«Να μη φύγω ακάλυπτος…»

Ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση αποδεικνύεται η προσέγγιση της Εκκλησίας της
Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η σύσκεψη. Ως αργά το βράδυ κράτησε η χθεσινή συνάντηση του Αρχιεπισκόπου με τους εκπροσώπους του Πατριαρχείου

ΟΠΩΣ φαίνεται από τα πρακτικά της συνάντησης των αντιπροσωπειών των δύο
Εκκλησιών στην Κωνσταντινούπολη, τον περασμένο Ιούνιο, έντονες ήταν οι
αντιπαραθέσεις σε ό,τι αφορά την ίδρυση των γραφείων σε Βρυξέλλες και Αθήνα.
Μάλιστα γι’ αυτό της Αθήνας, ο κ. Χριστόδουλος είπε ότι τον «περιμένουν στη
γωνία και ότι δεν πρέπει να φύγει ακάλυπτος από ‘κει», υπονοώντας ότι υπάρχουν
Μητροπολίτες οι οποίοι είναι έτοιμοι να τον επικρίνουν.

Και οι δύο πλευρές αντιμετώπισαν με καχυψοψία πολλές προτάσεις, ενώ σε πολλές
περιπτώσεις δεν έλειψαν και κινήσεις τακτικής, κυρίως για το γραφείο της
Ελλαδικής Εκκλησίας στις Βρυξέλλες και για τη σχέση που θα έχει με το Πατριαρχείο.

ΟΙ ΔΙΑΦΩΝΙΕΣ

Κατά τις τριήμερες συνομιλίες, στις οποίες πήραν μέρος ο Οικουμενικός
Πατριάρχης και ο Αρχιεπίσκοπος, όπως προκύπτει από τα πρακτικά, πολλές ήταν οι
διαφωνίες για το γραφείο των Αθηνών. Το σχέδιο που παρουσιάσθηκε από την
ελληνική αντιπροσωπεία χαρακτηρίστηκε και από τον ίδιο τον κ. Βαρθολομαίο
απαράδεκτο. Εκτός από αυτά, αρκετές φορές Πατριάρχης και Αρχιεπίσκοπος
εξέθεσαν την άποψη ότι θα δεχτούν πιέσεις αν οι αποφάσεις δεν ήταν οι σωστές.
Μάλιστα ο κ. Χριστοδουλος κάποια στιγμή, όπως καταγράφεται στα πρακτικά,
ακούστηκε να λέει: «Έχομεν μιαν Ιεραρχίαν απαρτιζομένην από 79 άλλους
Μητροπολίτας, ο καθένας των οποίων έχει τας απόψεις του και εξηγούσα τις
προάλλες στον Παναγιώτατο, ότι και εγώ είμαι ευάλωτος εις το θέμα αυτό, διότι
προεκλογικώς μεταξύ των πολλών άλλων που είχαν ακουσθεί ήταν μη ψηφίζετε τον
Δημητριάδος διότι θα παραδώσει όλους δούλους εις το Φανάρι».

Οι διαφωνίες άρχισαν από την πρώτη στιγμή, μετά την εισήγηση από την πλευρά
του Πατριαρχείου για το γραφείο στις Βρυξέλλες. Όμως εντάθηκαν ακόμη
περισσότερο όταν διαβάστηκε η εισήγηση της ελληνικής πλευράς για την ίδρυση
γραφείου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Αθήνα. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε
την ίδρυση γραφείου προς «διευκόλυνσιν Αυτού εις τας σχέσεις μετά της
Ελληνικής Κυβερνήσεως και λοιπών Νομικών Προσώπων της Ελληνικής Πολιτείας…».
Το γραφείο όμως αυτό δεν αναμειγνύεται, όπως αναφέρεται, «εις τας σχέσεις και
επικοινωνίας μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Εκκλησίας της
Ελλάδος». Για τον εκπρόσωπο του γραφείου, τονίζεται ότι αυτός θα υπάγεται στην
πνευματική δικαιοδοσία του Αρχιεπισκόπου, ενώ για οποιαδήποτε λειτουργική
διακονία θα πρέπει να παίρνει σχετική άδεια. Σε περίπτωση αντικανονικής
ανάδειξης, η Εκκλησία της Ελλάδος μπορεί να απαιτήσει την άμεση ανάκληση.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Στο σχέδιο, έντονη ήταν η αντίδραση του Μητροπολίτη Πέργης, ο οποίος το
χαρακτήρισε «απαράδεκτο ολόκληρον». «Ένας τέτοιος κανονισμός δεν είναι προς
τιμήν του Πατριαρχείου». Τελείως απαράδεκτα χαρακτηρίζει με τη σειρά του ο κ.
Βαρθολομαίος τα άρθρα που αναφέρονται στην επικοινωνία του γραφείου με τους πιστούς.

Παρά την προσπάθεια που καταβάλλεται για να βρεθεί η χρυσή τομή, ο
Μητροπολίτης Πέργης προχωράει ακόμη παραπέρα: να εξαφανισθεί το σχέδιο.
«Υπάρχει κίνδυνος αυτό το κείμενο να πέσει στα χέρια των ΜΜΕ και είναι διπλός
ο κόλαφος διά το Πατριαρχείο και διά την Εκκλησίαν της Ελλάδος. Νομίζω ότι
πρέπει να αποσυρθεί. Η συνεδρίαση διεκόπη με σκοπό μία υποεπιτροπή να
διατυπώσει νέες προτάσεις. Ο Μητροπολίτης Περγάμου λόγω ασθενείας δεν πήρε
μέρος με αποτέλεσμα να δεχτεί την έντονη παρατήρηση του κ. Χριστόδουλου.

