Εμείς είμαστε αλλιώτικα παιδιά

* Δεν μπορώ να εξηγήσω τι είναι θρησκεία, ούτε μπορώ να απαντήσω αν αξίζει να
σκοτώνει κάποιος γι’ αυτήν

ΣΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ τα τύμπανα του πολέμου ηχούν δυνατά! Στα μάτια του τα
παιδικά η Ελλάδα ζωγραφίζεται σαν Γη της Επαγγελίας.

Θα έβρισκε την ελευθερία του. Την ηρεμία που του έλειπε. Θα έβρισκε και το
κυριότερο γι’ αυτόν, θα μπορούσε να κάνει εκείνο για το οποίο γεννήθηκε, όπως
ο ίδιος υποστηρίζει: να παίξει μπάσκετ!

Ο Ντέγιαν Μποντίρογκα, μαζί με τον Ντράγκαν Τάρλατς, κατηφόρισε το καλοκαίρι
του 1991 από την μπαρουτοκαπνισμένη γειτονική χώρα στην Αθήνα. Τους είχε πάρει
και τους δύο από το χέρι ο Κρέζιμιρ Τσόσιτς. Τους έφερε για την ΑΕΚ. Όμως
εκείνη έχασε τη «χρυσή ευκαιρία». Δεν είχε χρήματα.

Ο Μποντίρογκα δεν το ήθελε να γυρίσει πίσω. Εκεί στην Κροατία, όπου βρέθηκε
πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, παρότι είχε κάνει φίλους η κατάσταση τον «έπνιγε».
Χτύπησε, μαζί με τον Τάρλατς, την πόρτα του Ολυμπιακού. Η ομάδα του Πειραιά
ήθελε. Μπορούσε. Στάθηκε όμως άτυχη. Μαζί της και το ελληνικό μπάσκετ.

Ο «μπασκετικός πατέρας του», Μπόγκνταν Τάνιεβιτς, δεν δυσκολεύθηκε να τον
πείσει να «πετάξει» στην Ιταλία. Να μείνει μάλιστα ακόμη και ένα χρόνο χωρίς
αγώνες. Χωρίς την «ανάσα» του. Να κάνει απλώς προπονήσεις και να συμμετέχει σε
φιλικά. Το δέλεαρ ήταν το ισχυρότερο. Δεν θα απαρνιόταν την εθνικότητά του. Θα
αγωνιζόταν ως ξένος. Ως Γιουγκοσλάβος, όταν στην Ελλάδα οι συμπατριώτες του
βρήκαν το καταφύγιο που έψαχναν μεν, «βαφτίστηκαν» Έλληνες δε…

Ο Ντέγιαν Μποντίρογκα, το «γελαστό παιδί» του ευρωπαϊκού μπάσκετ, με
καθυστέρηση επτά χρόνων δηλώνει κάτοικος Αθηνών. Κάτοικος της πόλης που, λες
και είναι γραφτό του, μόνο χαρές του προσφέρει… Εδώ (στη Νέα Σμύρνη) έκανε
με τη Ζαντάρ το πρώτο του μεγάλο παιχνίδι. Σε οκτώ λεπτά σημείωσε 11 πόντους
και έδωσε την πρόκριση στην ομάδα του. Εδώ έκανε παρθενική εμφάνιση με την
Εθνική Γιουγκοσλαβίας, στο Ευρωμπάσκετ ’95, και έφυγε πρωταθλητής. Εδώ
κατέκτησε (φέτος) και ολόκληρο τον κόσμο. Το ξημέρωμα της 10ης Αυγούστου τον
βρήκε να έχει στο ένα χέρι το κύπελλο του παγκόσμιου πρωταθλητή και στο άλλο
τον τίτλο του πολυτιμότερου παίκτη.

Γι’ αυτά κουβεντιάζουμε και ο «Ντέκι» χαμογελάει. Μιλήσαμε εκείνο το μεσημέρι
επί τρεις ώρες. Συνεχώς χαμογελούσε. Εύκολα πήρα την απάντηση στην ερώτηση για
το «il giovane vecchio» (το γελαστό παιδί) που του κόλλησαν οι Ιταλοί. Η
κουβέντα στριφογυρίζει στον εμφύλιο. Το χαμόγελό του «παγώνει». Τα φρύδια του
σμίγουν. Το ήρεμο πρόσωπό του φουρτουνιάζει. Ο πόλεμος τον πληγώνει. Όπως και
όλους τους Σέρβους. «Όπως όλους τους ανθρώπους», τονίζει χωρίς να μπορεί να
δώσει εξήγηση γιατί έφθασαν πρώην φίλοι να αλληλοεξοντώνονται.

