Αγκαλιά με τον… Παρθενώνα

* Είναι πολύ βαρύ για ένα παιδί να έχει κατακτήσει το ύψιστο ως αθλητής

Ιωάννης Μελισσανίδης. Δύο χρόνια μετά την Ατλάντα παραμένει κορυφαίος. Προχθές ήταν το Ελσίνκι και τα χρυσά μετάλλια. Αύριο θα είναι το Σίντνεϊ και, όπως δηλώνει, το τέλος για την αθλητική του καριέρα στην Αθήνα

ΑΚΟΥΓΑΜΕ την άρια από την όπερα «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» και η φωνή της Μαρίας
Κάλλας μάς συνόδευε σε κόσμους ονειρικούς, θεϊκούς.

Μια διαφορετική ατμόσφαιρα, που δεν έμοιαζε καθόλου με τον ήχο της καθημερινής
ρουτίνας των πράξεων και των έργων μας. Ήταν φωνή ελληνική, πέρα για πέρα.
Ένιωθες εκείνη τη στιγμή να σε πλημμυρίζουν μαγικές εικόνες άλλων εποχών.
Διαφορετικών απόψεων και εκτιμήσεων για τον κόσμο μας. Για την Ελλάδα μας.

Ιωάννης Μελισσανίδης: Μια σπάνια δημιουργία της φύσης. Από τον Ίκαρο στον
Ζορμπά. Από το πνεύμα και τον αθλητισμό στη ρεαλιστική αντιμετώπιση της ζωής.

Δίπλα μας μια σπάνια δημιουργία της φύσης, ο Ιωάννης Μελισσανίδης, που
προσδίδει στη χώρα μας ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Πετάει σαν Ίκαρος και χορεύει
σαν Ζορμπάς.

Ο Ιωάννης Μελισσανίδης πέρασε από την Αθήνα μόνο και μόνο για να μιλήσει μαζί
μας, να μας αποκαλύψει τα καινούργια του όνειρα, να συζητήσει τη φιλοσοφία που
διέπει κάθε βήμα της ζωής του. Λίγες ώρες πριν είχε προσθέσει στη συλλογή του
2 ακόμη χρυσά μετάλλια, που κατέκτησε σε διεθνές μίτινγκ στη Φινλανδία.

Όμως τα χειροκροτήματα δεν τα απέσπασε μόνο για τις δύσκολες ασκήσεις, αλλά
και για την εκτός προγράμματος παρουσίαση του Ζορμπά.

Ο Ιωάννης, γεμάτος ζωντάνια με το αστραφτερό βλέμμα του που αντανακλάει Ελλάδα
και με λόγια κοφτερά σαν μαχαίρι που δεν επιδέχονται αντιρρήσεις, άρχισε να
μας μιλάει:

«Στη Φινλανδία, στο διεθνές μίτινγκ, κατέκτησα δύο χρυσά μετάλλια στο έδαφος
και στο άλμα. Στο τέλος της εκδήλωσης μού πρότειναν να παρουσιάσω τον Ζορμπά.
Παρόντες ήταν ο κ. Φούρας και ο πρέσβης της Ελλάδας στη Φινλανδία. Εντυπωσιάστηκαν!».

­ Οι χορογραφίες είναι δικές σου;

«Όταν είχα τελειώσει τη χορογραφία του Ικάρου, καλύτερα όταν την είχα
παρουσιάσει. Πολλοί ρωτούσαν και προσπαθούσαν να μάθουν ποιος την έκανε. Στο
πρόγραμμα που είχε διανεμηθεί, δεν θέλησα να βάλω ότι η χορογραφία ήταν δική
μου, γιατί είχα δουλέψει 95%. Οι λόγοι ήταν καθαρά ηθικοί. Αφού έγινε η
παράσταση και είχε επιτυχία, τους έλεγα περήφανα, εγώ!

