ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η αξιοπιστία σώζει…

Δύο κρίσιμα προβλήματα οικονομικής πολιτικής θέτει στην κυβέρνηση η
παρατεινόμενη διεθνής κρίση. Το πρώτο συνδέεται με την ελαχιστοποίηση των
αρνητικών παρενεργειών της κρίσης και το δεύτερο αναφέρεται στη δημιουργία
μηχανισμών και περιθωρίων ασφαλείας για την αντιμετώπιση εκτάκτων συνθηκών από
μια αιφνίδια όξυνση της κρίσης.

ΣΧΕΤΙΚΑ με το πρώτο πρόβλημα είναι πλέον ξεκαθαρισμένο ότι η Ελλάδα πορεύεται
στον δύσκολο και ανηφορικό δρόμο της σύγκλισης μέσα σε ένα ασταθές παγκόσμιο
περιβάλλον και συνεπώς δέχεται ισχυρές πιέσεις, με αποτέλεσμα η προσέγγιση των
κριτηρίων του Μάαστριχτ να γίνεται δυσχερέστερη.

Όταν ο πανίσχυρος διοικητής της αμερικανικής Fed Άλαν Γκρίνσπαν δηλώνει
δημόσια ότι:

«Δεν είναι αξιόπιστο πλέον να ισχυριζόμαστε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν
να παραμείνουν μια όαση ευημερίας που δεν επηρεάζεται από τον υπόλοιπο κόσμο,
ο οποίος αντιμετωπίζει σήμερα πολύ αυξημένο άγχος και αγωνία για το οικονομικό
του μέλλον», θα ήταν αφελές να πιστεύουμε ότι η μικρή Ελλάδα με την αναδυόμενη
αγορά της μπορεί να μείνει αλώβητη!

Άρα συνέπειες θα υπάρξουν οπωσδήποτε, θα είναι υπολογίσιμη και όπως αναφέρθη
ήδη θα καταστήσουν δυσκολότερη για την Ελλάδα την επίτευξη των κριτηρίων
σύγκλισης που ως γνωστόν πρέπει να τα έχουμε όλα προσεγγίσει ως το τέλος του
1999 για να ανοίξει ο φάκελος της υποψηφιότητάς μας για την ΟΝΕ την άνοιξη του
2000.

Τις επί μέρους αυτές συνέπειες θα πρέπει να τις αντιμετωπίσει η οικονομική
πολιτική, με αντίστοιχες διορθωτικές παρεμβάσεις, οι οποίες φυσικά θα είναι
άλλες για τον πληθωρισμό, άλλες για τα επιτόκια και το δημόσιο χρέος κ.λπ. και
οι οποίες δεν είναι δυνατόν να περιγραφούν τώρα, αφού θα προσδιορίζονται κάθε
φορά από τα δεδομένα της κρίσης.

Το γενικότερο όμως θέμα που τίθεται είναι πώς θα μειώσουμε συνολικά τις
παρενέργειες της κρίσης, πώς θα ελαχιστοποιήσουμε το κόστος της για την
ελληνική οικονομία.

Και η απάντηση στο ερώτημα αυτό πρέπει να οικοδομηθεί πάνω στο μοντέλο με το
οποίο επεκτείνεται η κρίση από χώρα σε χώρα.

Σε άλλες χώρες π.χ. η κρίση φτάνει ως αποτέλεσμα συρρίκνωσης των εξαγωγών
τους, σε άλλες ως χρηματιστηριακή θύελλα κ.λπ.

Στην περίπτωση τη δική μας, η κρίση έρχεται μέσα από τις πιέσεις επί της
δραχμής που δημιουργούν οι πωλήσεις από αμοιβαία κεφάλαια του εξωτερικού
ελληνικών κρατικών ομολόγων.

Θα μειώσουμε λοιπόν τις παρενέργειες της κρίσης, αν η οικονομική πολιτική που
ασκεί η κυβέρνηση πείθει τους ξένους για την αξιοπιστία της, οπότε θα κρατούν
τα ομόλογά μας και δεν θα τα πουλούν.

Νομίζουμε ότι ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης έχει ξεκάθαρη αντίληψη του προβλήματος
αυτού και είναι ενδεικτικά όσα είπε στην ομιλία του στη ΔΕΘ, όπου τόνισε ότι
μόνο με τη σταθερότητα της πολιτικής μας μπορούμε να χτυπήσουμε την
αβεβαιότητα.

«Με τους ρυθμούς ανάπτυξης των ισχυρότερων οικονομιών να αναθεωρούνται προς τα
κάτω, οι αποφάσεις που είναι ανάγκη να πάρουμε πρέπει να είναι πολύ
ζυγισμένες.

Να χαράζουμε την πολιτική μας έτσι ώστε τυχόν νέες παγκόσμιες αρνητικές
εξελίξεις να μη μας επηρεάσουν. Να δώσουμε σαφέστατα μηνύματα για την
αποφασιστικότητά μας να πετύχουμε τους στόχους μας».

Αν πράγματι οι αγορές πεισθούν ότι όντως η Ελλάδα θα είναι το 2001 το 12ο
μέλος της ΟΝΕ, θα συμπεριφερθούν απέναντι των ελληνικών ομολόγων κατά τον ίδιο
τρόπο που επέδειξαν στη Γαλλία, στη Γερμανία κ.λπ., δηλαδή θα τα διατηρήσουν
τα χαρτοφυλάκιά τους.

Τώρα, όσον αφορά το δεύτερο θέμα, είναι ενδεικτική η δήλωση του υπουργού
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Ι. Παπαντωνίου ότι ο προϋπολογισμός του
1999 σχεδιάζεται έτσι ώστε να έχει μεγάλα περιθώρια ασφαλείας.

Για παράδειγμα, ενώ σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης το έλλειμμα πρέπει να
πέσει στο 2,1% από 2,4% του ΑΕΠ, εφέτος ο σχεδιασμός γίνεται για έλλειμμα
1,8%, πράγμα που θα δημιουργήσει ένα πλεόνασμα 300 δισ. δρχ. που η κυβέρνηση
θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει για αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών που θα
δημιουργήσει μια όξυνση της κρίσης.