Αποκρυπτογραφώντας τα σύννεφα

Μία πρωτοποριακή συσκευή, φτιαγμένη στα εργαστήρια της NASA, έρχεται να
δώσει απάντηση σε πανάρχαια ερωτήματα σχετικά με τη μετεωρολογία και το κλίμα.
Ονομάζεται «AIRS» και επιχειρεί για πρώτη φορά να… διαβάσει τα σύννεφα.

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ που εργάζονται στο πρόγραμμα τής NASA, «Αποστολή στον Πλανήτη
Γη» έχουν επενδύσει πολλά σ’ αυτό το υπερσύγχρονο εργαλείο. Το AIRS θα δώσει
απαντήσεις και μετρήσεις σε ζητήματα που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονται βάσει
εκτιμήσεων: «Πώς κατανέμονται στις τρεις διαστάσεις τα σύννεφα: πού
βρίσκονται, πόσο ψηλά είναι», «Πόση ποσότητα νερού και πόση πάγου βρίσκεται
συγκεντρωμένη σε κάθε σύννεφο», «Με ποιον τρόπο διαχειρίζονται την ακτινοβολία
­ πώς θερμαίνουν ή φωτίζονται, όταν κάτι προσπαθεί να τα διαπεράσει».

ΕΛΠΙΔΕΣ

Από τις μετρήσεις αυτές, οι ειδικοί επιστήμονες ελπίζουν να ανακαλύψουν
τους… άγνωστους θησαυρούς που ταξιδεύουν μαζί με τα σύννεφα. Ευελπιστούν πως
θα μάθουν περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται και
εξελίσσονται, όπως και το με ποιον τρόπο επηρεάζουν τον περιβάλλοντα χώρο και
με ποιους μηχανισμούς απαντούν στις επιδράσεις του περιβάλλοντος.

ΠΡΙΝ 20 ΧΡΟΝΙΑ

Είναι σχετικά πρόσφατο το εγχείρημα των επιστημόνων να… διαβάσουν τα
σύννεφα. Μέχρι πριν από περίπου 20 χρόνια, ουδείς αναγνώριζε τα σύννεφα ως
σημαντικά συστατικά για τον καιρό και το κλίμα της Γης.

Αντίθετα, θεωρούνταν «όμορφα στολίδια» του ουρανού, «παθητικοί» και
«περιστασιακοί» δείκτες των αλλαγών του καιρού.

Οι μετεωρολόγοι έχουν επενδύσει πολύ χρόνο και κόπο για να μελετήσουν τα
σύννεφα. Κατέληξαν να τα χωρίζουν σε δύο κυρίως τύπους: τα στρωματόμορφα (αυτά
δηλαδή που σχηματίζονται σε οριζόντια στρώματα) και τα σωρειτόμορφα (αυτά που
η κατακόρυφη ανάπτυξή τους είναι πολύ μεγαλύτερη από την οριζόντια). Με τη
σειρά τους, διάφοροι σχηματισμοί από σύννεφα μπορούν να δώσουν πληροφορίες για
την πρόβλεψη του καιρού.

Οι θύσανοι (Cirrus), για παράδειγμα, είναι σύννεφα πάγου, που σχηματίζουν
τούφες και σχετίζονται με βαρομετρική πτώση. Αντίθετα, οι σωρείτες (Cumulus)
είναι τα αφράτα και ελαφρά σε εμφάνιση σύννεφα που σχετίζονται με συνθήκες
καλοκαιρίας και προμηνύουν καλή ορατότητα και καθαρό, γαλάζιο ουρανό.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ

Πέρα από την πρόβλεψη του καιρού όμως, οι ειδικοί γνωρίζουν πια καλά πως τα
σύννεφα έχουν περισσότερο ενεργό και καθοριστικό ρόλο, πως μπορούν ακόμη και
να καθορίσουν τις συνθήκες στον πλανήτη. Για παράδειγμα, ένας από τους πιο
σημαντικούς τομείς όπου τα σύννεφα παίζουν ενεργό ρόλο, είναι η ισορροπία της
ενέργειας του πλανήτη.