Ναι, ήταν κάτι δικό μου. Γεννήθηκε από εμένα. Και στον Ζορμπά ένα κομμάτι,
ήταν ένα σμίλεμα δικό μου και της Όλγας της Ντελιάκη.

Στους Δελφούς ήταν και ο κ. Θεοδωράκης και η Μαρία Φαραντούρη. Καθόμασταν στο
ίδιο τραπέζι, φάγαμε και μου είπε πως είδε τον χορό μου στον Ζορμπά και ότι
του άρεσε ιδιαίτερα. Και λέω, αφού έχω τη δική σας ευλογία και τη δική σας
καλή κριτική, πορεύομαι αγέρωχα».

Υπάρχουν χιλιάδες που σε θαυμάζουν, εσύ έχεις κάποιους ανθρώπους
που θαυμάζεις;

«Τη Μελίνα, τον Μάνο Κατράκη, τον Αλέξη Μινωτή, τον Τσαρούχη, τον Καβάφη, τον
Ελύτη, τον Σολωμό, τον Καρυωτάκη, τον Καζαντζάκη, την Παξινού, την Παπαδάκη,
την Ασπασία Παπαθανασίου, τη Συνοδινού, την Ειρήνη Παπά, την Κάλλας, τον
Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, τον Ξαρχάκο, τον Μαρκόπουλο».

Μου απαρίθμησες ανθρώπους της τέχνης και της λογοτεχνίας. Αθλητές;

Ο Βιτάλι Σέμπο, ο Λιούις, με τα 7 χρυσά ολυμπιακά μετάλλια, η Νάντια
Κομανέτσι, ο Γκρεγκ Λουγκάνης.

Ή εκείνη την αθλήτρια στον μαραθώνιο του Λος Άντζελες, που τρέκλιζε και
προσπαθούσαν οι υπεύθυνοι του χώρου να τη βοηθήσουν, να τη στηρίξουν και τους
απωθούσε με όλα τα ψυχικά αποθέματα που της είχαν μείνει.

Αυτό, όσες φορές το βλέπω, δεν μπορεί να συγκριθεί με αναρίθμητα χρυσά
ολυμπιακά μετάλλια.

ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ

Αρχαία Ολυμπία, Ολυμπιακή Φλόγα, Παρθενώνας;

«Χώροι ιεροί, σεβαστοί, λατρευτοί, που εκπέμπουν ενέργεια που δεν είναι
δυνατόν να μην την αισθανθείς. Χαρακτηριστικά σου το λέω, και πρώτη φορά το
λέω, το καταθέτω, και ξέρω πολύ καλά ότι μπορεί να χαρακτηριστεί γραφικό, αλλά
το να αγαπάς με αυτόν τον τρόπο την Ελλάδα, ας θεωρηθεί γραφικό. Πριν φύγω
λοιπόν στην Ατλάντα, πήγα στον Παρθενώνα. Όποτε έρχομαι στην Αθήνα τον
επισκέπτομαι και εάν δεν προλαβαίνω, λέω στον οδηγό με τον οποίο μετακινούμαι
στην Αθήνα, να περάσει έστω απ’ έξω.

Πριν από την Ατλάντα πήγα. Οι κίονες ήταν περιφραγμένοι. Υπερπήδησα τα
σύρματα, παρανόμησα. Είδα ότι δεν με έβλεπε κανείς και αγκάλιασα τον κίονα και
μετά κάθησα κάτω. Στάθηκα με όλο μου το σώμα μέσα στον Παρθενώνα, νιώθοντας
όλη αυτή την ενέργεια. Σε κάποια στιγμή, δεν ξέρω μετά πόση ώρα γιατί είχα
χαθεί, ακούω ένα σφύριγμα. Ήταν ο φύλακας. Προσγειώθηκα. Ήρθε, μου μίλησε και
μου ζήτησε συγγνώμη με τον τρόπο του… Βεβαίως του χαμογέλασα και του έδειξα
την αγάπη μου.

