ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι Τούρκοι θέλουν «ηθικό κώδικα»

«Αυτό που κάνει τη δημοκρατία αληθινή είναι η ελευθερία της πληροφόρησης».
Ωραία τα λέει αυτός ο Γιλμάζ ­ έχει καμιά σχέση με τον πρωθυπουργό της Τουρκίας;

«Μπορούμε να πούμε ότι αυτή η χώρα είναι ανίατη ή παραβιάζουμε την ιδιωτική ζωή;» (του Αλτάν, απ’ το «Εσπρέσσο»)

ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΤΕΣ της 4ης Γενικής Συνέλευσης της Διεθνούς Ένωσης Συμβουλίων Τύπου
(WAPC), που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Κωνσταντινούπολη,
σημείωσαν μια μεγάλη επιτυχία. Έπεισαν τον πρόεδρο της Τουρκίας Σουλεϊμάν
Ντεμιρέλ και τον πρωθυπουργό Μεσούτ Γιλμάζ να μιλήσουν στους συνέδρους. Κι
εκείνοι, αφού εξήραν τα καλά της δημοκρατίας, εξέφρασαν ένα παράπονο. Δεν
είναι αλήθεια, τόνισαν, ότι στις τουρκικές φυλακές κρατούνται 58
δημοσιογράφοι. Το έχει πει και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: «Οι δηλώσεις που
υποστηρίζουν τρομοκρατικές οργανώσεις δεν καλύπτονται από την ελευθερία της
σκέψης». Οι συγκεκριμένοι κρατούμενοι είναι λοιπόν πρώτα τρομοκράτες και μετά
δημοσιογράφοι. Λίγες ώρες αργότερα, το παραδέχθηκε και το Τουρκικό Συμβούλιο
Τύπου: ο πραγματικός αριθμός των φυλακισμένων δημοσιογράφων στην Τουρκία είναι τρεις.

Ο κύριος στόχος της συνέλευσης, όμως, δεν ήταν να αποστομωθούν όσοι επικρίνουν
την τουρκική δημοκρατία. Αυτό που ήθελε η WAPC ήταν να προωθηθεί η πρότασή της
για τη θέσπιση ενός «ηθικού κώδικα» για τα μέσα ενημέρωσης και ενός Παγκοσμίου
Συμβουλίου για τα Μέσα Ενημέρωσης που θα ελέγχει την εφαρμογή του. Ο πρόεδρός
της Π.Β. Σαουάντ, που είναι και επικεφαλής του (χρηματοδοτούμενου από την
κυβέρνηση) Συμβουλίου Τύπου της Ινδίας, έδωσε ένα παράδειγμα: το BBC θα κληθεί
επιτέλους να δώσει εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο καλύπτει τη δράση του
ινδικού στρατού στο Κασμίρ. «Σε όλα τα επαγγέλματα υπάρχουν κανόνες», είπε.
«Γιατί όχι και στη δημοσιογραφία;»

Όπως είναι φυσικό, οι δημοσιογράφοι που έλαβαν μέρος στη συνέλευση αντέδρασαν
αμέσως. Η «υπεύθυνη δημοσιογραφία» είναι ένα ναρκοπέδιο, είπε η Ρόζμαρυ Ράιτερ
των «Τάιμς», και τις νάρκες τις βάζουν οι λογοκριτές. Ξέρετε τι δύσκολο που
είναι ­ ρώτησε τους συνέδρους ο επικεφαλής του γραφείου της «Νιου Γιορκ Τάιμς»
στην Τουρκία Στήβεν Κίνζερ ­ να συμβιβάσω αυτά που περιμένει από μένα η
εφημερίδα μου μ’ εκείνα που μου ζητάει να κάνω ο τουρκικός στρατός; Ένας
Τούρκος συνάδελφός του υπήρξε ακόμη σαφέστερος: ένας οργανισμός ελέγχου όπως
αυτός που προτείνεται θα φροντίζει για την «αντικειμενική» κάλυψη της Τουρκίας
από τον διεθνή Τύπο όταν ο τελευταίος αναφέρεται στο Κουρδικό ή την Κύπρο…

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι τα μέσα ενημέρωσης πάσχουν σήμερα σε όλο τον κόσμο
από προβλήματα αξιοπιστίας ­ τα προβλήματα αυτά δεν μπορεί να τα λύσει όμως
κανένα Συμβούλιο. «Το καλύτερο φάρμακο για την κακή δημοσιογραφία είναι η καλή
δημοσιογραφία», είπε ο Ρόναλντ Κόβεν, εκπρόσωπος της Διεθνούς Επιτροπής για
την Ελευθερία του Τύπου. «Ο ελεύθερος Τύπος είναι ένας από τους καλύτερους
αυτοδιορθωτικούς μηχανισμούς που έχουν ποτέ εφευρεθεί».

Η WACP, όμως, δεν πείστηκε. Και ανέθεσε σε δύο ομάδες εργασίας να
επεξεργαστούν τις προτάσεις της. Τι έκπληξη: κανένα από τα μέλη των ομάδων δεν
είναι δημοσιογράφος.