Ο Σημίτης φοβάται τον… αιφνιδιασμό των Αυστριακών για τα κονδύλια στην Άγκυρα

ΕΦΟΔΙΑΣΜΕΝΟΣ ΜΕ σημειώματα και στοιχεία… παντός καιρού αναχωρεί αύριο για το
Πέρτσαχ της Αυστρίας ο Πρωθυπουργός, προκειμένου να λάβει μέρος στην έκτακτη
σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ακαθόριστο και μάλλον… αχανές της
ατζέντας που έχει ετοιμάσει η αυστριακή προεδρία δίνει τη δυνατότητα στον
καθένα εκ των 15 ηγετών να θέσει στους ομολόγους του όποιο θέμα επιθυμεί. Ως
εκ τούτου ο Κ. Σημίτης δεν επιθυμεί να βρεθεί προ απροόπτου, στην περίπτωση
που κάποιος εγείρει ζήτημα για τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία
ή για τα οικονομικά της Ένωσης. Την ίδια στιγμή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με
συντριπτική πλειοψηφία αποφάσισε να διαγράψει και από το αποθεματικό τα
κονδύλια που προορίζονται για την Άγκυρα. Η απόφαση αυτή δείχνει πως και η
απόπειρα της Κομμισιόν να παρακάμψει με νομικές αλχημείες το ελληνικό βέτο θα
συναντήσει ούτως ή άλλως έντονες αντιδράσεις στο Ευρωκοινοβούλιο.

Την ίδια στιγμή ­ και παρά τους υψηλούς τόνους που χρησιμοποιεί επισήμως η
Αθήνα στην αντιπαράθεσή της με την Κομισιόν ­ κυβερνητικές πηγές κάνουν λόγο
για μια διευθέτηση του ζητήματος των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων προς την
Τουρκία «με καλή διάθεση και από τις δύο πλευρές». Έλεγαν χαρακτηριστικά ότι
και η Ένωση, από την πλευρά της, έχει τη δυνατότητα να παράσχει κάποιες
διαβεβαιώσεις προς την Ελλάδα σε κρίσιμα γι’ αυτήν ζητήματα ­ όπως, για
παράδειγμα, η ενταξιακή πορεία της Κύπρου. Στην περίπτωση αυτή και η Αθήνα θα
μπορούσε να δείξει πιο «εποικοδομητική διάθεση».

Τις δυνατότητες ενός «έντιμου συμβιβασμού» ­ όπως το αποκαλούν διπλωματικές
πηγές ­ ενδέχεται να διερευνήσει και ο Κ. Σημίτης στο περιθώριο της συνόδου
κορυφής του Πέρτσαχ. Άλλωστε τόσο ο Έλληνας Πρωθυπουργός όσο και οι ομόλογοί
του ενδιαφέρονται να πληροφορηθούν τις απόψεις του νέου καγκελαρίου της
Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ ­ ο οποίος θα παρίσταται στη σύνοδο κορυφής ως
ειδικός προσκεκλημένος, δεδομένου ότι δεν έχει ακόμη ορκισθεί.

Στο μεταξύ για τις προθέσεις της Κομισιόν, αλλά και τις ευρωτουρκικές και
ελληνοτουρκικές σχέσεις τοποθετήθηκε χθες και ο Τούρκος πρωθυπουργός Μεσούτ
Γιλμάζ. «Η Τουρκία έχει κάνει έκκληση για επίλυση των διμερών μας σχέσεων με
την Ελλάδα, ανεξάρτητα από τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση ­ και η στάση
αυτή άρχισε να έχει θετικά αποτελέσματα», είπε ο κ. Γιλμάζ, επιβεβαιώνοντας
πως στρατηγική της Τουρκίας είναι πλέον το «φιλικό πρόσωπο» στις διμερείς
σχέσεις, με παράλληλη σκληρή στάση στο Κυπριακό. Ο κ. Γιλμάζ πρόσθεσε πως η
Τουρκία «υποστηρίζει πως δεν μπορεί να συνδέει τα δικά της ζητήματα με το θέμα
των σχέσεων με την Ε.Ε. και οι σχέσεις με την Ε.Ε. πρέπει να αντιμετωπίζονται
στο ειδικό πλαίσιό τους». Αναφερόμενος στην απόφαση της Κομισιόν εκτίμησε πως
«η Επιτροπή αποφάσισε να τεθεί σε ισχύ ένα μέρος του χρηματοδοτικού
πρωτοκόλλου Ε.Ε. – Τουρκίας» και ότι «είναι η πρώτη φορά που έχει αρθεί το
ελληνικό βέτο».

Πάντως, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε με 365 ψήφους υπέρ, 165 κατά και 10
αποχές όχι απλώς να παγώσει τα κονδύλια για την Τουρκία, αλλά και να τα
διαγράψει από το αποθεματικό του προϋπολογισμού. Στο ζήτημα των κοινοτικών
χρηματοδοτήσεων προς την Άγκυρα παρενέβη χθες και η Ν.Δ. Ο πρόεδρος του
κόμματος, μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του, είπε πως με την απόφαση της
Κομισιόν ανατρέπεται η αρνησικυρία ­ «κι αυτό σημαίνει δύο πράγματα: Το πρώτο
είναι ότι όταν λέμε η Ελλάδα μην μπαίνοντας, μην καταφέρνοντας να μπει στην
τελική φάση της ΟΝΕ έχει μείνει μόνη και ευάλωτη, αποδεικνύεται εδώ. Και το
δεύτερο είναι ότι μια κυβέρνηση η οποία έχει εξωτερική πολιτική ουσίας,
πρόβλεψης, επινοητικότητας και αποτελεσματικότητας, αυτά έπρεπε να τα
προβλέψει και να αναζητήσει ίσως ικανοποιητικά ανταλλάγματα».

Αντιστοίχως, ο πρώην πρόεδρος της Ν.Δ. Μιλτιάδης Έβερτ, σε δήλωσή του,
επισήμανε ότι «κινδυνεύει να χαθεί ένα από τα λίγα μέσα που διαθέτει η Ελλάδα
για άσκηση πίεσης προς την Τουρκία, ώστε να εγκαταλείψει την επεκτατική
πολιτική της, τόσο στην Κύπρο όσο και στο Αιγαίο. Χάθηκε η διπλωματική μάχη
και τώρα τρέχει η κυβέρνηση στα δικαστήρια». Πρόσθεσε επίσης πως «η κυβέρνηση
φέρει ευθύνη διότι τον Ιούνιο του 1998, στο Κάρντιφ της Ουαλίας, άφησε να
υπάρξει στα ομόφωνα συμπεράσματα της προεδρίας διατύπωση που έδωσε την
ευκαιρία στη Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ερμηνεύσει κατά το δοκούν τη δυνατότητα της
οικονομικής ενίσχυσης της Τουρκίας».