ΠΟΛΥ ΒΑΡΥ

Είμαι δύο χρόνια μεγαλύτερος από τότε από το 1996. Και αυτό που βλέπω,
κάνοντας πολλές φορές φλας μπακ στον εαυτό μου, είναι, πόσο βαρύ είναι για ένα
παιδί στα δεκαοκτώμισι χρόνια του, στα 19, να κερδίσει μια ολύμπια νίκη.
Παραμένω ακόμα ένας νέος που διανύει τη δεύτερη 10ετία της ζωής του. Παρ’ όλα
αυτά, εγώ ο ίδιος βγαίνω από το σώμα μου και με βλέπω. Είναι πολύ βαρύ για ένα
παιδί να έχει κατακτήσει το ύψιστο ως αθλητής. Δεν κατέκτησα απλά ένα χρυσό
ολυμπιακό μετάλλιο, κατέκτησα το συγκεκριμένο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο, έπειτα
από 100 χρόνια.

«ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ δαιμόνιο πάντοτε κυριαρχεί και πιστεύω ακράδαντα ότι τα τελευταία
χρόνια η Ελλάδα έχει κάνει λαμπρά βήματα.

Εγώ θα ήθελα πιο δυναμική την Ελλάδα. Και ίσως επειδή είμαι νέος, μου βγαίνει
αυτός ο βρασμός, αυτή η έκρηξη ψυχής. Παρ’ όλα ταύτα, πιστεύω ότι θα ήθελα
ακόμα περισσότερο δυναμισμό. Μου αρέσουν αφάνταστα οι εκρήξεις του υπουργού
Εξωτερικών, του κ. Πάγκαλου.

Μου αρέσει η στάση του, ο λόγος του, η αυθεντικότητά του!

Δεν είναι απλά αυθόρμητος, είναι ώριμα αυθόρμητος.

Επίσης και ο Αρχιεπίσκοπος, ο ηγέτης της Εκκλησίας, είναι πλέον ένα
πολυσυζητημένο πρόσωπο, με καλές αλλά και άσχημες κριτικές. Εγώ αυτό που μπορώ
να πω είναι να τον αφήσουμε τον άνθρωπο να ασκήσει έργο και κάποια στιγμή η
ιστορία θα γράψει εάν πραγματικά ήταν άξιος της θέσης που κατείχε. Απ’ όσα έχω
καταλάβει συνομιλώντας με τον Αρχιεπίσκοπο είναι ότι καταρχήν αγαπάει
υπέρμετρα την Ελλάδα και ένας άνθρωπος που αγαπάει υπέρμετρα την Ελλάδα δεν
θέλει να της κάνει κακό. Είναι επίσης πολίτης αυτής της χώρας και ηγέτης της
πίστης μας, έχει λοιπόν αναφαίρετο δικαίωμα να εκφέρει λόγο.

Δυστυχώς, πουλάει το κακό. Και το λέω αυτό με πικρία, διότι είμαι απόλυτα
σίγουρος ότι υπάρχουν δεκάδες… λατρευτοί πατέρες της Εκκλησίας, πνευματικοί
γέροντες κάπου στο Άγιον Όρος, κάπου μόνοι τους. Μπορεί να μην είναι και
μοναχοί, αλλά να μονάζουν με τον δικό τους καθολικό τρόπο. Να προσεύχονται για
μας και να λειτουργούν με τον δικό τους τρόπο. Ανορθόδοξα, ίσως, με τα
δεδομένα της Εκκλησίας, αλλά ορθόδοξα με τα πιστεύω τους.

Εγώ προσεύχομαι καθημερινά, στην εκκλησία όμως δεν πηγαίνω τακτικά.

Υπάρχουν στιγμές που προσέρχομαι και ηρεμώ στην εκκλησία. Θέλω να αισθάνομαι
αυτή την ενέργεια, τη μοναδική, που εκπέμπει αυτός ο χώρος.