«Δεν μπορούσα να τον καταλάβω τον πόλεμο. Δεν μπορώ να τον καταλάβω ούτε και
τώρα. Υπήρχαν πολλοί λόγοι για να ξεσπάσει ο εμφύλιος. Λόγοι πολιτικοί, λόγοι
θρησκευτικοί, λόγοι εξωγενείς, ίσως! Σαράντα χρόνια ζούσαμε όλοι μαζί. Κάποιοι
όμως θεώρησαν ότι άρχισαν να ζουν δύσκολα και ότι υπεύθυνοι ήταν οι άλλοι…».
Για πρώτη φορά δεν μας κοιτάει στα μάτια. Συλλογίζεται. Το βλέμμα του χάνεται…

Δεν μπορεί να εξηγήσει τι είναι θρησκεία. Πιστεύει όμως στον Θεό και πηγαίνει
συχνά στην εκκλησία για να προσευχηθεί. Δεν μπορεί να βρει απάντηση ούτε στο
αν αξίζει να πολεμήσει κανείς για τη θρησκεία. Ξέρει όμως ότι δεν είναι ανάγκη
να βαδίζουν όλοι στον ίδιο δρόμο. Ο καθένας δικαιούται να κρατάει την πορεία
που επιλέγει, και λέει: «Εμείς οι ορθόδοξοι πρεσβεύουμε την αγάπη και την
ειρήνη. Ο πόλεμος δεν κάνει καλό σε κανέναν. Δεν υπάρχει νικητής. Μόνο χαμένοι
και νεκροί στο όνομα ενός υπέρμετρου εθνικισμού…», λέει το 25χρονο
Σερβόπουλο, που για μια στιγμή ξαναχαράσσεται το χαμόγελό του. Ειρωνικό
μειδίαμα ήταν: «Έβλεπα ταινίες, χωρίς να είναι οι αγαπημένες μου, πολεμικές.
Όπως ο Ράμπο. Εντυπωσιαζόμουν. Όπως όλοι οι μικροί, φαντάζομαι. Αργότερα
σκεφτόμουν πόσο διαφορετικά ήταν όλα αυτά από την πραγματικότητα».

Ο εμφύλιος άρχισε όταν εκείνος ξεκινούσε την καριέρα του. Είχε πάρει την πρώτη
του μεταγραφή, σε κροατικό έδαφος και ομάδα. «Ήμουν στο Ζάνταρ. Η κατάσταση
ήταν προβληματική. Μόλις 16 χρόνων, όταν ο Κρέζιμιρ Τσόσιτς, το ιδανικό
μοντέλο για εμένα, ανοίγει παρένθεση, εκπληκτικός παίκτης και σπάνιος
χαρακτήρας, με έπεισε τη δεύτερη φορά που ήρθε στο Ζρένιανιν να πάω μαζί του
στη Ζάνταρ. Την πρώτη χρονιά όλα ήταν πολύ καλά. Μετά ξέσπασε ο πόλεμος. Δεν
θα ήταν εύκολο να μείνω, αν και δεν μου δημιούργησε κάποιος πρόβλημα. Είχα και
έχω πολλούς φίλους, με τους οποίους μάλιστα επικοινωνούσα και επικοινωνώ
ακόμη. Απλά, ήρθαν άνθρωποι με καινούργιες ιδέες που μου δημιουργούσαν
προβλήματα και ήταν καλύτερα να φύγω.

Έτσι βρέθηκα στην Ιταλία. Την προτίμησα, αφού θα έπαιζα ως ξένος στην
Τεργέστη, ενώ στην Ελλάδα έπρεπε να γίνω Έλληνας…», θυμάται ο Μποντίρογκα.
Ήταν το «διαβατήριο της ελευθερίας».

Αυτό ζητούσαν όλοι. Εκείνος το βρήκε και δεν έχασε την ευκαιρία. «Δεν
αισθανόμουν ότι το “έσκαγα”. Ίσα-ίσα που βοήθησα τη χώρα μου, προβάλλοντάς την
στο εξωτερικό. Όλοι μας ήμασταν κάτι σαν πρεσβευτές της. Το μυαλό μας ήταν
πίσω. Ξέραμε ότι τους κάναμε να αισθάνονται περήφανοι».

Όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια, δεν του άφησαν καμιά καλή ανάμνηση. Τον βοήθησαν
να φτιάξει χαρακτήρα. «Τα παιδιά του πολέμου, είμαστε αλλιώτικα. Ξέρουμε να
εκτιμούμε. Να αξιολογούμε καλύτερα από εκείνους που απολαμβάνουν πιο ευχάριστη
και καλύτερη ζωή. Γνωρίζουμε την αξία των υλικών αγαθών. Ακόμα και του πιο
ασήμαντου… Ξέρουμε ότι πρέπει να βοηθάμε τους γύρω μας, γιατί χρειάζονται
βοήθεια. Γι’ αυτό μαζευτήκαμε, φέτος, ο Ντίβατς, ο Πάσπαλι, ο Τζόρτζεβιτς, ο
Ντανίλοβιτς, ο Σάβιτς και ο Ρέμπρατσα και συγκεντρώσαμε χρήματα για να
βελτιωθούν οι συνθήκες άθλησης μικρών παιδιών. Δώσαμε λεφτά για παπούτσια,
ρούχα, μπάλες, για να μπορούν να παίξουν αυτό που αγαπούν…».

