Έναν αιώνα «ζωής» έκλεισε το Αρεταίειο

Πρώτη μορφή. Το Αρεταίειο άνοιξε τις πύλες του το 1898 και αρχικώς λειτούργησε μόνον ως χειρουργική κλινική

ΕΚΑΤΟ χρόνια λειτουργίας κλείνει φέτος το Αρεταίειο Νοσοκομείο, το πρώτο
Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της χώρας μας. Και το Πανεπιστήμιο Αθηνών, τιμώντας
την προσφορά του στην Ιατρική, διοργανώνει μεθαύριο Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου,
επετειακή εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής.

Από τις 16 Αυγούστου 1898, που έγιναν τα επίσημα εγκαίνια του Αρεταίειου, έως
σήμερα, έχουν νοσηλευθεί στους χώρους του εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς, ενώ
αναρίθμητοι είναι οι φοιτητές που μυήθηκαν, υπό την στέγη του, στην ιατρική
επιστήμη. Η προσφορά του νοσοκομείου, όμως, δεν περιορίζεται στην περίθαλψη
και την εκπαίδευση, αλλά επεκτείνεται και στην εξέλιξη της Ιατρικής.

Η ακτινοθεραπεία με ραδιενεργό ράδιο για την θεραπεία γυναικών με καρκίνο των
γεννητικών οργάνων, λ.χ., εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά στο Αρεταίειο, το 1924. Η
χρήση της μάσκας ombredanne για την χορήγηση αναισθησίας, επίσης έγινε για
πρώτη φορά στο Αρεταίειο, από τον καθηγητή Γεράσιμο Φωκά, ο οποίος διετέλεσε
διευθυντής στην Β’ Χειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου από το 1909 έως το 1930.

Θεόδωρος και Ελένη. Δεν απέκτησαν δικά τους παιδιά και αποφάσισαν να υιοθετήσουν «οιονεί το Εθνικόν Πανεπιστήμιον και ιδία την Ιατρικήν Σχολήν», όπως αναφέρει ο ίδιος ο Θεόδωρος Αρεταίος στη διαθήκη του

Το Αρεταίειο πρωτοπόρησε και στον χειρουργικό τομέα. Ο καθηγητής Πέτρος
Κόκκαλης, που διετέλεσε διευθυντής της Β’ Χειρουργικής Κλινικής από το 1938
έως το 1942, έκανε θωρακοχειρουργικές επεμβάσεις, ενώ ο καθηγητής Χάρης Τούλ,
που υπήρξε διευθυντής της ίδιας κλινικής από το 1945 έως το 1968, έκανε
γαστρεντερικές επεμβάσεις ­ για να αναφέρουμε μερικούς μόνον από τους
επιστήμονες που με το έργο τους συνέβαλαν αποφασιστικά και εξακολουθούν να
συμβάλλουν στην αναβάθμιση της Ιατρικής στην χώρα μας.

Το Αρεταίειο Νοσοκομείο είναι δημιούργημα της ευγενούς δωρεάς του Θεόδωρου
Αρεταίου, ο οποίος κατέλιπε το σύνολο σχεδόν της περιουσίας για τον σκοπό αυτό
στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η θεμελίωσή του έγινε το 1894, ενώ τέσσερα χρόνια
αργότερα άνοιξε τις πύλες του για το κοινό και λειτούργησε αρχικώς μόνον ως
χειρουργική κλινική.

Η διαθήκη. Ένα έτος πριν από τον θάνατό του, ο Θεόδωρος Αρεταίος συνέταξε τη μυστική διαθήκη του, με την οποία κατέλιπε το σύνολο σχεδόν της περιουσίας του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Σήμερα, το Αρεταίειο εξακολουθεί να αποτελεί πρότυπο νοσοκομείο. Έχοντας
ολοκληρώσει τον κτιριακό του εξοπλισμό, είναι το πρώτο νοσοκομείο της χώρας
μας που διαθέτει πλήρες σύστημα πληροφορικής και τον πληρέστερο ίσως
τεχνολογικό εξοπλισμό. Κατά την τελευταία εξαετία έγιναν μεγάλα έργα ανάπλασης
και επέκτασης των εγκαταστάσεών του, ενώ εμπλουτίσθηκε και ο εξοπλισμός του.
Έτσι, ανοικοδομήθηκαν τα χειρουργεία και δημιουργήθηκε δεύτερη μονάδα
εντατικής θεραπείας και μονάδα αυξημένης μετεγχειρητικής φροντίδας.
Δημιουργήθηκε, επίσης, τμήμα βραχείας (μονοήμερης) νοσηλείας και
ανοικοδομήθηκαν τα εξωτερικά ιατρεία, ενώ κτίσθηκε νέο υπερσύγχρονο
πειραματικό χειρουργείο, μονάδα καλλιέργειας ηπατοκυττάρων και νέα πτέρυγα του
ακτινολογικού εργαστηρίου, στην οποία εγκαταστάθηκαν νέος μαγνητικός και
αξονικός τομογράφος, ψηφιακός αγγειογράφος και τμήμα ραδιοϊσοτόπων.
Μετατράπηκαν, επίσης, οι παλαιοί μεγάλοι θάλαμοί του σε δίκλινα, τρίκλινα και
τετράκλινα δωμάτια, ενώ μια παλαιά κλινική του μετατράπηκε σε σύγχρονο κέντρο
εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τέλος, ανακαινίσθηκε ολόκληρο το νοσοκομείο.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το Αρεταίειο διαθέτει ιδία περιουσία, η οποία έχει
κληροδοτηθεί και από άλλους δωρητές, πλην του Αρεταίου.

Στην εκδήλωση, που διοργανώνεται στο Μέγαρο Μουσικής, έχουν κληθεί να
παρευρεθούν, μεταξύ άλλων, και οι υπουργοί Παιδείας και Υγείας, ο δήμαρχος
Αθηναίων, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Κ. Δημόπουλος και ο πρόεδρος
της Ιατρικής Σχολής καθηγητής κ. Α. Κουτσελίνης. Πρόεδρος της οργανωτικής
επιτροπής της εκδήλωσης είναι ο καθηγητής Χειρουργικής κ. Ιωάννης
Παπαδημητρίου, ο οποίος είναι από το 1984 διευθυντής της Β’ Χειρουργικής
Κλινικής του Αρεταίειου.