Βαλς με… «14» για την Τουρκία

Μάχη σε πολλά μέτωπα ετοιμάζεται να δώσει η Αθήνα στη Σύνοδο Κορυφής των
«15» στη Βιέννη, τον Δεκέμβριο, καθώς η αλλαγή κυβέρνησης στη Βόννη μάλλον
ενέτεινε τα προβλήματα για την Ελλάδα, παρά διευκόλυνε.

ΕΙΝΑΙ χαρακτηριστικό ότι η ελληνική πλευρά επιδιώκει μια συνάντηση του Κώστα
Σημίτη με τον καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ πριν από τη Βιέννη, προκειμένου να
υπάρξει κάποια «εκλογίκευση» των θέσεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Εξωτερικών, η συντριπτική πλειοψηφία
των εταίρων θα επιδιώξει τον Δεκέμβριο μια μερική ανατροπή των αποφάσεων του
Λουξεμβούργου. Θα θελήσουν, δηλαδή, να χαρακτηρίσουν την Τουρκία «12η υποψήφια
χώρα» για μέλος.

Βέβαια, αυτό που κυρίως απασχολεί την Αθήνα δεν είναι τόσο ο χαρακτηρισμός της
Τουρκίας όσο το ενδεχόμενο να αρχίσουν, στη γερμανική ή τη φινλανδική
προεδρία, ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Άγκυρα. Σε μια τέτοια περίπτωση,
η ελληνική πλευρά επιμένει ότι πρέπει να έχει προηγηθεί μια κίνηση της
Τουρκίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ­ αλλιώς η Ελλάδα θα πρέπει και πάλι να
προσφύγει στο βέτο. Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα ανησυχεί και για δύο ακόμη
ενδεχόμενα: α) Εάν στους όρους για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Τουρκία
θα περιληφθούν πέραν των κριτηρίων της Κοπεγχάγης και αυτοί του Λουξεμβούργου
(Κυπριακό, καλή γειτονία). Και β) οι «15» να «ξεχάσουν» ακόμη και τις πάγιες
αναφορές στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στην Τουρκία.

Η ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ

Στη Βιέννη, η ελληνική πλευρά θα βρίσκεται σε επιφυλακή και όταν οι ηγέτες
συζητήσουν το κεφάλαιο «διεύρυνση». Αν και η έναρξη των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων έχει αποφασιστεί, τίποτε δεν αποκλείει ορισμένοι εταίροι να
προσπαθήσουν να περιλάβουν στα συμπεράσματα της συνόδου κάποια αναφορά στο
πολιτικό πρόβλημα της Κύπρου.

Αντιθέτως, η Αθήνα δεν αναμένει εκπλήξεις στο θέμα της κοινοτικής
χρηματοδότησης της Τουρκίας. Κατά πάσα πιθανότητα, μέχρι τότε, το Συμβούλιο θα
έχει προχωρήσει στην υιοθέτηση των κανονισμών που παρακάμπτουν το ελληνικό
βέτο ­ και η ελληνική πλευρά θα περιοριστεί σε μια διαμαρτυρία για «την τιμή
των όπλων».

ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ

Στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής περιλαμβάνεται επίσης η συζήτηση για τα
χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει το νέο δημοσιονομικό πακέτο, το οποίο θα
οριστικοποιηθεί τον Μάρτιο. Ήδη κάποιες χώρες ­ πρωτοστατούσης της Γερμανίας ­
ζητούν τον περιορισμό των δικών τους συνεισφορών στον κοινοτικό προϋπολογισμό,
αλλά και τη διαφορετική κατανομή των κονδυλίων που δίδει η Ένωση. Πρακτικά,
αυτό θα σημαίνει για την Ελλάδα ένα μικρότερο του αναμενόμενου «πακέτο Σαντέρ».

Τέλος, οι «15» θα συζητήσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση το
1999. Ο κ. Κ. Σημίτης, όπως έδειξε και στη Σύνοδο Κορυφής του Πέρτσαχ,
επιθυμεί να καταγραφεί η ελληνική παρέμβαση στο συγκεκριμένο θέμα, αλλά
αρνείται το ενδεχόμενο τα κονδύλια για την καταπολέμηση της ανεργίας να
προέλθουν από αυτά που παίρνει η Ελλάδα και οι άλλες χώρες της σύγκλισης.

ΜΕΤΑ ΤΙΣ ευρωτουρκικές σχέσεις, την ενταξιακή πορεία της Κύπρου, το ύψος των
οικονομικών εισφορών στον κοινοτικό προϋπολογισμό, Αθήνα και Βόννη
«κοντράρονται» και για ένα ακόμη θέμα ­ την επιστροφή του αναγκαστικού
κατοχικού δανείου που είχε πάρει η Γερμανία από την Ελλάδα.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε με έντονο τρόπο σε ανακοίνωση του
γερμανικού υπουργείου, σύμφωνα με την οποία «οι πολεμικές επανορθώσεις έχουν
τερματισθεί με τη συμφωνία του 1960». Το σημείο που κυρίως ενόχλησε την Αθήνα
είναι ο ισχυρισμός της Βόννης πως «η Γερμανία έχει δώσει στην Ελλάδα και άλλη
βοήθεια. Πάνω από 30 δισεκατομμύρια γερμανικά μάρκα από τις εισφορές της
Γερμανίας στα κοινοτικά ταμεία, ήδη από την δεκαετία του 1950.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών τονίζει πως «θεωρούσε εντελώς ανοίκεια την
αναφορά που γίνεται στη σχετική ανακοίνωση, στους ίδιους πόρους της Κοινότητας
και την πολιτική συνοχής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ανήκει ούτε στην Ελλάδα ούτε
στη Γερμανία».