπόθητη πράσινη, «βέβαια και τον ξέρουμε στην
περιοχή, είναι πολύ καλός, όχι δεν έχει απασχολήσει ποτέ, τι τον θέλετε;».

Τον βρήκαμε χαμογελαστό κι έκπληκτο να περιμένει στο πεζοδρόμιο, μπροστά από
έναν έρημο δρόμο. Το μόνο που κινείται είναι αυτοκίνητα που ξεφορτώνουν
Αλβανούς, μόλις γύρισαν από τις ελιές, βλέπουν τον Ρομπέρτο και τον Αντριάν να
φωτογραφίζονται, τους κάνουν αστεία στα αλβανικά, τα χαμόγελα βαθαίνουν πιο
πολύ τις ρυτίδες στο πρόσωπο. Σήμερα οι περισσότεροι δούλεψαν για πέντε-έξι
χιλιάδες. Αύριο ποιος ξέρει;..

«Αύριο» είναι η πρώτη λέξη που έμαθε στα ελληνικά ο Αντριάν, το θυμάται και
γελάει κοιτάζοντας με θαυμασμό τον μεγάλο του αδελφό που μόνος του έμαθε μέσα
σε πέντε χρόνια όχι μόνο να μιλάει, αλλά και να γράφει, και μάλιστα έγραψε
ολόκληρο γράμμα στην εφημερίδα, και τα βράδια που δεν βγαίνει έξω να παίξει
μπιλιάρδο με τους άλλους, γράφει και το πρώτο του βιβλίο ­ είναι μυθιστόρημα
στα ελληνικά.

Ρόμπερτ Δήμα. Τεσσεράμισι χρόνια ζει στην Ελλάδα (στους Αγίους Αποστόλους του Καλάμου), δουλεύοντας σε φούρνο

«Εγώ είμαι τυχερός» λέει ο Ρομπέρτο κερνώντας κονιάκ με πάγο και τσιγάρο Κάμελ
στο δωμάτιο με κουζίνα και λουτρό που στεγάζει προς το παρόν το όνειρό του,
έναντι 40.000 τον μήνα, πάνω ακριβώς από τον φούρνο. Είναι τυχερός, γιατί στην
οικογένειά του, ο προπάππος πριν από πολλά-πολλά χρόνια, επί εποχής Χότζα,
εγκατέλειψε γυναίκα και παιδιά, το έσκασε στην Ελλαδα και από τότε μπορεί να
μην ξαναγύρισε ποτέ πίσω, αλλά όταν πέθανε άφησε στα παιδιά του κληρονομιά ένα
μικρό σπιτάκι στους Αγίους Αποστόλους. Σ’ αυτή την περιοχή ήρθαν πρώτα οι
θείοι του μετά το άνοιγμα των συνόρων το ’91, ξεκίνησαν να δουλεύουν κι έτσι ο
Ρόμπερτ αφού δούλεψε κι αυτός ενάμιση χρόνο στην οικοδομή, «με τις συστάσεις
τις θείας που καθάριζε στον φούρνο» έπιασε κι αυτός εκεί δουλειά, στον
«παράδεισο της Ελλάδας», πληρώνεται κανονικά, έχει κι ένσημα ­ «αλλά με
ταλαιπωρούν εφτά μήνες τώρα με το βιβλιάριό μου στο ΙΚΑ, όλο αύριο κι αύριο
μου λένε» ­ έχει φίλους και ζωή.

«Δεν μπορώ όμως ν’ αντέξω αυτό που γίνεται γύρω μου. Γι’ αυτό έγραψα το γράμμα
στα “ΝΕΑ”. Γιατί δεν είμαστε όλοι το ίδιο κι αυτοί που το πιστεύουν είναι
αμόρφωτοι. Το καλοκαίρι δούλευα στο ταμείο, είχαμε πολλή δουλειά, πνιγόμασταν.
Και μπαίνει μια γυναίκα μέσα, φωνάζοντας “τι μου έκαναν, μ’ έκλεψαν οι
δολοφόνοι, οι κλέφτες, να τους διώξουμε” κι όταν το αφεντικό μου της είπε να
ηρεμήσει, και της είπε για μένα, με κοίταξε, έκανε ένα βήμα πίσω κι άρχισε να
με… βρίζει! Εγώ μισώ διπλά όλους όσους σκοτώνουν και κλέβουν, γιατί όλοι
εμείς, που προσπαθούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο στη ζωή μας, κάθε φορά που
γίνεται κάτι το πληρώνουμε με αίμα. Όμως δεν μπορώ να ανεχτώ κι αυτούς που μας
φέρονται σαν ζωές του χιλιάρικου. Αυτούς “τους πολιτισμένους” που χειροκροτούν
για τον φόνο εν ψυχρώ δύο Αλβανών».