«Έβρεξε» άστρα ο ουρανός

Ήταν η μεγαλύτερη εισβολή αστρικών σωμάτων στην ατμόσφαιρα της Γης τις
τελευταίες τρεις δεκαετίες, η ισχυρότερη βροχή διαττόντων αστέρων από τότε που
ξεκίνησαν οι αποστολές των ανθρώπων στο Διάστημα.

Αστρικός «βομβαρδισμός». Χιλιάδες διάττοντες αστέρες, όπως αυτός πάνω από το Ρίο Ντε Τζανέιρο, εμφανίστηκαν στην ατμόσφαιρα της Γης χθες το βράδυ

ΟΡΑΤΗ από το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη η αστρική «θύελλα», έγινε η αιτία να
ξενυχτήσουν εκατομμύρια κόσμου σε πολλές χώρες. Οι πιο τυχεροί βρέθηκαν στην
Ανατολική Ασία, όπου ο αστερισμός των Λεοντιδών ήταν ορατός στον ουρανό
περισσότερες ώρες από άλλα μέρη, και έτσι η βροχή φάνηκε καλύτερα εκεί.

Το φαινόμενο ξεκίνησε στις εννέα ώρα Ελλάδος. Τις πρώτες ώρες ήταν ορατό μόνο
στις ανατολικές περιοχές του πλανήτη. Στον ελληνικό ουρανό άρχισαν να
φαίνονται μετά τις τρεις τα ξημερώματα, όταν έγινε ορατός ο αστερισμός των
Λεοντιδών, με συχνότητα περίπου τετρακοσίων την ώρα. Φαίνεται πάντως, ότι
σύμφωνα με τον κ. Διονύση Σιμόπουλο, διευθυντή του Πλανηταρίου, η πραγματική
καταιγίδα θα γίνει του χρόνου τέτοια μέρα.

Ανησυχία επικρατούσε στους ειδικούς για την τύχη των 600 δορυφόρων που
βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη, στην υπηρεσία των τηλεπικοινωνιών και της
μετεωρολογίας. Πολλές εταιρείες στις οποίες ανήκουν οι δορυφόροι, είχαν ήδη
φροντίσει να στρέψουν τα ηλιακά τους συστήματα προς διαφορετικές κατευθύνσεις,
για να αποφύγουν τυχόν δυσάρεστες «επαφές τρίτου τύπου» με τους επισκέπτες από
το Διάστημα. Πάντως, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις δεν υπήρξαν ζημιές.

Τα μετέωρα αυτά σωματίδια είναι μικροσκοπικά κομμάτια από την ουρά του κομήτη
Τέμπελ-Τατλ που πέρασε πολύ κοντά στη γη τον περασμένο Φεβρουάριο. Το
φαινόμενο επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο την ίδια ημέρα. Η τελευταία φορά που
συνέβη με αντίστοιχη ένταση ήταν το 1966. Ονομάζεται βροχή των Λεοντιδών
γιατί, όπως τα βλέπει κανείς να πέφτουν, φαίνεται πως τα σωματίδια προέρχονται
από τον αστερισμό των Λεοντιδών στο ανατολικό τμήμα του ουρανού.

Το μέγεθός τους δεν ξεπερνά έναν κόκκο άμμου. Το θέαμά τους όμως είναι
εντυπωσιακό, καθώς όταν εισβάλλουν στη γήινη ατμόσφαιρα με ταχύτητα 250.000
χιλιομέτρων την ώρα, αναφλέγονται και διασχίζουν καιόμενα εκατοντάδες
χιλιόμετρα. Μπορούν, όμως, να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές στους δορυφόρους,
κυρίως προκαλώντας ρωγμές και βραχυκυκλώματα στα συστήματα και μειώνοντας την
ισχύ των οργάνων τους.

Η ΝΑΣΑ έστησε ένα ειδικό site στο Ίντερνετ για όσους θέλουν να παρακολουθήσουν
καλύτερα το θέαμα και να μάθουν περισσότερες επιστημονικές πληροφορίες (www.
leonidslive. com). Η αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία έστειλε ένα μετεωρολογικό
μπαλόνι με ψηφιακές κάμερες για τέσσερις ώρες πάνω από την πολιτεία της
Αλαμπάμα σε ύψος 30.000 μέτρων, που μετέδωσε «ζωντανές» εικόνες της αστρικής
«θύελλας» στο δίκτυο. Παράλληλα, επιστήμονες από το Αστροβιολογικό Ινστιτούτο
της ΝΑΣΑ πέταξαν με δύο ερευνητικά αεροσκάφη στους ουρανούς της Ανατολικής
Ασίας, όπου οι αστέρες ήταν περισσότερο ορατοί.