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ

Τα πνεύματα οξύνθηκαν όταν πήρε τον λόγο ο Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και ζήτησε
από τον κ. Χριστόδουλο «να μας καταλάβετε». Ο Αρχιεπίσκοπος απάντησε και
μάλιστα σε έντονο ύφος: «Αλλά και εσείς, Άγιε Ηλιουπόλεως, πρέπει να λάβετε
υπ’ όψιν σας ότι είμαστε 80, εκ των οποίων οι 70 είναι εναντίον σας, και
αγωνιζόμεθα να τους μεταπείσωμεν να γίνουν φίλοι σας». Οι διαφωνίες συνεχίζουν
να υπάρχουν και ο κ. Χριστόδουλος αναγκάζεται να επικαλεστεί και πάλι
προσωπικές αδυναμίες στις σχέσεις του με τους άλλους αρχιερείς. «Εν πάση
περιπτώσει, δεν θα ήθελα να φύγω ακάλυπτος απ’ εδώ, ένας νέος Αρχιεπίσκοπος
ενός μηνός, ο οποίος θα επιστρέψω πίσω διά να δεχτώ τα καταιγιστικά πυρά των
ανθρώπων, οι οποίοι περιμένουν στην γωνία. Και λυπούμεθα εάν αυτό δεν το καταλαβαίνετε».

ΚΑΙ ΕΝΩ στις Βρυξέλλες αναζητείται κτίριο όπου θα στεγαστούν τα γραφεία της
Ελλαδικής Εκκλησίας, οι δύο αντιπροσωπείες στην Κωνσταντινούπολη ελάχιστα
σημεία επαφής βρήκαν ως προς τα αρχικά σχέδια. Το Πατριαρχείο υποστήριζε τότε
ότι τα δύο γραφεία θα πρέπει να συστεγαστούν, να έχουν στενή συνεργασία και να
εκπροσωπούνται από τη Γενική Συνέλευση. Ο Αρχιεπίσκοπος χαρακτήρισε άδικο το
συγκεκριμένο άρθρο, αφού όπως είπε δεν μπορεί να εξισώνεται μία αυτοκέφαλη
Εκκλησία με μία Μητρόπολη.

Αναφερόμενος στη συνύπαρξη των δύο γραφείων ο κ. Χριστόδουλος τόνισε ότι αυτή
«θα ενισχύσει και το αντιπατριαρχικό κλίμα το οποίο επικρατεί αυτή τη στιγμή
στην Ελλάδα». Από την πλευρά του ο κ. Βαρθολομαίος ανέφερε: «Εάν δεν γίνει η
συστέγασις, τότε θα πούνε (οι άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες), “αφού οι Έλληνες δεν
είναι διατεθειμένοι, τότε γιατί να πάμε ημείς”. Και έτσι κατακερματιζόμεθα και
εμφανιζόμεθα προς τα έξω ότι είμαστε η Ορθοδοξία 100 κομμάτια»..

Ο κ. Χριστόδουλος επικαλέστηκε απόφαση της Ιεράς Συνόδου η οποία δεν άφηνε
περιθώρια για δεσμεύσεις.

Τελικά το θέμα παραπέμφθηκε σε επιτροπή, προκειμένου να εξεταστούν όλες οι
παράμετροι της λειτουργίας του γραφείου. Από την πλευρά της η Εκκλησία της
Ελλάδος έχει προχωρήσει αρκετά και ήδη έχει ορίσει τον ιερέα Νικόλαο
Σαββόπουλο εκπρόσωπό της στις Βρυξέλλες, ο οποίος έχει αναλάβει να ρυθμίσει
κάθε λεπτομέρεια, ώστε σύντομα όλα να είναι έτοιμα.

ΣΕ ΑΔΙΕΞΟΔΟ κατέληξε η πρώτη συνάντηση μεταξύ των αντιπροσωπειών της Εκκλησίας
της Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Οι δύο πλευρές, οι οποίες ώς
αργά το βράδυ συνεδρίαζαν στην Μονή Πετράκη, δεν κατέληξαν σε συμφωνία για το
γραφείο της Εκκλησίας της Ελλάδος στις Βρυξέλλες. Οι εκπρόσωποι του
Οικουμενικού Πατριαρχείου επέμεναν ότι υπάρχει ήδη Επιτροπή Ορθοδόξων
Εκκλησιών και δεν συντρέχει κανένας λόγος να δημιουργηθεί νέος φορέας. Αυτό
άλλωστε ήταν και το επιχείρημα που προβλήθηκε ιδιαίτερα στη συνάντηση του
περασμένου Ιουνίου στην Κωνσταντινούπολη και το οποίο απορρίφθηκε από την
ελληνική πλευρά.

Η ελληνική αντιπροσωπεία όχι μόνο δεν συμφωνεί με την πρόταση του Πατριαρχείου
αλλά υποστηρίζει ότι με αυτή στην ουσία δεν ισχύει το αυτοκέφαλο της Ελλαδικής
Εκκλησίας ενώ (αν συμβεί κάτι τέτοιο) θα περιορίσει τη δυνατότητά της να
λειτουργήσει ελεύθερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συζήτηση, η οποία αναμένεται
ότι θα ολοκληρωθεί σήμερα, διατυπώθηκαν διάφορες απόψεις, ενώ για μια ακόμη
φορά τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας τόνισαν ότι θα μπορούσαν να
προχωρήσουν στην ίδρυση του γραφείου χωρίς καν να συζητήσουν το θέμα με το
Πατριαρχείο.

Όμως πολλά θα εξαρτηθούν και από την εξέλιξη που θα έχει το θέμα της ίδρυσης
του γραφείου του Πατριαρχείου στην Αθήνα.