Η «μοντέρνα» απειλή

Σοβαρή απειλή για την υγεία αποτελούν τα νοσήματα του παγκρέατος. Ο καρκίνος
του αδένα αποτελεί την τέταρτη αιτία θανάτου από κακοήθεις νεοπλασίες, καθώς
και την πέμπτη συχνότερη νεοπλασία στους άνδρες και την έβδομη στις γυναίκες.

Η οξεία παγκρεατίτιδα, εξάλλου, που σχετίζεται με τη συχνή στην Ελλάδα
χολολιθίαση και με την αυξημένη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών, εκδηλώνεται
στο 20% των περιπτώσεων με πολύ σοβαρή μορφή, που συχνά αποβαίνει μοιραία. Η
δε συχνότητα της χρονίας παγκρεατίτιδας, η οποία έως πρότινος ήταν σπάνια στη
χώρα μας, αυξάνεται καθώς απομακρυνόμαστε από τον παραδοσιακό, μεσογειακό
τρόπο διατροφής και προσεγγίζουμε αυτόν των χωρών της Δύσης ­ κυρίως όσον
αφορά την κατανάλωση των επονομαζομένων «σκληρών» ποτών.

Όπως εξηγεί ο κ. Χρήστος Δερβένης, χειρουργός και υπεύθυνος της
Παγκρεατολογικής Μονάδας του Κωνσταντοπούλειου Νοσοκομείου Νέας Ιωνίας «Αγία
Όλγα», «σε όλο τον κόσμο, καταγράφονται ετησίως 185.000 νέα κρούσματα καρκίνου
του παγκρέατος ­ γεγονός εξαιρετικά ανησυχητικό αν αναλογισθεί κανείς ότι
πρόκειται για έναν από τους πιο επιθετικούς και με υψηλό δείκτη θνησιμότητας
καρκίνο. Επιπλέον, τα υπάρχοντα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι
σχετίζεται με το κάπνισμα και την κατάχρηση αλκοόλ ­ και αυτές είναι δύο
συνήθειες που έχουν αποκτήσει πάρα πολλοί Έλληνες».

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Η σοβαρότητα των νοσημάτων του παγκρέατος είναι τέτοια, «που καθιστά
απαραίτητη την πιο εξειδικευμένη φροντίδα των πασχόντων μέσα σε οργανωμένες
μονάδες», προσθέτει ο κ. Δερβένης. Η Παγκρεατολογική Μονάδα του
Κωνσταντοπούλειου Νοσοκομείου, που υπάγεται στο Α’ Χειρουργικό Τμήμα, είναι η
πρώτη οργανωμένη και με ερευνητικό έργο μονάδα για το πάγκρεας που
δημιουργήθηκε στη χώρα μας, και έχει ήδη «κλείσει» 2,5 χρόνια λειτουργίας.

Έως σήμερα, οι γιατροί που εργάζονται σε αυτήν έχουν περιθάλψει 170 ασθενείς,
οι 22 από τους οποίους έπασχαν από χρονία παγκρεατίτιδα, οι 98 από οξεία
παγκρεατίτιδα και οι 50 από όγκους του παγκρέατος.

Η συντριπτική πλειονότητα των πασχόντων από καρκίνο του παγκρέατος ή οξεία
παγκρεατίτιδα ήσαν 50 έως 70 ετών, ενώ οι πάσχοντες από χρόνιες παγκρεατίτιδες
ήσαν νεώτεροι και υπέφεραν κυρίως από τις συνέπειες της υπερκαταναλώσεως
αλκοόλ.

Πέρα από την περίθαλψη των ασθενών, όμως, η μονάδα έχει να επιδείξει και
σημαντικό ερευνητικό έργο, το οποίο πραγματοποιείται σε συνεργασία με
αντίστοιχες ευρωπαϊκές και αμερικανικές παγκρεατολογικές μονάδες.

Μία από τις ερευνητικές εργασίες που έγιναν σε αυτήν, μάλιστα, βραβεύθηκε κατά
τη διάρκεια του 11ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Γαστρεντερολογίας, που
πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Βιέννη.

Η μελέτη αυτή, που έγινε σε συνεργασία με την Παγκρεατολογική Μονάδα του
Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Βερόνα στην Ιταλία, διήρκεσε 2 χρόνια και
αφορούσε την αποτελεσματικότητα των δύο κυριοτέρων αντιβιοτικών, τα οποία
χορηγούνται σε πάσχοντες από οξεία νεκρωτική παγκρεατίτιδα.

Αυτή τη στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη πέντε άλλες μελέτες. Σε μία από αυτές
δοκιμάζεται ένα νέο, πειραματικό, αντι-αγγειογενετικό φάρμακο σε ασθενείς με
καρκίνο του παγκρέατος.

Το φάρμακο αυτό λέγεται marimastat και δρα εμποδίζοντας την ανάπτυξη των
καρκινικών όγκων και αποτρέποντας τη δημιουργία των αγγείων που χρειάζονται
για να αναπτυχθούν.

Το φάρμακο δοκιμάζεται ταυτοχρόνως σε συνολικά 200 ασθενείς από 47
παγκρεατολογικές μονάδες του κόσμου. Στόχος της μελέτης είναι να διαπιστωθεί η
αποτελεσματικότητα, αλλά και η ασφάλειά του.

Η θεραπεία με το φάρμακο έχει ολοκληρωθεί, και τα προκαταρκτικά αποτελέσματα
αναμένονται κάποια στιγμή το 1999, ενώ τα τελικά μέσα σε περίπου 5 χρόνια.
Στις δραστηριότητες της μονάδας, τέλος, συμπεριλαμβάνεται η διοργάνωση, τον
Μάρτιο του 1999, ενός διεθνούς συνεδρίου για τους όγκους του παγκρέατος.

Στο 3ο Διεθνές Συνέδριο Παγκρεατικών Νόσων, όπως έχει ονομασθεί, ομιλητές θα
είναι 35 κορυφαίοι ειδικοί παγκρεατολόγοι από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την
Ιαπωνία, ενώ επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής έχει ορισθεί ο κ. Δερβένης.