Οι επιστήμονες προσπαθούν να καταλάβουν αν τα σύννεφα θα θερμάνουν ή θα
παγώσουν τη Γη, στη διάρκεια του φαινομένου του θερμοκηπίου. Τα σύννεφα
παγώνουν τη Γη με το να αντανακλούν την ηλιακή ενέργεια πίσω στο Διάστημα.

ΑΓΝΩΣΤΟΙ

Μπορούν όμως και να θερμάνουν τον πλανήτη, με τον ίδιο τρόπο όπως και τα αέρια
του θερμοκηπίου: απορροφώντας τη ζέστη που ανακλάται από την επιφάνεια της Γης
και εμποδίζοντάς την να απελευθερωθεί στο Διάστημα.

Το ποιος από τους δύο αυτούς μηχανισμούς υπερισχύει εξαρτάται από το είδος του
σύννεφου και από πολλούς ακόμη ­ και στην πλειονότητά τους άγνωστους ­ παράγοντες.

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ από όλο τον κόσμο έχουν αποκτήσει, χάρη στο Ίντερνετ, ένα μέσο
παγκόσμιας προβολής. Μέσω του Δικτύου συστήνονται στον υπόλοιπο κόσμο,
επιδεικνύουν την κουλτούρα τους, την ιστορία, τις τέχνες και τον πολιτισμό τους.

Οι Μαορί της Νέας Ζηλανδίας, οι ινδιάνικες φυλές των Ηνωμένων Πολιτειών, οι
Εσκιμώοι της Βόρειας Αμερικής, οι ιθαγενείς της Λατινικής Αμερικής, οι
μειονότητες των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών, έχουν δημιουργήσει σελίδες στο
Ίντερνετ, βρίσκοντας έτσι ­ μερικοί για πρώτη φορά ­ την ευκαιρία να
επικοινωνήσουν με άλλους λαούς, να ανταλλάξουν πολύτιμες γνώσεις, ή ακόμα και
να ζητήσουν κάποια βοήθεια, όλα με ελάχιστο κόστος.

Το «NativeWeb» είναι το ηλεκτρονικό δίκτυο των ιθαγενών όλου του κόσμου (www.
nativeweb. org). Παρέχει πληροφορίες για φυλές στο Μεξικό, την Κεντρική και
Νότια Αμερική, έχει λίστες με διευθύνσεις και συνδέσεις με άλλες παρόμοιες
σελίδες στον κυβερνοχώρο. Περιέχει επίσης κατάστημα με βιβλία και μουσική των
ιθαγενών και χώρο ανταλλαγής μηνυμάτων ­ κάτι σαν ηλεκτρονικό πίνακα ανακοινώσεων.

Το Πανεπιστημιακό Ταμείο των Αμερικανών Ινδιάνων (American Indian College
Fund) είναι ένα ίδρυμα που μοιράζει υποτροφίες σε Ινδιάνους των ΗΠΑ
ενθαρρύνοντας τους νέους να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους στις ανώτατες
βαθμίδες. Διάσημοι ηθοποιοί του Χόλιγουντ, όπως η Γουινόνα Ράιντερ (που έχει
ινδιάνικο όνομα), συμμετέχουν στο διοικητικό συμβούλιο. Το ιστορικό του
ιδρύματος, οι απόφοιτοι που βοηθήθηκαν οικονομικά, ιστορίες που εμπνέουν
ελπίδα από ανθρώπους που δεν σταματούν τον αγώνα τους για μόρφωση παρά τις
αντιξοότητες, παρουσιάζονται στις σελίδες του (www. collegefund. org).

