Με ίδιο ποσοστό 41,7% ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ.

Οι νομαρχιακές εκλογές της προηγούμενης Κυριακής ­ με την πολυμορφία των
κομματικών συμμαχιών, τα τοπικού χαρακτήρα διακυβεύματά τους, τον ιδιαίτερο
ρόλο που διαδραματίζουν τα πρόσωπα των υποψηφίων και τον τελείως διαφορετικό
βαθμό ενδιαφέροντος που, κατά περίπτωση, είχαν ­ συνιστούν μια ιδιόμορφη
εκλογική αναμέτρηση, από την οποία δύσκολα μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα
εθνικού επιπέδου.

Η ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ νομαρχιακής και βουλευτικής ψήφου ­ η οποία είχε παρατηρηθεί
και στις προηγούμενες νομαρχιακές εκλογές το 1994 ­ όχι απλώς επιβεβαιώθηκε,
αλλά και μεγεθύνθηκε στην πρόσφατη αναμέτρηση. Τα παραδείγματα της Κοζάνης ή
της υπερνομαρχίας Έβρου-Ροδόπης (όπου οι υποψήφιοι ΠΑΣΟΚ/ΣΥΝ και ΠΑΣΟΚ
αντίστοιχα ξεπέρασαν κατά πολύ τη βουλευτική επιρροή των κομμάτων που τους
στήριζαν), αλλά και για τη Ν.Δ. της Βοιωτίας και της Χίου είναι τελείως
χαρακτηριστικά. Αλλά ακόμα και στην υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς, όπου
υποτίθεται ότι η αναμέτρηση έγινε σε αυστηρά κομματικές γραμμές, θα ήταν λάθος
να υποθέσει κανείς ότι αυτή η σχεδόν απόλυτη στοίχιση υιοθετήθηκε και από τους ψηφοφόρους.

ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Όπως, π.χ., προκύπτει από τα στοιχεία του Exit Poll που πραγματοποίησε το Mega
στον Δήμο Αθηναίων, από αυτούς που δήλωσαν ότι σε περίπτωση βουλευτικών θα
ψήφιζαν σήμερα ΠΑΣΟΚ, το 12,5% ψήφισε στις νομαρχιακές εκλογές Κατριβάνο.
Αντίστοιχα, από αυτούς που δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν ΣΥΝ μόνο το 66,3% ψήφισε
Δραγασάκη, το 15% ψήφισε Κουλουμπή και το 11,5% Κατριβάνο.

Και το αποκορύφωμα της διαφοροποίησης μεταξύ βουλευτικής και νομαρχιακής
συμπεριφοράς προσφέρουν οι δυνάμει σήμερα ψηφοφόροι του ΔΗΚΚΙ: μόνο το 36,7%
ψήφισε Νικολόπουλο, το 31,5% ψήφισε Κουλουμπή, το 16,1% Κατριβάνο, το 10,4%
Χαλβατζή και το 5,4% Δραγασάκη.

Αν όμως οι προηγούμενες παρατηρήσεις λειτουργούν αποτρεπτικά για την
οποιαδήποτε προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν οι νομαρχιακές εκλογές ως τεκμήριο
πολιτικής επιρροής των κομμάτων, εντούτοις, επειδή τα ίδια τα κόμματα
επιχειρούν παρόμοιου τύπου αναγωγές, είναι χρήσιμο να αποτυπωθεί αριθμητικά
και να αξιολογηθεί η απήχηση που συνάντησαν οι κατά τόπους συνδυασμοί που
υποστηρίχθηκαν από τα διάφορα κόμματα.

Η ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Η Ν.Δ. υποστήριξε αμιγείς συνδυασμούς (χωρίς τη σύμπραξη της ΠΟΛ.ΑΝ. ή άλλων
κομμάτων) σε 18 περιπτώσεις και κοινούς συνδυασμούς με την ΠΟΛ.ΑΝ. σε 29
περιπτώσεις. Οι 47 αυτοί συνδυασμοί που υποστήριξε η Ν.Δ. συγκέντρωσαν το
39,4% του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων της χώρας.

