ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ανασφάλεια του χωροφύλακα

Τα φαινόμενα απατούν. Οι κανόνες αντιστρέφονται. Το πιο σύντομο ανέκδοτο δεν
είναι πια «Αλβανός τουρίστας». Αλλά «Αμερικανός χωροφύλακας».

Ο κακός. Σήμερα είναι ο Σαντάμ Χουσεΐν ­ αύριο; (το σκίτσο από το ΤΙΜΕ)

ΔΥΟ ΕΙΝΑΙ οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν να
πλήξουν το Ιράκ, όσο κι αν ο Σαντάμ Χουσεΐν τους αρπάζει την τελευταία στιγμή
την μπουκιά από το στόμα. Ο ένας αφορά την τιμή του πετρελαίου. Στη διάρκεια
της πρώτης κρίσης με το Ιράκ, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ είχε φτάσει τα 35
δολάρια το βαρέλι επιτρέποντας στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ να πληρώσουν
40 δισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ και τη Βρετανία ως αποζημίωση για τη
«βοήθειά» τους. Σήμερα, η τιμή του βαρελιού έχει πέσει στα 12,04 δολάρια και
μειώνεται συνεχώς. Οι εισπράξεις της Σαουδικής Αραβίας από την πώληση
πετρελαίου έχουν μειωθεί από 45 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι σε 30
δισεκατομμύρια και το δημοσιονομικό της έλλειμμα φτάνει τα 13 δισεκατομμύρια.

Το αποτέλεσμα είναι να μην έχει πια χρήματα για να εξαγοράσει τη νομιμοφροσύνη
των υπηκόων της. Η Ουάσιγκτον βλέπει έτσι να κινδυνεύει η τεράστια στρατιωτική
της βάση, που ξεκινά από τον αεροδιάδρομο του Νταχράν και φτάνει μέχρι τη βάση
του Πέμπτου Στόλου στο Μπαχρέιν. Κι αυτό ­ σημειώνει ο Μάρτιν Ουόκερ στην
«Γκάρντιαν» ­ σε μια στιγμή που τα τοπικά στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ (και
της Βρετανίας) έχουν αναβαθμιστεί λόγω του πετρελαίου της Κασπίας. Ολόκληρη η
περιοχή από τη βάση του Ιντσιρλίκ μέχρι την Κασπία και τον Κόλπο μετατρέπεται
σταδιακά σε αμερικανικό προτεκτοράτο.

Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι, που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου σε πολύ
μεγαλύτερο βαθμό από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, δεν έχουν καμιά διάθεση να
ακολουθήσουν την πολεμική εκστρατεία των τελευταίων. Πολύ περισσότερο,
μάλιστα, που τα γενικά επιτελεία (του αμερικανικού περιλαμβανομένου) αδυνατούν
να απαντήσουν σε ένα συγκεκριμένο σενάριο: το Ιράκ προβαίνει σε μια νέα
επιθετική κίνηση προς το Κουβέιτ, αρχίζει να εκμεταλλεύεται το πετρέλαιό του
και δηλώνει ότι διαθέτει βιολογικά (ή μήπως πυρηνικά;) όπλα για να
υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Αυτός είναι ο δεύτερος λόγος που υπαγορεύει μια επίθεση κατά του Ιράκ και
ταυτόχρονα την αποτρέπει. Το πρόβλημα είναι γενικότερο: στον όλο και πιο
ανασφαλή και ασταθή μετα-ψυχροπολεμικό μας κόσμο, η διάδοση των όπλων μαζικής
καταστροφής δίνει τη δυνατότητα σε ένα ασθενές κράτος να εκβιάσει ένα ισχυρό.
Στο χρεοκοπημένο Πακιστάν υπάρχει ήδη μια ισλαμική βόμβα έτοιμη να εκραγεί. Τι
θα συμβεί αν αποκτήσουν οι φονταμενταλιστές την εξουσία και στη Σαουδική
Αραβία; Πώς θα αντιμετωπιστεί ένας μουλάς με πυρηνικά όπλα;

Η τάξη πραγμάτων του 2000 απαιτεί ριζική αναθεώρηση των αντιλήψεών μας για τη
διεθνή ασφάλεια. Αλλά αυτή η αναθεώρηση δεν έχει καν αρχίσει. Και παρ’ όλο που
η μοναδική υπερδύναμη έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι χάνει τον έλεγχο,
εξακολουθεί να παριστάνει τον χωροφύλακα της ανθρωπότητας. Θα φταίει η δύναμη
της αδράνειας.