Η ΕΛΛΑΔΑ είναι η τρίτη στάση στη ζωή του. Κι όμως είναι μόλις 25 χρόνων.
Έζησε την Ιταλία και τους Ιταλούς για τέσσερα χρόνια. Έμαθε τη γλώσσα τους.
Γνώρισε την Ισπανία και τους Ισπανούς. Έμαθε και ισπανικά. Ο Ντέγιαν
Μποντίρογκα τώρα «σπουδάζει» την Ελλάδα και εμάς τους Έλληνες. Μαθαίνει και
ελληνικά. «Πεινασμένος…» λέει σε άπταιστα ελληνικά, αλλά δεν είναι σίγουρος.
Στρέφεται στον φίλο του Νίκο Κότσιαρη, που με τη βοήθειά του συνομιλήσαμε. Του
γνέφει καταφατικά και συνεχίζει: «Είμαι πεινασμένος». Μιλάει για τις νίκες και
για τον κορεσμό που μπορεί να δημιουργήσουν οι επιτυχίες.

«Γι’ αυτό ήρθα και στον Παναθηναϊκό. Είναι ομάδα με υψηλούς στόχους. Έχει
καλούς παίκτες και παίζει μπροστά σε τουλάχιστον 10.000 οπαδούς. Ενώ με
κέρδισε ο κ. Γιαννακόπουλος που επικοινώνησε ο ίδιος μαζί μου για να εκφράσει
την επιθυμία να έρθω στον Παναθηναϊκό», εξηγεί ο Μποντίρογκα, που αφοπλίζει
όταν αποκαλύπτει την πρώτη επιτυχία. Το Ευρωμπάσκετ το 1995. Το Παγκόσμιο; Τι;
«Ότι γνώρισα τους κατάλληλους ανθρώπους, την κατάλληλη στιγμή»!

Επιστροφή στα ταξίδια. Στην περιήγησή του ανά την Ευρώπη. «Οι Ισπανοί είναι
υπέροχος λαός. Μοιάζετε πολύ. Η Μαδρίτη είναι ονειρεμένη πόλη. Αγόρασα σπίτι
εκεί. Στην Ιταλία έχουν φινέτσα. Στο Μιλάνο, που ζούσα, είναι η πρωτεύουσα της
μόδας. Εντυπωσιακό. Δεν είναι όμως το ίδιο ζεστά όπως στη Μαδρίτη και εδώ, την Αθήνα»

Το μεσογειακό ταμπεραμέντο τον «τραβάει». Στην Ελλάδα δεν έχει προλάβει να
γνωρίσει πολλά πράγματα. Υποστηρίζει όμως για εμάς: «Ξέρετε να ζείτε τη ζωή
σας. Δεν έχετε σχέση με τους βόρειους λαούς. Εκείνοι ζουν για να εργάζονται.
Εσείς εργάζεστε για να ζείτε…. Βγαίνεις έξω και παντού βλέπεις κόσμο. Στους
δρόμους, στα μαγαζιά, στα καφέ, στα μπαρ και τα ρέστοραν… Η Αθήνα είναι
“ζωντανή” πόλη. Η Ελλάδα είναι ζωντανή χώρα…»

Μιλάει για τον πόλεμο ο Ντέγιαν Μποντίρογκα, για τις καπνισμένες γειτονιές της πατρίδας του. Φωτογραφίζεται αγκαλιά με έναν «εχθρό» του, έναν Κροάτη (τον Ράτζα). Δηλώνει ότι ξέρει από πού ξεκίνησε και ποιος είναι τώρα. Τότε τηλεφωνούσε απεγνωσμένα για ένα… διαβατήριο στη ζωή. Σήμερα όλα εκείνα τα κοιτάζει από ψηλά και χαμογελάει

ΤΑ «ΣΚΗΝΙΚΑ» στα δωμάτιά του του δημιουργούν ευχάριστες «ψευδαισθήσεις». Για
να αισθάνεται πιο άνετα. Για να του θυμίζουν το σπίτι του στο Ζρένιανιν.
Φωτογραφίες με συγγενείς και φίλους και πολλά αναμνηστικά.

Στην Αθήνα φρόντισε να βρει σπίτι με κήπο. Στο Ζρένιανιν, σχεδόν όλα τα σπίτια
έχουν κήπο. Ακόμη και τα πιο μικρά. «Δεν μπορώ να πιέζομαι από τέσσερις
τοίχους. Μου αρέσει να περπατάω σε έναν όμορφο κήπο».