Στη δύναμη αυτή θα πρέπει επίσης να προστεθεί ένα σημαντικό τμήμα από τις
ψήφους που συγκέντρωσαν οι τρεις ανεξάρτητοι συνδυασμοί που υποστήριξαν από
κοινού η Ν.Δ. και ο ΣΥΝ (Κεφαλονιά, Δωδεκάνησα, Ρέθυμνο), καθώς και η επιρροή
των ανεξάρτητων υποψηφίων που προέρχονταν από τη Ν.Δ. και την ΠΟΛ.ΑΝ.

Με βάση αυτή την ­ από πολλές πλευρές αναπόφευκτα προβληματική ­ άθροιση, το
σύνολο των υποψηφίων που υποστήριξε η Ν.Δ. καθώς και οι ανεξάρτητοι δεξιοί
υποψήφιοι συγκέντρωσαν, αθροιστικά, το 41,7% των εγκύρων ψηφοδελτίων στο
σύνολο της χώρας.

Ας σημειωθεί συγκριτικά ότι το αντίστοιχο σύνολο στις βουλευτικές εκλογές του
1996 ήταν 41% και στις νομαρχιακές του 1994 ήταν 42,7%.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ αντίστοιχα υποστήριξε αμιγείς συνδυασμούς (χωρίς σύμπραξη άλλου
κόμματος) σε 27 περιπτώσεις, ενώ δύο υποψήφιοί του υποστηρίχτηκαν επίσης από
το ΔΗΚΚΙ (ο Κουλουριάνος στη Μεσσηνία και ο Βουνάτσος στη Λέσβο) και άλλοι δύο
(ο Ζορμπαλάς στα Γιάννενα και η Μαρκογιαννάκη στα Χανιά) από την ΠΟΛ.ΑΝ. Οι 31
προαναφερθέντες υποψήφιοι συγκέντρωσαν το 29,7% του συνόλου των εγκύρων
ψηφοδελτίων της χώρας, το οποίο θα πρέπει σχεδόν ολόκληρο να πιστωθεί στο
ΠΑΣΟΚ. Στις 19 υπολειπόμενες περιπτώσεις, το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε κοινούς
υποψηφίους με τον ΣΥΝ (στα Γρεβενά και με το ΚΚΕ), οι οποίοι συγκέντρωσαν το
10,2% του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων της χώρας. Ο επιμερισμός της δύναμης
αυτής είναι βέβαια προβληματικός, αλλά πάντως ως ένα τεκμήριο μπορεί να
χρησιμοποιηθεί η επιρροή των δύο κομμάτων στις εν λόγω 19 εκλογικές
περιφέρειες (ΠΑΣΟΚ 41,9%, ΣΥΝ 3,6%).

Στο σύνολο επομένως των 47 νομαρχιών και των 3 Διευρυμένων Νομαρχιακών
Αυτοδιοικήσεων, οι συνδυασμοί τους οποίους υποστήριξε το ΠΑΣΟΚ συγκέντρωσαν
39,8%. Από το ποσοστό αυτό τουλάχιστον το 38,5% θα πρέπει ­ με τις ίδιες
φυσικά επιφυλάξεις που αναφέρθηκαν και για τη Ν.Δ. ­ να πιστωθεί στο ΠΑΣΟΚ.

