Εφοριακοί οι… φορολογούμενοι!

Αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, ακόμη και με την κατάργηση ορισμένων
ακριβών φόρων, Εφοριών και Τελωνείων καθώς και την αλλαγή του τρόπου υποβολής
των φορολογικών δηλώσεων προτείνει το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών
Ερευνών (ΚΕΠΕ) εν όψει του κοινωνικού διαλόγου, που αναμένεται να ξεκινήσει
στις αρχές του 1999 για την αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος.Για το
καθεστώς υποβολής και επεξεργασίας των φορολογικών δηλώσεων προτείνεται να
εξετασθεί ένα σύστημα που ο φορολογούμενος θα υπολογίζει ο ίδιος και θα
καταβάλει τον φόρο μαζί με την υποβολή της δήλωσης, χωρίς να απαιτούνται οι
σημερινές διαδικασίες εκκαθάρισης, εφ’ όσον όμως υπάρξουν κατάλληλοι
μηχανισμοί δειγματοληπτικού ελέγχου της ακρίβειας των δηλώσεων και αν κριθεί
ότι με το σύστημα αυτό θα μειωθεί το κόστος του φορολογικού συστήματος.

Μελέτη του ΚΕΠΕ, στην οποία παρουσιάζεται και αναλύεται το κόστος τού
φορολογικού συστήματος της χώρας, αποκαλύπτει ποιοι φόροι είναι ακριβοί και
ποιοι είναι φθηνοί, καθώς και ποιες Εφορίες και ποια Τελωνεία κοστίζουν
περισσότερο από τους φόρους που μαζεύουν.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 1996 για την είσπραξη των φόρων ύψους 7,2 τρισ. δρχ.
δαπανήθηκαν 92,5 δισ. δρχ., ποσοστό που αντιστοιχεί σε 1,26% στο σύνολο των
φόρων. Με βάση τα στοιχεία αυτά, στη μελέτη την οποία επιμελήθηκε ο συνεργάτης
του ΚΕΠΕ κ Θ. Μπαλφούσιας, διαπιστώνεται ότι το κόστος διαχείρισης του
ελληνικού φορολογικού συστήματος είναι διπλάσιο από αυτό σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

ΧΩΡΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΗ

Ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Γ. Δρυς, που παραβρέθηκε στην παρουσίαση της
μελέτης, σημείωσε ότι θα ληφθούν όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για να γίνει
το φορολογικό σύστημα πιο αποτελεσματικό, δίκαιο και λιγότερο γραφειοκρατικό.
Δεν δεσμεύθηκε όμως για τις συγκεκριμένες προτάσεις της μελέτης, για την οποία
είπε ότι το υπουργείο θα τις μελετήσει εν όψει των αλλαγών που προωθούνται στο
φορολογικό σύστημα.

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ

Όπως προκύπτει από τη μελέτη, οι ακριβοί φόροι, δηλαδή οι φόροι για τους
οποίους χρειάζεται να καταβληθεί περισσότερο κόστος από το ύψος των εσόδων που
αποφέρουν, είναι οι εξής:

* Οι άμεσοι φόροι υπέρ τρίτων. Το κόστος τους είναι 39,4% (δηλαδή για κάθε 100
δρχ. είσπραξης φόρων από την κατηγορία αυτή δαπανώνται 39,4 δρχ.).

* Οι φόροι από την περιουσία. Το κόστος τους είναι 10,9%.

* Οι φόροι από πρόστιμα και προσαυξήσεις. Το κόστος επιβολής και είσπραξής
τους είναι 3,4%.

* Οι άμεσοι φόροι Παρελθόντων Οικονομικών Ετών (ΠΟΕ) που έχουν κόστος 3,42%.

* Οι έμμεσοι φόροι ΠΟΕ που κοστίζουν 7,6%.

* Οι έμμεσοι φόροι υπέρ τρίτων που κοστίζουν 6,4%.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Στη μελέτη, εκτός των άλλων, προτείνονται:

* Η απλοποίηση και η κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, η οποία θα
μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της διαφθοράς κατά την είσπραξη των φόρων.

* Η διοικητική και οργανωτική αναδιοργάνωση και αναδιάταξη με καταργήσεις,
συγχωνεύσεις και απορροφήσεις Εφοριών, καθώς και η επιτάχυνση της μηχανοργάνωσης.

* Η δημιουργία υπηρεσίας φορολογικού κόστους που θα μελετά το φορολογικό
σύστημα και θα προτείνει μέτρα για τη μείωση του κόστους του.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ Εφορίες που όχι μόνο δεν βγάζουν το ψωμί τους αλλά «φεσώνουν» και από
πάνω τον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος αναγκάζεται να τις επιδοτεί για να
λειτουργήσουν. Παράδειγμα η Εφορία Δελβινακίου, στα Ιωάννινα, η οποία για να
λειτουργήσει και να συνεχίσει να συλλέγει τους φόρους από τους λιγοστούς
φορολογούμενους που ανήκουν σε αυτήν πρέπει να σπαταλά περισσότερα χρήματα από
αυτά που εισπράττει ως φόρους. Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της
έρευνας, το κόστος για τη συλλογή των φόρων στην συγκεκριμένη Εφορία ανέρχεται
σε 142,6%. Δηλαδή ενώ η Εφορία εισπράττει από φόρους 168 εκατ. δρχ., για να
τους συλλέξει και γενικά να λειτουργεί πρέπει να δαπανά 234,8 εκατ. δρχ.
Μεγάλο κόστος λειτουργίας έχουν επίσης οι Εφορίες Πραμαντών στο νομό
Ιωαννίνων, με κόστος 62,6%, η Εφορία Λαγκαδιών στην Αρκαδία με κόστος 59,9%, η
Εφορία Σιδηροκάστρου με κόστος 33,3%, η Εφορία Αγ. Δημητρίου Αττικής με κόστος
22,3%, η Εφορία Δημητσάνας στην Αρκαδία με κόστος 21,5% και η Εφορία Σουφλίου
με κόστος 20,3%.

Πάντως η πιο φθηνή Εφορία είναι η ΦΑΕΕ Αθηνών (Ανώνυμων Εμπορικών
Επιχειρήσεων) που ξοδεύει για τη λειτουργία της μόλις το 0,078% των εσόδων που
συλλέγει καθώς και η ΦΑΒΕ (βιομηχανικών επιχειρήσεων) της οποίας το κόστος
ανέρχεται σε 0,18% στους φόρους που εισπράττει.

Σε ό,τι αφορά τις Εφορίες που «μπαίνουν μέσα» στην έρευνα σημειώνεται ότι κάθε
απόφαση για διατήρηση ή κατάργησή τους πρέπει να λαμβάνει υπόψη και άλλα
κοινωνικά κριτήρια που ισχύουν στην κάθε περιοχή.