Το έγκλημα «πνίγει» από άκρη σε άκρη την Ελλάδα

Ραγδαία είναι η αύξηση της εγκληματικότητας που σημειώθηκε την τελευταία
δεκαετία, όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα. «ΤΑ ΝΕΑ»
παρουσιάζουν σήμερα τον χάρτη της εγκληματικότητας στη χώρα, όπως τον
συνθέτουν τα επίσημα στοιχεία της Αστυνομίας.

ΤΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ που σχετίζονται με ναρκωτικά στην πρωτεύουσα αυξήθηκαν, από το
1991 έως το 1997, κατά 280%. Η αντίστοιχη αύξηση στα Δωδεκάνησα είναι 580%,
ενώ το ίδιο υψηλό είναι το ποσοστό ανόδου στον Νομό Ιωαννίνων. Στον Νομό
Ηλείας, πάλι, οι ανθρωποκτονίες αυξήθηκαν μέσα στη δεκαετία που διανύουμε κατά
900% και στην Κέρκυρα έγιναν εξαπλάσιες ληστείες.

Παρ’ όλα αυτά, σε απόλυτους αριθμούς τα πρωτεία του εγκλήματος κατέχουν οι
μεγάλες πόλεις, και κυρίως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη. Όπως είναι φυσικό, για
όλα τα είδη αδικημάτων ο αριθμός των κρουσμάτων είναι πολύ υψηλότερος στην
Αθήνα απ’ ό,τι στις υπόλοιπες πόλεις.

Η εικόνα που σκιαγραφούν οι επίσημοι αριθμοί δικαιολογεί πλήρως την ανησυχία
και τον φόβο, που φαίνεται πως έχει πια φωλιάσει για τα καλά στην ψυχή των
κατοίκων της πρωτεύουσας, αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο κ. Ιάκωβο
Φαρσεδάκη, ο ρυθμός αύξησης της εγκληματικότητας στην Ελλάδα είναι πολύ
μεγαλύτερος από αυτόν που γνωρίζουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Οι αιτίες
γίνονται εύκολα κατανοητές: την εγκληματικότητα στην Ελλάδα ευνοεί τόσο η
πολλαπλή κρίση, η κοινωνική και οικονομική, όσο και η παράλληλη είσοδος ξένων
εγκληματικών στοιχείων. Η είσοδος των αλλοδαπών στη χώρα μας είναι δυστυχώς
ανεξέλεγκτη, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει πως είναι μόνο οι μετανάστες που
αυξάνουν τα κρούσματα εγκληματικότητας. Σαφώς, οι περισσότεροι έρχονται εδώ
για να εργασθούν, πολλοί όμως αναπτύσσουν παράνομη δραστηριότητα».

Η απουσία ελέγχου είναι ακόμη μία «σπίθα» στη φλόγα του εγκλήματος που
απλώνεται σε ολόκληρη την Ελλάδα. «Στη χώρα μας δεν υπάρχει ούτε άτυπος, ούτε
επίσημος έλεγχος, γεγονός που επιτρέπει την εγκληματική συμπεριφορά»,
σημειώνει ο κ. Φαρσεδάκης. «Όλα αυτά εξηγούν γιατί αυξάνονται ιδιαίτερα
εγκλήματα όπως οι ληστείες και οι κλοπές, ενώ παραμένουν σταθερά τα κρούσματα
ανθρωποκτονιών ή βιασμών. Τα εγκλήματα αυτού του είδους θεωρούνται σχετικώς
σταθερά, επηρεάζονται δηλαδή πολύ λιγότερο από κοινωνικές και οικονομικές
μεταβλητές. Αντιθέτως, στις ληστείες και τις κλοπές είναι οι κοινωνικές
περιστάσεις και οι οικονομικές συνθήκες που έχουν τον πρώτο ρόλο και μετά
έρχεται η προσωπικότητα του δράστη».

Τα μέτρα που λαμβάνονται από τις αστυνομικές δυνάμεις, συνήθως σε περιόδους
έξαρσης της εγκληματικότητας, αλλάζουν τη στατιστική εικόνα για ένα
συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. «Αυτού του είδους η αποσπασματική αντιμετώπιση,
όμως, δεν επαρκεί», τονίζει η κ. Αρτινοπούλου. «Είναι αναμφισβήτητη η αυξητική
τάση της εγκληματικότητας. Δεν την αντικατοπτρίζουν μόνο οι στατιστικές, αλλά
και η καθημερινή εμπειρία. Η διαπίστωση είναι δεδομένη. Το ερώτημα είναι τι
κάνουμε ως οργανωμένη κοινωνία γι’ αυτό και ποιες στρατηγικές πρέπει να
ακολουθήσουμε για τη μείωση».

ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΕ μόνο ο αριθμός των αδικημάτων προς το χειρότερο, την τελευταία
δεκαετία, αλλά και η φύση του εγκλήματος. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με την κ.
Μαίρη Μπόσση, πρώην υπουργική σύμβουλο σε θέματα ασφάλειας, αιτιολογεί πλήρως
τις τρομακτικές διαστάσεις της εγκληματικότητας στα χρόνια που πέρασαν.
«Παλιότερα το έγκλημα ήταν συγκεκριμένο, γνωστό. Είχαμε εγκλήματα κατά
περιουσίας, εγκλήματα τιμής και ληστείες που γίνονταν σε πλαίσια γνωστά.
Σήμερα το έγκλημα άλλαξε, παγκοσμιοποιήθηκε, αντιγράφει τα πρότυπα της Δυτικής
Ευρώπης και Αμερικής, η οργάνωση όμως της αστυνομίας, ο τρόπος αντιμετώπισης
παρέμεινε ίδιος. Εγκλωβισμένη σε μια παρωχημένη λογική και εκπαίδευση, η
αστυνομία δεν μπορεί να περιορίσει το οργανωμένο έγκλημα που έχει γίνει πια
καθημερινό φαινόμενο και αφορά όπλα, ναρκωτικά, εμπόριο ανθρώπων, ξέπλυμα χρήματος».

ΔΕΝ διακρίνεται τέλος ούτε καμπή στην αυξητική πορεία που εμφανίζει η
εγκληματικότητα τα τελευταία χρόνια.

Το μέλλον αναμένεται χειρότερο από το παρόν, καθώς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις
της δρος Διεθνολόγου Μαίρης Μπόσση, η οποία έχει διατελέσει επί χρόνια
σύμβουλος υπουργικών οργάνων σε θέματα ασφάλειας, η αύξηση της
εγκληματικότητας που γνώρισαν οι ελληνικές πόλεις στη διάρκεια της δεκαετίας
που διανύουμε δεν αποτελεί παρά προάγγελο μεγαλύτερης και πιο έντονης
εγκληματικής συμπεριφοράς.

ΧΑΣΑΜΕ ΧΡΟΝΟ

«Κι αυτό γιατί έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο. Στη δεκαετία του ’90 δεν μπορέσαμε
να ελέγξουμε την εγκληματικότητα, δεν ετοιμάσαμε τον αστυνομικό του νέου
αιώνα. Έτσι χάσαμε τον προηγούμενο, αλλά δεν γίνονται βήματα ούτε για τον
επόμενο. Αυτό άλλωστε το επισημαίνουν και οι ίδιοι οι αστυνομικοί, που θέλουν
και ζητούν να κάνουν βήματα μπροστά, να προχωρήσουν και να εκπαιδευτούν έτσι
ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τα κατά πολύ αυξημένα
κρούσματα, αλλά και τη νέα μορφή που έχει πάρει πια και στην Ελλάδα το έγκλημα».

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ εικόνα της εγκληματικότητας είναι πολύ πιο άσχημη από αυτήν που
περιγράφουν τα στατιστικά στοιχεία της Αστυνομίας, τονίζουν οι ειδικοί της
εγκληματολογίας. Κι αυτό γιατί πολλά από τα αδικήματα που τελούνται δεν καταγράφονται.

«Υπάρχει πάντα ένας “σκοτεινός αριθμός” εγκληματικότητας, στον οποίον
περιλαμβάνονται τα τελεσθέντα αλλά ουδέποτε καταγγελθέντα ή εξιχνιασθέντα
αδικήματα», εξηγεί η κ. Βάσω Αρτινοπούλου, καθηγήτρια της Εγκληματολογίας στο
Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. «Έτσι, η πραγματική έκταση της
εγκληματικότητας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εκτιμηθεί και να αποτυπωθεί από
τις στατιστικές. Παρ’ όλ’ αυτά οι στατιστικές της Αστυνομίας βρίσκονται πιο
κοντά στην πραγματικότητα».