Αγωνία για βελτιώσεις

Οι πιο δυσαρεστημένοι πολίτες της Ευρώπης είναι οι Έλληνες σε ό,τι αφορά
την περίθαλψη Υγείας που παίρνουν από το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

ΜΟΝΟ το 15,5% του πληθυσμού δηλώνει ικανοποιημένο από τις υπηρεσίες Υγείας της
χώρας μας ­ ποσοστό που αυξήθηκε σχεδόν κατά 3 μονάδες τα τελευταία δύο χρόνια.

Μελέτη που έγινε και φέτος σε 15 χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έδειξε
ότι οι Έλληνες όχι μόνο είναι δυσαρεστημένοι με τις υπηρεσίες περίθαλψης της
χώρας τους, αλλά και η αγανάκτησή τους έχει μεγαλώσει από το 1986 (έτος για το
οποίο υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία). Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία της
έρευνας που αναλύθηκαν από τον καθηγητή του Λόντον Σκουλ οφ Εκονόμικς κ. Ηλία
Μόσσιαλο, σε διεθνές συνέδριο που γίνεται στον Μαραθώνα με θέμα
«Προτεραιότητες για την Υγεία στον ευρωπαϊκό χώρο», με συμμετοχή Ελλήνων και
ξένων επιστημόνων μεγάλου κύρους, δείχνουν ότι:

* Το 59,6 % των Ελληνων είναι δυσαρεστημένοι από την περίθαλψη που λαμβάνουν,
το 24,6% δεν είναι ούτε ευχαριστημένοι ούτε δυσαρεστημένοι και μόνο το 15,5%
δηλώνουν ευχαριστημένοι. Ας σημειωθεί ότι το ποσοστό αυτό ήταν 18,4% το 1996 ­
δηλαδή προστέθηκε περίπου ένα 3% του πληθυσμού στους δυσαρεστημένους.

* Πολύ κοντά στη δυσαρέσκεια με την Ελλάδα, αν και σε λίγο καλύτερη θέση,
βρίσκονται και οι άλλες μεσογειακές χώρες, Ισπανία (43,1% ευχαριστημένοι),
Ιταλία (20,1%) και Πορτογαλία (16,4%), η οποία έχει και το μεγαλύτερο ποσοστό
δυσαρεστημένων (66,5%).

* Πρώτοι στη σειρά ικανοποίησης είναι οι Δανοί, όπου το 90,6% είναι
ευχαριστημένοι, το 3,5% δεν είναι ούτε ευχαριστημένοι ούτε δυσαρεστημένοι και
μόνο 5,6% είναι δυσαρεστημένοι. Ακολουθούν οι Φινλανδοί (81,3%
ευχαριστημένοι), και οι Αυστριακοί (72,7%), όπου εμφανίζεται και η μεγαλύτερη
αύξηση του αριθμού των ευχαριστημένων μέσα σε δύο χρόνια (9,8 μονάδες) και
αμέσως μετά στη Μ. Βρετανία και την Ιρλανδία με 8,9 και 8 μονάδες αντίστοιχα.

* Σταθερή, αν και όχι στα ίδια επίπεδα με αυτές τις χώρες, είναι και η
ικανοποίηση σε χώρες όπως η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Γαλλία, και το Βέλγιο
(παρά τη μείωση του αριθμού των ευχαριστημένων κατά 7,3 μονάδες), με τελευταία
σε αυτή την κατηγόρια τη Γερμανία, με ικανοποιημένο το 57,5% του πληθυσμού
(59% για τη Δυτική και 51,9% για την Ανατολική), αλλά και με αρκετά μεγάλο
ποσοστό δυσαρεστημένων, που φτάνει το 23%-25%.

ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΕΣ

Η χαμηλή ικανοποίηση, λέει ο κ. Μόσσιαλος, συνδέεται με επιθυμία για αλλαγές.
Η επιθυμία των πολιτών για περισσότερες δαπάνες για την Υγεία διαφέρει από
χώρα σε χώρα. Για παράδειγμα, λέει, είναι πολύ μεγάλη στην Ελλάδα, την
Πορτογαλία, τη Μ. Βρετανία και την Ιρλανδία και αρκετά μεγάλη στην Ισπανία,
την Ιταλία κ.α.

