ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Από τα χρηματιστήρια στο σεξ

«Ο πατριωτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο των ανοήτων». Χρόνια πολλά, κύριε
Γκαλμπραίηθ. Πάντα τέτοια.

Τζων Κένεθ Γκαλμπραίηθ. Στις 15 Οκτωβρίου γίνεται 90 ετών ­ και είναι πιο ακμαίος από ποτέ

Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ οικονομολόγος της Αμερικής κλείνει την ερχόμενη Πέμπτη τα 90 του
χρόνια. Βρίσκεται δηλαδή στο αποκορύφωμα της ωριμότητάς του. Και δικαιούται να
έχει άποψη για όλα. Πρώτα απ’ όλα, βέβαια, για την τελευταία χρηματιστηριακή
κρίση. Η μόνη λύση για να ανακοπούν οι αρνητικές επιπτώσεις της
παγκοσμιοποίησης ­ λέει σε συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς» ­ είναι η ανάπτυξη
των διεθνών θεσμών. Πρέπει να ενισχυθούν οι εξουσίες της G-7 και του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου. Πρέπει να υπάρχουν ισχυρές Τράπεζες που να ελέγχουν τις
καταστάσεις στις οποίες οδηγεί ο κερδοσκοπικός πυρετός. Αλλά και ισχυρές
κυβερνήσεις, που να εγγυώνται την έντιμη λειτουργία του τραπεζικού και
χρηματιστηριακού τομέα.

Ο αμερικανός καθηγητής δεν πιστεύει ότι μια χρηματιστηριακή κρίση μπορεί να
απειλήσει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ούτε όμως κι ένα σεξουαλικό
σκάνδαλο. «Στον πρόεδρο αρέσει το σεξ, όπως και σε όλους τους άνδρες και τις
γυναίκες των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπάρχει έτσι αρμονία. Η αναταραχή που έχει
δημιουργηθεί αποδεικνύει ότι ζούμε σε εποχή ειρήνης και για ορισμένους δεν
υπάρχει τίποτα πιο ενδιαφέρον από το να σκέπτονται το σεξ. Δυστυχώς, στην
Αμερική υπάρχουν πάρα πολλοί που μπορούν να καταλαβαίνουν και να μιλούν για το
σεξ, αλλά είναι ανίκανοι να καταλάβουν και να μιλήσουν για οτιδήποτε άλλο».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής, αυτό που έχει στο μυαλό του ο Γκαλμπραίηθ
κάθε πρωί που ξυπνάει, είναι ο έλεγχος των πυρηνικών όπλων που είναι
διεσπαρμένα στον κόσμο. Τα μεταναστευτικά κύματα από τον Νότο όχι μόνο δεν τον
ανησυχούν, αλλά τα θεωρεί θετικά για την ανάπτυξη των κοινωνιών, τόσο στην
Αμερική όσο και στην Ευρώπη.

Για την τελευταία, πιστεύει ότι η ενοποίησή της θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα
με την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες θα δημιουργήσουν υποκατάστατα για την απώλεια
της εθνικής τους κυριαρχίας. Η χαρακτηριστικότερη περίπτωση είναι το σύστημα
κοινωνικής πρόνοιας. Αν οι κυβερνήσεις μιλούν για ενιαία αγορά και ενιαίο
νόμισμα, πρέπει ταυτόχρονα να αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για την ευημερία
των πολιτών τους, όπως και για τον προϋπολογισμό που θα τους επιτρέψει να
ασκήσουν αυτή την πολιτική. Δεν πρόκειται για φιλανθρωπία, αλλά για την ουσία:
«Όσο ωριμάζει η κοινωνία, θα συνειδητοποιήσει ότι η μεγαλύτερη ισορροπία στην
κατανομή του πλούτου μετατρέπεται σε πηγή κοινωνικής ειρήνης, κι αυτή η
κοινωνική ειρήνη είναι εξίσου σημαντική για τους πλούσιους και για τους
φτωχούς». Αυτή την εποχή ο Γκαλμπραίηθ γράφει ένα βιβλίο για τις σημαντικές
προσωπικότητες που γνώρισε στη ζωή του: τον Ρούζβελτ, τον Κέννεντυ, τον
Νεχρού, την Ίντιρα Γκάντι. Ο αναγνώστης δεν θα βρει κανέναν οικονομολόγο
ανάμεσά τους. Οι συνάδελφοί του έχουν την τάση να μένουν μακριά από τους «μη
προνομιούχους» ­ κι έτσι δεν παρουσιάζουν κανένα ενδιαφέρον.