Δεν αποστρέφομαι την εκκλησία. Συνομιλώ με τον Θεό και μάλιστα στον ενικό.
Είναι μια συνομιλία ψυχής. Καταθέτω εκείνη τη στιγμή την ψυχή μου, τις απορίες
μου. Συγκρούομαι έντονα. Πολλές φορές έχω συνειδητά καταλάβει ότι τον έχω
προδώσει. Πολλές φορές επαναστατώ με κάποια πράγματα. Είναι αυτή η μάχη που
γίνεται συνέχεια στην ψυχή σου καθημερινά. Και η ψυχή σου είναι η φωνή του
Θεού. Και πολλές φορές συγκρούομαι με τον Θεό. Ο άνθρωπος έχει και αδυναμίες
και πάθη. Και το να ζητήσεις συγγνώμη δηλώνει τη δύναμή σου και το πόσο
άρχοντας είσαι. Έχει μεγάλη σημασία η συγγνώμη».

ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΜΕ σε κάτι πολυσύνθετο που είναι πολύ οικείο σε σένα. Μιλάμε για την
καλλιτεχνική πλευρά του Ιωάννη Μελισσανίδη, διότι όλο το θέμα της γυμναστικής
αναμφισβήτητα κρύβει αρμονία και η αρμονία είναι μέσα στην τέχνη και η τέχνη
είναι μουσική και άλλα πολλά.

«Όλοι οι άνθρωποι έχουν ευαισθησίες. Και ευαισθησίες δείχνουν ότι είσαι
καλλιτέχνης. Είσαι λάτρης της τέχνης, είτε αυτό λέγεται ποίηση είτε αυτό
λέγεται λογοτεχνία είτε αυτό λέγεται ηθοποιία είτε λέγεται όπερα. Από μικρό
παιδί είχα ερεθίσματα και ακούσματα από τη μητέρα μου, αλλά και από άτομα τα
οποία έχουν ασχοληθεί με τον χώρο, και ας μην ξεχνάμε ότι 12 χρόνια κάνω
ενόργανη καλλιτεχνική γυμναστική και άλλα τόσα κάνω και κλασικό μπαλέτο. Έτσι
αποδέχθηκα στο Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Δελφών να χορέψω τον Ίκαρο, δεν θα έκανα
κάτι τόσο εύκολα χωρίς να έχω βάσεις. Δώδεκα χρόνια κλασικής παιδείας στον
χορό σημαίνει κάτι».

­ Την Κάλλας πότε την πρωτάκουσες;

«Πολύ μικρός, 11 χρόνων».

­ Κι ύστερα έμαθες για την Κάλλας;

«Τα πάντα, τα πάντα. Για μύθους οικουμενικής εμβέλειας δεν διδασκόμεθα στο
σχολείο! Δεν είναι δυνατό να μη διδάσκεσαι, να μη γνωρίζεις ποια είναι η Μαρία
Κάλλας. Δεν είναι δυνατό να μη γνωρίζουμε ποιος ήταν ο Παναγούλης.

Είναι κάποια πράγματα τόσο βασικά που πρέπει να περάσουν στην Παιδεία μας.
Αυτή είναι η σύγχρονη Ελλάδα, δεν είναι η Ελλάδα του σταρ σύστεμ που μας
παρουσιάζουν τα κανάλια της τηλεόρασης.

«ΑΥΤΑ που πήρα από τους γονείς μου είναι το πρώτο κύτταρο, είναι το πρώτο
ερέθισμα. Αλλά και τους παιδαγωγούς μου, τους ευγνωμονώ και θα τους ευγνωμονώ
εσαεί για όσα μου έμαθαν, να έχω δηλαδή αγωγή και συνείδηση τού τι εστί
Έλληνας. Το πόσο βαρύ είναι να κατάγεσαι από μία χώρα που λέγεται Ελλάδα. Και
πάνω από όλα μού τόνιζαν και μου τονίζουν ότι το ανθρώπινο στοιχείο και η
αγάπη προς τον άνθρωπο είναι πάνω από όλα. Δεν με ενοχλεί καθόλου. Τι
σκέπτονται. Τι λένε, οι «τρίτοι». Εγώ δηλώνω, όσο εγωιστικά και να ακούγεται,
ότι είμαι λάτρης των φιλοσόφων μας, αλλά και του Νίτσε, που έλεγε: «Είμαι
αυτός που είμαι, σε όποιον αρέσω».