Πολλές ακόμα φυλές Ινδιάνων διαθέτουν δικά τους site στο Δίκτυο, όπου
διηγούνται την ιστορία τους και παρουσιάζουν τις τέχνες τους. Σε αρκετά από
αυτά πωλούνται μέσω του Ίντερνετ ντόπια προϊόντα. Οι Μοϊκανοί (unr.
edu/homepage/shubinsk/mohican1. html), οι Ινουί που κατοικούν στις παγωμένες
εκτάσεις του Κεμπέκ στον Βόρειο Καναδά (www. innu.ca) και οι ιθαγενείς της
Νότιας και Κεντρικής Αμερικής (abyayala. nativeweb. org) είναι μερικά
χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Στην άλλη άκρη του πλανήτη, οι πρώτοι κάτοικοι του Ειρηνικού Ωκεανού, έχουν
αναπτύξει έντονη ηλεκτρονική δραστηριότητα. Οι ιθαγενείς της Αυστραλίας
παρουσιάζουν τον πολιτισμό τους (www. aboriginalart. com.au), ενώ οι Μαορί της
Νέας Ζηλανδίας και της Πολυνησίας έχουν ιδιαίτερα αναπτυγμένο δίκτυο
επικοινωνίας στον κυβερνοχώρο (www. maori. org.nz, www. net.nz, ourworld.
compuserve. com/homepages/rhimona).

ΜΕ ΤΟ μήνυμα «Σκέπτομαι το αύριο – Καταναλώνω σωστά», ολοκληρώνεται η
επικοινωνιακή καμπάνια για την προώθηση και διάδοση της έννοιας της αειφόρου
κατανάλωσης. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχει στόχο
την ενημέρωση των καταναλωτών για το πώς μπορούν, αλλάζοντας την καταναλωτική
τους συμπεριφορά, να συμβάλουν στο να παραμείνει ο πλανήτης μας αειφόρος.

ΕΚΤΑΣΗ ίση με αυτήν που καταλαμβάνει η… Ελβετία έχουν καταστρέψει οι φωτιές
που καίνε ανεξέλεγκτα εδώ και τρεις μήνες στη σιβηριανή τάιγκα. Στο νησί
Σαχαλίνη η βροχή περιόρισε κάπως την ένταση της φωτιάς, όμως η κατάσταση στο
Χαμπάροφσκι Κράι επιδεινώνεται, λόγω της συνεχιζόμενης ξηρασίας και των
ισχυρών ανέμων.

Η περιοχή όπου μαίνονται οι πυρκαγιές είναι ένα πολύ πυκνό δάσος, από πολύτιμα
κωνοφόρα δέντρα, που απλώνεται σε έκταση 3,4 εκατομμυρίων τετραγωνικών
χιλιομέτρων, στην ανατολική ακτή της Ρωσίας, κοντά στον Ειρηνικό. Το μέγεθός
της είναι διπλάσιο από αυτό του τροπικού δάσους του Αμαζονίου και από εκεί
προέρχεται το ένα τέταρτο των παγκόσμιων αποθεμάτων ξυλείας.

«Πρόκειται για μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με διεθνή σημασία. Οι
επιπτώσεις αφορούν ολόκληρο τον πλανήτη: είναι πολύ πιθανόν να επηρεαστεί το
κλίμα παγκοσμίως όπως και να αυξηθεί η διασυνοριακή ρύπανση, ενώ η
βιοποικιλότητα καταστρέφεται σε πολύ μεγάλη κλίμακα», αναφέρει χαρακτηριστικά
μια από τις σχετικές εκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών.