Τέλος, εικόνες έστειλε η υπηρεσία στο δίκτυο και από ένα αστεροσκοπείο στην
Καλιφόρνια, χρησιμοποιώντας μία ειδική ψηφιακή κάμερα μεγάλης εμβέλειας. Από
σήμερα, οι καλύτερες φωτογραφίες εμφανίζονται στις σελίδες αυτές. Μάλιστα, η
ΝΑΣΑ ζητά από ερασιτέχνες παρατηρητές να στείλουν τις ιστορίες τους, τις
φωτογραφίες και τα βίντεο που τράβηξαν από τους μετεωρίτες, για να βοηθήσουν
τους επιστήμονες στη μελέτη του φαινομένου.

Ελπίδα των επιστημόνων είναι να βρουν άκρη στο αιώνιο μυστήριο του πώς
ξεκίνησε η ζωή στη Γη. Τα αεροσκάφη, εφοδιασμένα με τα τελειότερα όργανα,
κατέγραψαν τρισδιάστατες εικόνες υψηλής ευκρίνειας των μετεώρων. Οι
επιστήμονες ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τη σύσταση των αστρικών σωμάτων και
των μορίων που σχηματίστηκαν όταν εισέβαλαν στη γήινη ατμόσφαιρα, τη χημεία
των ατόμων και των σωματιδίων που άφησε στο διάβα του ο κομήτης, όπως είπε ο
Πίτερ Τζένισκενς, επικεφαλής της αποστολής και αστρονόμος στο Ινστιτούτο για
την Αναζήτηση Εξωγήινης Νοημοσύνης (SETI).

Στο πρόγραμμα εργάστηκαν μία ομάδα επιστημόνων από πολλούς τομείς, αστρονόμοι,
φυσικοί της ατμόσφαιρας και ειδικοί επί των μετεωριτών, που θα επεξεργαστούν
τις εικόνες και τις μετρήσεις.

ΕΤΟΙΜΟΙ να εγκαταλείψουν τον διαστημικό σταθμό «Μιρ», που θα διαβεί τη βροχή
των Λεοντιδών μετεωριτών, είναι οι δύο Ρώσοι κοσμοναύτες, Γκενάντι Παντάλκα
και Σεργκέι Αβντέγιεφ, στην περίπτωση που κάτι τέτοιο καταστεί αναγκαίο,
μεταδίδει σήμερα το πρακτορείο ΙΤΑΡ-ΤΑΣΣ επικαλούμενο το κέντρο ελέγχου
διαστημικών πτήσεων. Πάντως οι δύο κοσμοναύτες θα εγκαταλείψουν περί τις
21.00, ώρα Ελλάδος, και για μία ώρα, τον σταθμό και θα καταφύγουν στο
διαστημόπλοιο «Σογιούζ», που βρίσκεται σταθμευμένο δίπλα στον «Μιρ». Με αυτόν
τον τρόπο θα είναι εύκολο για τους δύο κοσμοναύτες, στην περίπτωση που
δημιουργηθεί πρόβλημα, να εγκαταλείψουν τον «Μιρ» και να επιστρέψουν στη Γη,
τόνισε υπεύθυνος του κέντρου. Το ακριβές μέγεθος των στερεών υλικών του
διαλυμένου κομήτη δεν είναι υπολογίσιμο και «το καλύτερο θα ήταν να
διπλασιάσουμε τα προληπτικά μέτρα», τόνισε ο ίδιος. Στην ουσία ο «Μιρ» θα
προσανατολισθεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να παρουσιάζει τη μικρότερη δυνατή
επιφάνεια στους μετεωρίτες, για το ενδεχόμενο πιθανών συγκρούσεων. Τα ηλιακά
κάτοπτρα του σταθμού αποτελούν τα πλέον ευάλωτα στοιχεία του. Επίσης, μια
γαλλική συσκευή που τοποθετήθηκε από τους Ρώσους κοσμοναύτες στο εξωτερικό του
σταθμού θα χρησιμεύσει στη συλλογή κομματιών από τους μετεωρίτες, που θα
αποτελέσουν κατόπιν πολύτιμο αντικείμενο ερευνών. Παράλληλα, οι κάτοικοι του
Βλαδιβοστόκ και της ρωσικής Άπω Ανατολής μπορούν από σήμερα το πρωί να
παρατηρούν τη βροχή των μετεωριτών, που ήδη έχουν φωτίσει τον ουρανό της
περιοχής. Τα ίχνη των Λεοντιδών, με το χαρακτηριστικό κόκκινο φως τους, ήταν
ορατά από τη χθεσινή νύχτα.