Στο χώρο του ΠΑΣΟΚ κινήθηκαν επίσης 8 συνδυασμοί, από τους οποίους οι 5 είχαν
την υποστήριξη του ΔΗΚΚΙ (Ουζουνίδης στα Γρεβενά, Ντελεδήμος στη Μαγνησία,
Μεταξάς στην Εύβοια, Τσάμης στην Ανατολική Αττική, Κωστόπουλος στα
Δωδεκάνησα), ενώ οι υπόλοιποι 3 (Παπακυρίτσης στην Καρδίτσα, Πουλημένος στην
Κέρκυρα και Πέτσας στην Πέλλα) δεν είχαν καμιά κομματική υποστήριξη. Οι 8
αυτοί υποψήφιοι συγκέντρωσαν 118 χιλιάδες ψήφους (1,9% στο σύνολο της χώρας),
από τις οποίες ένα τμήμα, δύσκολα προσδιορισμένο, πρέπει να αποδοθεί στο ΔΗΚΚΙ.

Αν επομένως ­ έστω σχηματικά και αυθαίρετα ­ αθροισθούν οι τρεις
προαναφερθείσες κατηγορίες, η συνολική δύναμη που συγκέντρωσαν οι υποψήφιοι
που υποστηρίχθηκαν από το ΠΑΣΟΚ καθώς και αυτοί που, στην τρέχουσα ορολογία,
χαρακτηρίζονται ως «αντάρτες», ανέρχεται σε 41,7%.

Ακόμη περισσότερο προβληματικοί είναι οι υπολογισμοί που αναφέρονται στον ΣΥΝ
και το ΔΗΚΚΙ.

Ο ΣΥΝ, εκτός από τις 19 περιπτώσεις που συνέπραξε με το ΠΑΣΟΚ και τις 3 που
υποστήριξε κοινό υποψήφιο με τη Ν.Δ., παρουσίασε 23 σχεδόν αμιγείς συνδυασμούς
(τους 2 εκ των οποίων στήριξε και το ΔΗΚΚΙ), υποστήριξε τρεις ανεξάρτητους
υποψηφίους ­ δύο από κοινού με το ΔΗΚΚΙ (τον Ράλλη στην Ηλεία και τον
Κατσανεβάκη στα Χανιά) και έναν (Νόβας στην Πρέβεζα) με το ΚΚΕ ­ και στήριξε
δύο υποψήφιους νομάρχες του ΔΗΚΚΙ (Άρτα, Ημαθία).

Οι 23 αμιγείς (ή σχεδόν αμιγείς) συνδυασμοί του ΣΥΝ συγκέντρωσαν συνολικά 4,6%
του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων της χώρας ­ γεγονός που σημαίνει ότι αν
στο ποσοστό αυτό προστεθεί και το μερίδιο του ΣΥΝ από τους συνδυασμούς
συνεργασίας, η συνολική νομαρχιακή του επιρροή κυμαίνεται μεταξύ 6% και 7%.

Όσον αφορά το ΔΗΚΚΙ, που παρουσίασε 29 αμιγείς (ή σχεδόν αμιγείς) συνδυασμούς
που συγκέντρωσαν το 3,3% του συνόλου των εγκύρων της χώρας, οποιαδήποτε εθνική
προβολή καθίσταται εξαιρετικά επισφαλής, αλλά πάντως δεν φαίνεται να απέχει
σημαντικά από τη βουλευτική επιρροή που σημείωσε το 1996.

Το ΚΚΕ, τέλος, είναι το μόνο κόμμα για το οποίο η σύγκριση βουλευτικής και
νομαρχιακής επιρροής μπορεί να γίνει με σχετικώς ασφαλή κριτήρια, αφού, με
ελάχιστες εξαιρέσεις (Καστοριά, Γρεβενά, Πρέβεζα, Αρκαδία) υποστήριξε αμιγείς
συνδυασμούς. Πιστώνοντας στο ΚΚΕ το σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσαν οι
συνδυασμοί συνεργασίας σε Πρέβεζα και Αρκαδία και αφαιρώντας αντίστοιχα τις
ψήφους σε Καστοριά και Γρεβενά, η νομαρχιακή επιρροή του ΚΚΕ μπορεί να
εκτιμηθεί στο 7,7% ­ δηλαδή ακριβώς ίδια με αυτήν που είχε παρουσιάσει και το
1994 (7,6%).