Δεν… θέλει η Ολμπράιτ

Δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ­ αυτή τη στιγμή ­ για τις ελληνοτουρκικές
διαφορές η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μ. Ολμπράιτ, η οποία έως αργά χτες το
βράδυ δεν είχε κλείσει ραντεβού για να συναντηθεί με τον Έλληνα ομόλογό της
Θόδωρο Πάγκαλο.

ΤΗΝ ΙΔΙΑ στιγμή, τρεις τουλάχιστον χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταβάλλουν
προσπάθειες να καθυστερήσουν την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της
Κύπρου.

Οι προσπάθειες της Αθήνας να κλείσει ραντεβού με την κ. Ολμπράιτ φαίνεται να
πέφτουν, προς το παρόν, στο κενό. Η αμερικανική πλευρά γνωστοποίησε στις
ελληνικές διπλωματικές αρχές ότι η μοναδική κατ’ ιδίαν συνάντηση υψηλού
επιπέδου που θα μπορούσε να έχει ο κ. Πάγκαλος με Αμερικανό αξιωματούχο θα
ήταν με το Νο 3 του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υφυπουργό Πολιτικών Υποθέσεων κ. Πίκερινγκ.

Αλλά και πάλι, η αμερικανική πλευρά, αν και γνώριζε ότι ο Έλληνας υπουργός
έχει προγραμματίσει να αναχωρήσει από τη Νέα Υόρκη στο τέλος αυτής της
εβδομάδας (ύστερα από παραμονή στις ΗΠΑ 10 ημερών), πρότεινε το ραντεβού
Πίκερινγκ – Πάγκαλου την επόμενη εβδομάδα, Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου! Η επίσημη
εξήγηση για τη στάση αυτή της Ουάσιγκτον είναι ότι η κυρία Ολμπράιτ δεν
προτίθεται να δει στο περιθώριο των εργασιών των Ηνωμένων Εθνών ούτε τον
Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ. Ωστόσο, ελληνικές διπλωματικές πηγές
εκτιμούσαν ότι η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να δείξει ότι έχει βάλει, προς
το παρόν, «στον πάγο» τον κ. Πάγκαλο μετά τις γνωστές δηλώσεις του υπουργού,
με τις οποίες αποκαλούσε ψεύτη τον Αμερικανό πρόεδρο επειδή δεν τήρησε τις
προεκλογικές του υποσχέσεις.

Η αμερικανική πλευρά, πάντως, υποστηρίζει ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις
δεν βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Μάλιστα, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα
ελπίζει σε μία επίσκεψη της κυρίας Ολμπράιτ στην Ελλάδα πριν από το τέλος του
1998.

Επίσκεψη, η οποία, όπως λένε διπλωματικές πηγές, ίσως να μη συνδυαστεί και με
ανάλογη στην Άγκυρα ­ στο πλαίσιο της στάσης ίσων αποστάσεων που παγίως
κρατάει η αμερικανική πλευρά.

Πάντως, ο κ. Πάγκαλος αναμένεται να ανταλλάξει κάποιες φράσεις με την κυρία
Ολμπράιτ ή και με τον κ. Τζεμ στο περιθώριο των συναντήσεων των εργασιών στα
Ηνωμένα Έθνη, ενώ θα συναντηθεί κατ’ ιδίαν την Πέμπτη το πρωί με τον βοηθό
υφυπουργό Εξωτερικών για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις κ. Γκρόσμαν. Εν τω μεταξύ, χθες
αργά το βράδυ ο προεδρικός απεσταλμένος για το Κυπριακό Ρ. Χόλμπρουκ (που
αναμένεται, εφόσον περάσει κάποιες γραφειοκρατικές δυσκολίες, να τοποθετηθεί
στη θέση του μόνιμου αντιπροσώπου των ΗΠΑ στον ΟΗΕ τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο
του 1999) συνοδεία του πρέσβη Τόμας Μίλερ συναντήθηκε διαδοχικά τόσο με τον
υπουργό Εξωτερικών Θ. Πάγκαλο όσο και με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας
κ. Γλ. Κληρίδη. Αντικείμενο των συναντήσεων υπήρξε η ανάγκη επανέναρξης των
συνομιλιών Κληρίδη – Ντενκτάς και η προσπάθεια επίτευξης ενός μορατόριουμ
υπερπτήσεων στην Κύπρο ­ ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης ­ για την επίλυση
του Κυπριακού και για την αναβολή εγκατάστασης των πυραύλων S-300 στην Κύπρο.

Ο κ. Χόλμπρουκ δήλωσε, μετά τις επαφές που είχε με την ελληνική και την
κυπριακή πλευρά, ότι παραμένει ως ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Κλίντον
για το Κυπριακό, ώσπου να τοποθετηθεί στα Ηνωμένα Έθνη, πρόσθεσε ότι θα
επισκεφθεί μέσα στο 1998 την περιοχή και τάχθηκε υπέρ μιας ομόσπονδης,
δικοινοτικής και διζωνικής λύσης του Κυπριακού.

Μεγαλώνει, πάντως, ο προβληματισμός στην Ουάσιγκτον για το θέμα της πώλησης
αμερικανικών πολεμικών αεροσκαφών στην Ελλάδα.

Ήδη, σε επιστολή που έστειλαν στις 16 Σεπτεμβρίου εκπρόσωποι της Επιτροπής
Εξωτερικών Υποθέσεων του Κογκρέσου στην υπουργό Εξωτερικών Μ. Ολμπράιτ,
τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η πώληση μαχητικών F-15 ή F-16 στην Ελλάδα
συμβιβάζεται με τις αμερικανικές προσπάθειες για προώθηση της σταθερότητας
στην περιοχή.