Παρ’ όλα αυτά είμαι οπαδός της ιδέας της κυκλικής φιλοσοφίας που ανέπτυξαν οι
αρχαίοι πατέρες μας. Δηλαδή, επιβάλλεται ως προσωπικότητα ο καθένας μας να
είναι γνώστης πολλών αντικειμένων, είτε αυτό λέγεται τέχνη είτε αυτό λέγεται
αθλητισμός είτε αυτό λέγεται πολιτική είτε αυτό λέγεται επιστήμη είτε
εκπαιδευτική κατάρτιση!.

Δεν λέω να είμαστε όλοι Αριστοτέληδες, αλλά μπορούμε να έχουμε μια κυκλική
φιλοσοφία. Να γνωρίζουμε γιατί και τι ψηφίζουμε, όχι επειδή έχει έρθει η
ιδεολογική μας ηλικία ή επειδή μάς το έχουν επιβάλει, αλλά συνειδητά να
ξέρουμε γιατί το κάνουμε. Όταν πηγαίνουμε στο θέατρο, να ξέρουμε τι έργο
παρακολουθούμε, ποια είναι η δομή του. Όταν βλέπουμε μια τραγωδία, να ξέρουμε
γιατί βλέπουμε τραγωδία. Όταν βλέπουμε μια κωμωδία, γιατί βλέπουμε κωμωδία.

Να σου πω πολύ χαρακτηριστικά: Όταν ο δάσκαλός μου της Ιστορίας μάς δίδασκε
για την Έξοδο του Μεσολογγίου ή για το Σούλι δάκρυζε.

Όσο ανεπηρέαστο να είναι ένα παιδί, όσο αδιάφορο να είναι γι’ αυτό το μάθημα,
δεν είναι δυνατό να μη συγκινηθεί από έναν άνθρωπο 50 ετών που δακρύζει την
ώρα που διδάσκει Ιστορία!».

Ο ΙΚΑΡΟΣ και ο Ζορμπάς ήταν δύο πλάσματα απέραντα ελεύθερα. Και νομίζω ότι
ύψιστο αγαθό παντοδυναμίας είναι η ελευθερία. Έχοντας αυτή, έχεις τα πάντα.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι και στον τάφο του ο Καζαντζάκης έγραψε ότι: «Δεν
πιστεύω τίποτα, είμαι ελεύθερος». Πιστεύω πως αυτή ήταν η έννοια, ότι δεν
ελπίζω τίποτα, δεν πιστεύω τίποτα, είμαι ελεύθερος. Είμαι ελεύθερος, άρα δεν
χρειάζεται να πιστεύω, άρα δεν χρειάζεται να ελπίζω. Γιατί έχω την ελευθερία,
έχω τη θεία αυτή ευλογία το να είμαι ελεύθερος. Έτσι το ερμηνεύω εγώ.

Η ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ

Η Ελλάδα έχει τη χαρισματική γεωγραφική θέση να είναι στο κέντρο του
κόσμου. Όλοι θα έρθουν για να δουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες και συνάμα να
κάνουν και τις διακοπές τους στα νησιά.

Γι’ αυτό, κιόλας, όταν με ερωτούν για το εάν μέχρι το 2004 θα συνεχίσω
αυτήν την πορεία μου την αθλητική, τους λέω ότι είναι πολύ μακρόχρονο να το πω
αυτό, αλλά σαν Ιωάννης θα ήθελα να τελειώσω την καριέρα μου στην Ολυμπιάδα του
2004 στην Ελλάδα, με αγωνιστική παρουσία.