«Άνετος» και ξεχασιάρης!

Σίγουρα είναι ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της εποχής μας. Φτάνει μια του
λέξη για να προκαλέσει πανικό στις αγορές. Ο Τζορτζ Σόρος είναι άραγε ένας
δισεκατομμυριούχος τυχοδιώκτης ή ένας σύγχρονος Ρομπέν των Δασών;

ΣΤΙΣ διεθνείς αγορές το όνομά του είναι από τα πιο γνωστά. Ο ίδιος γνωρίζει
πολύ καλά την επιρροή που ασκεί. Ίσως αυτή να γίνει ακόμη μεγαλύτερη με την
έκδοση του νέου βιβλίου του «Η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού». Έτσι κι
αλλιώς θα είναι μια καλή ευκαιρία για τους φίλους του και τους εχθρούς του να
ασχοληθούν για άλλη μια φορά μαζί του.

ΚΕΡΔΗ ΚΑΙ ΖΗΜΙΕΣ

Δεν είναι λίγες οι φορές που ο Σόρος παρενέβη, ακόμη και σε ξένες κυβερνήσεις,
προτείνοντας μέτρα που πίστευε ότι έπρεπε να ληφθούν για την αντιμετώπιση
οικονομικών προβλημάτων. Όμως ο ίδιος δεν βγήκε πάντα κερδισμένος από τις
επιλογές του. Η χρηματιστηριακή κρίση τον Οκτώβριο του 1987 του κόστισε 650
εκατομμύρια δολάρια και τον ανέδειξε στον μεγαλύτερο χαμένο. Όμως, πέντε
χρόνια αργότερα, κέρδισε περισσότερα από ένα δισ. δολάρια, όταν «έπαιξε» κατά
της στερλίνας, υποχρεώνοντας το βρετανικό νόμισμα να αποσυρθεί από τον
(ευρωπαϊκό) μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών. Σε περισσότερα από 4 δισ.
δολάρια υπολογίζονται οι ζημιές του από την πρόσφατη ρωσική κρίση, που κατά
κάποιο τρόπο ο ίδιος «ενθάρρυνε», ζητώντας υποτίμηση του ρουβλίου με επιστολή
του στην εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».

ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ

Γεννημένος στη Βουδαπέστη, το 1930, από Εβραίους γονείς, ο Σόρος γνώρισε από
κοντά τον ναζισμό, αλλά και τον κομμουνισμό. Μετανάστης στη Βρετανία, σπούδασε
στην Οικονομική Σχολή του Λονδίνου.

Πέρασε δύσκολα χρόνια. Μετά την αποφοίτησή του έπιασε δουλειά, πότε σαν
αχθοφόρος στους βρετανικούς σιδηροδρόμους και πότε σαν πλανόδιος πραματευτής
στα παραθαλάσσια θέρετρα της Ουαλίας. Λίγο αργότερα προσελήφθη στην Τράπεζα
Σίνγκερ και Φριντλάντερ. Οι φιλοδοξίες του άρχισαν να ζωντανεύουν. Ώσπου, το
1956, αναχώρησε ξαφνικά για τη Νέα Υόρκη και μπήκε στη Γουώλ Στρητ. Εργάστηκε
εκεί δεκατρία χρόνια. Και το 1969 αισθάνθηκε αρκετά δυνατός για να ανοίξει το
δικό του «μαγαζί». Το ονόμασε Quantum Fund και άρχισε να επενδύει με αυτό για
λογαριασμό των εύπορων πελατών του. Η επιτυχία του ήταν από την αρχή
θεαματική. Όποιος είχε επενδύσει 1.000 δολάρια στο Quantum το 1969, σήμερα η
επένδυσή του αξίζει 3 εκατομμύρια δολάρια.

ΤΑ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗ

Από τα φοιτητικά του χρόνια, ο Σόρος ήταν θαυμαστής του Καρλ Πόπερ. Ίσως αυτός
ο φιλόσοφος και συγγραφέας του βιβλίου «Η ανοιχτή κοινωνία και οι εχθροί της»
να επηρέασε τον Σόρος στη στροφή του προς τα «κοινωφελή έργα». Για τον σκοπό
αυτό, το 1979, όταν ήδη αισθανόταν αρκετά πλούσιος, ίδρυσε το Open Society
Fund. Σήμερα έχει την εποπτεία μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων και οργανισμών σε
τριάντα μία χώρες, που προωθούν θέματα εκπαίδευσης, ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
καθώς και πολιτικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων. Στη Ρωσία, μοίρασε 20
εκατομμύρια δολάρια σε 40.000 επιστήμονες και ξόδεψε άλλα τόσα στον τομέα των
ηλεκτρονικών επικοινωνιών και στις εκδόσεις επιστημονικών βιβλίων. Στις ΗΠΑ,
ζήτησε να νομιμοποιηθεί η χρήση της μαριχουάνας για ιατρικούς σκοπούς και
μοίρασε 50 εκατομμύρια δολάρια σε φτωχούς μετανάστες.

ΚΛΕΙΣΤΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αυτές οι πρωτοβουλίες δεν έτυχαν πάντα της καλύτερης αποδοχής. Δεν είναι λίγοι
εκείνοι που τον κατηγορούν ότι χώνει τη μύτη του σε ξένες υποθέσεις ή ότι πηγή
έμπνευσης για τις αγαθοεργίες του δεν είναι παρά η αυταρέσκειά του.

Στα εξήντα οκτώ του χρόνια, του αρέσει να παίζει τένις, σκάκι και να διαβάζει.
Δύο γάμοι, πέντε παιδιά, σπίτια στο Μανχάταν και στο Λονδίνο. Όσοι τον
γνωρίζουν καλά, μιλούν για έναν κλειστό τύπο, διανοούμενο, που σπάνια πίνει
λίγο κρασί. «Δεν έχω φοβερές υλικές απαιτήσεις», λέει ο ίδιος για τον εαυτό
του. «Μου αρέσει να έχω την άνεσή μου και… είμαι πολύ αφηρημένος».

Η οικονομική κρίση στην Ασία και οι επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές είναι
το αντικείμενο του βιβλίου του «Η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού». Ο Σόρος
πιστεύει ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα βρίσκεται υπό απειλή. Και
προτείνει να περιοριστεί η ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων ­ πρόταση κάπως
οξύμωρη για κάποιον που οφείλει την περιουσία του σε αυτήν ακριβώς την ελευθερία.