Εν τούτοις, όπως παρατηρεί ο καθηγητής κ. Άρης Σισσούρας, πρόεδρος της
Οργανωτικής Επιτροπής, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προβληματίζονται από τη
συνεχή αύξηση των δαπανών για την περίθαλψη και αναζητούν τρόπους να την
ελέγξουν. Στο συνέδριο αναφέρθηκαν από τους ομιλητές παραδείγματα χωρών που
αναζήτησαν λύσεις στις οποίες γίνεται ορθολογική αντιμετώπιση των ιατρικών
υπηρεσιών (όπως η Ολλανδία και η Νέα Ζηλανδία πρόσφατα) με προσδιορισμό
ορισμένων ιατρικών πράξεων που πληρώνονται από τα Ταμεία και άλλων που
πληρώνονται από τους ίδιους τους χρήστες. Ιδιαίτερα μάλιστα σε ό,τι αφορά την
ιατρική τεχνολογία, η οποία μαζί με το δημογραφικό πρόβλημα (αύξηση του
αριθμού των ατόμων μεγάλης ηλικίας), είναι αυτά που κυρίως ανεβάζουν το κόστος.

Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

«Σε έναν κόσμο όπου η έλλειψη πόρων είναι το κυρίαρχο πρόβλημα για όλους»,
τόνισε ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ, Άλαν
Μέιναρντ, ένας από τους εξέχοντες ομιλητές του συνεδρίου, «ο ορθολογισμός
είναι αναπόφευκτος. Αλλά στον τομέα της Υγείας η λύση του ορθολογισμού είναι
συζητήσιμη και αμφιλεγόμενη, γιατί οι επιλογές προσδιορίζουν και τη δυνατότητα
πρόσβασης στη φροντίδα και ως συνέπεια το ποιος θα ζήσει, σε ποιο βαθμό πόνου
και ενόχλησης και σε ποιον ­ σε ακραία περίπτωση ­ θα αρνηθεί κανείς τη
θεραπεία και θα τον αφήσει να πεθάνει».

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιστήμονες που συμμετέχουν στον σχεδιασμό της
πολιτικής Υγείας δεν αναζητούν τρόπους ώστε αφενός να μη γίνεται σπάταλη πόρων
και αφετέρου να χρησιμοποιούνται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Αυτή η
ισορροπία κόστους – οφέλους είναι που απασχολεί ιδιαίτερα τους σχεδιαστές
πολιτικής Υγείας και τους μελετητές των συστημάτων Υγείας.

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΞΟΝΙΚΟΙ

«Η Ελλάδα, αναφέρει το χαρακτηριστικό παράδειγμα της χώρας μας ο κ. Σισσούρας,
είναι η χώρα με τους περισσότερους αξονικούς τομογράφους στην Ευρώπη,
αναλογικά με τους κατοίκους της, χωρίς να προσφέρει και τις καλύτερες υπηρεσίες».

Κατά βάση, τονίζει ο καθηγητής Μέιναρντ, ο εναλλακτικός τρόπος για ορθολογισμό
στη φροντίδα Υγείας είναι:

* Η χρησιμοποίηση της αγοράς και του μηχανισμού τιμών, με προσδιορισμό της
πρόσβασης σε συνάρτηση με την προθυμία και την ικανότητα του καταναλωτή να πληρώσει.

* Ο προσδιορισμός του όρου «ανάγκη». (Σχετικό με το τι κοστίζει η περίθαλψη
των δημοσίων υπαλλήλων – ειδικά δημοσιεύματα στη σελίδα 59)

Η διασπορά των πόρων στην αγορά, χωρίς προσδιορισμό της «ανάγκης», δίνει σε
αυτούς που είναι προθυμότεροι να πληρώσουν μεγαλύτερη πρόσβαση. Στον αντίποδα,
η αγορά στερεί τη δυνατότητα πρόσβασης στις υπηρεσίες Υγείας στους ασθενείς
που είναι φτωχοί, ανασφάλιστοι και ηλικιωμένοι ή και τα τρία μαζί.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ – ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ

Ένα σημαντικό στοιχείο που συζητήθηκε στο συνέδριο και που φαίνεται από την
έρευνα του Λόντον Σκουλ οφ Εκονόμικς και αποκτά σημαντικό ενδιαφέρον για τη
χάραξη της πολιτικής στις ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι, όπως αποδεικνύεται, στις
χώρες όπου αυξήθηκαν οι δαπάνες Υγείας αυξήθηκε η ικανοποίηση και των
καταναλωτών Υγείας, ενώ, αντίθετα, όπου υπήρξαν περικοπές στις δαπάνες του
κράτους και αύξηση των ιδιωτικών δαπανών και των εισφορών, μειώθηκε και το
ποσοστό ικανοποίησης των χρηστών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην πρώτη κατηγορία είναι η περίπτωση της Μ.
Βρετανίας, με αναβάθμιση του συστήματος Υγείας που φέτος έγινε 50 ετών, της
Δανίας, της Αυστρίας κ.λπ. και στη δεύτερη το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ολλανδία κ.λπ.