Η πάλη του Σρέντερ για την εξουσία

Ένας υποψήφιος για την καγκελαρία, που κανείς δεν ξέρει τι πιστεύει, και
ένα προεκλογικό πρόγραμμα που κανείς δεν μπορεί να θεωρήσει αριστερό. Έστω και
με τη μορφή υπεραπλούστευσης, οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν αδικούν την αλήθεια
ως προς την εικόνα των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών στις φετινές εκλογές αλλά
μάλλον την ίδια την πολιτιστική κληρονομιά τους ­ από τον Μαρξ και τον Ένγκελς
στον Μπραντ και τον Σμιτ.

Γκέρχαρντ Σρέντερ. Σε πρόσφατη προεκλογική ομιλία του στην Κολωνία (φωτό Ρώυτερ)

ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ 15 χρόνια συνεχούς αντιπολίτευσης, δύο είναι οι «καινοτομίες» του
Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος σε σχέση με προηγούμενες και ιδίως τις τελευταίες
γενικές εκλογές.

Εμφανίζεται για πρώτη φορά τόσο ενωμένο πίσω από τον υποψήφιό του και το
πρόγραμμά του ελάχιστα διαφέρει στην ουσία από των χριστιανοδημοκρατών.

Τα ψυχικά και οργανωτικά ηνία του κόμματος κρατά ο πρόεδρός του Όσκαρ
Λαφοντέν, ενώ τον τόνο στην προεκλογική εκστρατεία δίνει ο υποψήφιος
καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Οι άνθρωποι αυτοί και η πολιτική ιδιοσυγκρασία τους δεν θα μπορούσαν να είναι
πιο διαφορετικοί.

Όμως ­ και είναι ίσως το μόνο παρήγορο για όσους πιστεύουν ακόμα στη διάκριση
δεξιάς και αριστεράς ­ δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι στη φυσιογνωμία μιας
πιθανής σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης θα συνεχίσουν να κυριαρχούν σε τέτοιο
βαθμό οι απόψεις του δεύτερου.

ΚΑΜΠΑΝΙΑ ΣΡΕΝΤΕΡ

Η καμπάνια πάντως είναι αποκλειστικά μια καμπάνια Σρέντερ. Αυτός ο φωτογενής
σε αμερικανικά πρότυπα πολιτικός (τα δόντια του είναι σημαντικότερο ατού από
τα λόγια του), με τις πραγματικά λαϊκές όμως ρίζες, είναι λάθος να ειδωθεί ως
άνθρωπος των αντιφάσεων. Οι ανά δεκαετία πολιτικές «αναπροσαρμογές» του
υπηρετούσαν σταθερά τον ίδιο πάντα στόχο, την ανέλιξη στην εξουσία: από
μαρξιστής στη δεκαετία του ’70, άνθρωπος του επιχειρηματικού κόσμου· από
οικολόγος στη δεκαετία του ’80, πεπεισμένος σήμερα ότι η Γερμανία για να είναι
Γερμανία θα πρέπει να συνεχίσει να κατασκευάζει τα «καλύτερα αυτοκίνητα του
κόσμου»· από ειρηνιστής στην αρχή τη δεκαετίας του ’90, υπέρμαχος τώρα της
συμμετοχής της Γερμανίας σε ευρωπαϊκό στρατό αλλά και στην ευρωπαϊκή πολεμική
βιομηχανία. Στη διαδρομή προς τον θώκο η ιδεολογία έγινε βολονταρισμός με
σκοπό τον προσεταιρισμό επιτέλους των λαϊκών στρωμάτων, αυτών που δίνουν τη
νίκη στις εκλογές και που οι σοσιαλδημοκράτες είχαν αποξενώσει με τον δισταγμό
τους μπροστά στην επανένωση (παρ’ όλο που η ιστορία απέδειξε ήδη το ξεχωριστό
πολιτικό θάρρος του Λαφοντέν, που μίλησε, σε μια στιγμή γενικής ευφορίας, για
υπαρκτά προβλήματα). Η σοσιαλδημοκρατική ταυτότητα, η Ευρώπη, η μάχη κατά της
ανεργίας παραχώρησαν τη θέση τους στο ένα και μοναδικό «όραμα»: μια Γερμανία
«μοντέρνα». Λογικά λοιπόν και το προεκλογικό πρόγραμμα των σοσιαλδημοκρατών
αυτό το «όραμα» στηρίζει. Βασικά του μέσα η γενικότητα των υποσχέσεων, η φθορά
του καγκελάριου από την δεκαπενταετή άσκηση εξουσίας («δίνουμε εννιά
υποσχέσεις· η δέκατη ονομάζεται Κολ»), η εγγύτητα στον κόσμο σε αντίθεση με
τον «μεγάλο Ευρωπαίο», η καθησυχαστική συνέχεια στην εξωτερική και αμυντική
πολιτική και η πρωτόγνωρη έμφαση στην τάξη και την ασφάλεια. Ισχνό πρόγραμμα,
που το τίμημά του ήδη πληρώνεται: η διαφορά από τους χριστιανοδημοκράτες
ολοένα και μικραίνει, χωρίς αυτό, όπως θα δούμε αύριο, να οφείλεται σε κάποιο
ξαφνικό ξύπνημα των τελευταίων.