Όπως περπατάει ακόμη όταν είναι στενοχωρημένος. Η πίκρα αναζητεί τη μοναξιά.
«Προσπαθώ να προσπερνώ γρήγορα τις δύσκολες στιγμές. Όμως όταν έρχονται, θέλω
να είμαι μόνος. Να χάνομαι στη μουσική. Να ταξιδεύω με την τηλεόραση. Να
οδηγώ, να βαδίζω. Να είμαι μόνος…».

«ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΜΠΑΣΚΕΤΜΠΟΛΙΣΤΑΣ»

ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ μπασκετμπολίστας». Η απάντησή του είναι κατηγορηματική και χωρίς να
την πολυσκεφτεί. Όπως δεν είχε σκεφτεί τίποτα άλλο για το μέλλον. Είδε τον
Πέτροβιτς και για πρώτη φορά ονειρεύτηκε… Ύστερα, με μια παλιοκαιρισμένη
μπάλα, άρχισε να τον μιμείται.

«Στην οικογένειά μου μπορεί ο πατέρας μου και ο αδελφός μου (εννέα χρόνια
μεγαλύτερός του) να μην ήταν ποτέ κάτι ξεχωριστό ως αθλητές, όμως η επαφή με
τον αθλητισμό ήταν έντονη. Από την πρώτη στιγμή που γνώρισα το μπάσκετ
κατάλαβα ότι θα ασχοληθώ και θα γίνω μπασκετμπολίστας», λέει ο «Μπόντι» και
γελάει. Πρώτα με τα μάτια. Μετά με τα χείλη. «Δεν το έχω σκεφτεί, αλλά νομίζω
ότι θα ήμουν επίσης καλός ως δημοσιογράφος…», απαντάει και γυρίζει μερικές
σελίδες πίσω..

«Σε κάποια φάση της ζωής μου με απασχόλησε, όπως όλα τα παιδιά, τι θα γίνω. Το
σκεφτόμουν. Όχι κάτι συγκεκριμένο. Οι γονείς μου δεν μου έφεραν εμπόδιο όταν
τους είπα ότι θέλω να γίνει επαγγελματίας μπασκετμπολίστας, να μη σπουδάσω». Ο
πατέρας του και η μητέρα του, από 18 χρόνων δούλευαν σε εργοστάσιο χαλιών.
Τώρα βοηθάει εκείνος την οικογένειά του, όπως τον βοήθησαν οι γονείς του όταν ξεκίνησε

«Δεν ζήσαμε πλούσια αλλά δεν μας έλειψε και κάτι. Μας προσέφεραν τα πάντα. Ο
πατέρας μου, στον οποίο μοιάζω περισσότερο ως χαρακτήρας, μου αγόρασε το πρώτο
μου ζευγάρι παπούτσια. Το θυμάμαι σαν τώρα. Ένα ζευγάρι Converse που τα
πρόσεχα σαν τα μάτια μου. Τα κράτησε τρία χρόνια…», θυμάται ο Ντέγιαν που
συνεχίσει την αφήγηση με τις συμβουλές του πατέρα Μποντίρογκα. «Μου έλεγε: για
να πετύχεις σε κάτι, θα το καταφέρεις μόνο με σκληρή δουλειά. Κάνε κάτι που θα
σου επιστρέψει την προσπάθεια που κάνεις. Ήξερε ότι το μπάσκετ το αγαπούσα.
Τελείωνα το σχολείο στη μία και έτρεχα στο γήπεδο. Μέχρι τις 9 το βράδυ…
μετά έπεφτε ο ήλιος… Δεν μου φώναξε ποτέ».

Το μπάσκετ ήταν η λατρεία του. Είναι και τώρα, παρότι ο επαγγελματισμός του
έχει στερήσει την προσωπική ζωή. «Την έχω χάσει. Δεν μπορώ να διασκεδάσω, να
κάνω καλοκαιρινές διακοπές. Τρία χρόνια δεν έχω πάει στη θάλασσα. Αν γύριζα το
χρόνο, πάλι το ίδιο θα έκανα». Να γιατί έφθασε ψηλά. Αλήθεια, αλλάζει η εικόνα
του κόσμου από ψηλά; «Ξέρω πολύ καλά που βρίσκομαι. Ξέρω καλύτερα από πού
ξεκίνησα. Πατάω στη γη και δεν ξεχνάω ποιος είμαι και από πού ήρθα. Οδηγώ
Μερσεντές και φορώ ρούχα ακριβά, έχω όμως στο ντουλάπι μου πάντα εκείνα τα
πρώτα φθηνά παπούτσια που πρωτοπερπάτησα στο δρόμο που μ’ έφερε ως εδώ».