Για τη Ρωσία, οι φωτιές ισοδυναμούν με τεράστια οικονομική καταστροφή. Όπως
αναφέρει το Δίκτυο Περιβαλλοντικών Ειδήσεων, η «σιβηριανή κόλαση» έχει
προκαλέσει πολλά προβλήματα πέρα από την προφανή απώλεια σε πρώτες ύλες
ξυλείας. Η χώρα έχει ήδη χάσει μεγάλο μέρος των εσόδων της από την παράνομη
υλοτόμηση, ενώ οι φωτιές διευκολύνουν το λαθρεμπόριο. Το εκεί γραφείο του
Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) αναφέρει πως ο οικονομικός απολογισμός
της καταστροφής ξεπερνά τα 150 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

ΦΑΝΑΤΙΚΟΙ της κατάδυσης από τη Σιγκαπούρη, η Ταν Σιν Πιν και ο Λου Πέι Λιν
αποφάσισαν να ενωθούν με τα δεσμά του γάμου, κάτω από την επιφάνεια της
θάλασσας. Οι καταδύσεις είναι ένα πολύ δημοφιλές άθλημα στην τροπική
Σιγκαπούρη και πολλοί είναι εκείνοι που τα Σαββατοκύριακα «δραπετεύουν» για
μια βουτιά στις κοντινές ακτές της Μαλαισίας και της Ινδονησίας.

ΕΝΑ νέο ηλεκτρονικό παιχνίδι επιδεικνύει ο Ιάπωνας κατασκευαστής παιχνιδιών
Μπαντάι Κο. Πρόκειται για μια φορητή ηλεκτρονική παιχνιδομηχανή που ονομάζεται
«WonderSwan», είναι πολύ μικρότερη από το διάσημο Game Boy της Nintendo και
είναι εξοπλισμένη με μια δυνατή μονάδα επεξεργασίας (16-bit), για υψηλή ευκρίνεια.

«Εναλλακτικές μορφές ενέργειας στην αυτοκίνηση» είναι το θέμα της
ημερίδας που διοργανώνεται στο Πολυτεχνείο την Παρασκευή (Πολυτεχνειούπολη
Ζωγράφου, κτίριο διοίκησης, 10 π.μ.) από το Τμήμα Μηχανολόγων-Μηχανικών και
τον Πανελλήνιο Σύλλογο Διπλωματούχων Μηχανολόγων-Ηλεκτρολόγων.

Αναδάσωση ξεκίνησαν την Κυριακή σε 70 στρέμματα, στον Άγιο Πέτρο
Πεντέλης, φίλοι, μέλη και εθελοντές του WWF Ελλάς στα πλαίσια της εκστρατείας
«Δάση για πάντα». Τον συντονισμό και τη μελέτη ανέλαβε η Διεύθυνση Αναδασώσεων
της Περιφέρειας Αττικής.

«Βροχή» τα σεμινάρια αυτή την εβδομάδα: «Budgeting with Excel» για στελέχη
επιχειρήσεων (Τετάρτη και Παρασκευή απόγευμα, πληροφορίες στα τηλ.: 8250.055,
8250.104), «Το παρόν και το μέλλον των πληροφοριακών συστημάτων Logistics» για
τις νέες τεχνολογίες στο χώρο των ασύρματων συστημάτων συλλογής δεδομένων
(ημερίδα την Παρασκευή, πληροφορίες στα τηλ.: 9939.524, 9939.502, 9924.008).

Σεμιναρίων συνέχεια: «Εσωτερικοί επιθεωρητές συστημάτων διασφάλισης ποιότητας
ως προς ISO 9000/94 & ISO 10011-1/90» από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Υψηλής
Τεχνολογίας (18-19 Νοεμβρίου, καθώς και 30 Νοεμβρίου με 4 Δεκεμβρίου,
πληροφορίες στα τηλ.: 9616.687, 9600.907). Το ίδιο πρόγραμμα διοργανώνεται στο
Ηράκλειο από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πληροφοριών (3-7 Δεκεμβρίου, πληροφορίες στα
τηλ: 081-285.829, 229.013).

Τα «θαύματα του ουρανού», τον «ουρανό της Ελλάδας» και το «τέλος του κόσμου»
μπορείτε να θαυμάσετε στη θολωτή οροφή του Πλανηταρίου τις Κυριακές (Συγγρού
387, από τις 11 το πρωί). Η είσοδος είναι ελεύθερη. Πληροφορίες στο τηλ.: 9411.181.