ΠΡΟΣΩΠΑ Πώς να γεράσουμε καλά

Η ζωή είναι ωραία στα 90, λέει η 89χρονη νομπελίστρια της Ιατρικής Ρίτα Λέβι
Μονταλτσίνι· και δίνει συμβουλές για το πώς να γεράσει κανείς καλά.

Ρίτα Λέβι Μονταλτσίνι. Το μυστικό είναι να μην εστιάζουμε την προσοχή στον εαυτό μας, αλλά στους άλλους

Η ΜΟΝΤΑΛΤΣΙΝΙ παραμένει πάντα δραστήρια. Εδώ και έξι χρόνια προεδρεύει ενός
ιδρύματος αρωγής προς τους νέους που ακολουθούν ακαδημαϊκή ή τεχνική
σταδιοδρομία, είναι επίτιμη πρόεδρος της Ιταλικής Ένωσης Αγώνα κατά της
Σκλήρυνσης κατά Πλάκας και στις 28 Αυγούστου κυκλοφόρησε και το τελευταίο
βιβλίο της με τίτλο «Ο άσος στο σκισμένο μανίκι» (εκδ. Baldini &
Castoldi), το οποίο πρόκειται να εκδοθεί και στα γαλλικά, τα γερμανικά και τα
ισπανικά. Θέμα του, τα γηρατειά.

Η Μονταλτσίνι πραγματεύεται το θέμα της αναφερόμενη σε πέντε παραδείγματα
προσωπικοτήτων που, όχι μόνον έμειναν δραστήριες ως τα βαθιά γεράματα, αλλά σε
πολλές περιπτώσεις έδωσαν τότε και τον καλύτερο εαυτό τους: Μιχαήλ Άγγελος,
Γαλιλαίος, Μπέρτραντ Ράσσελ, Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, Πάμπλο Πικάσσο. «Το μήνυμα
που θέλω να δώσω», εξηγεί στο «Λ’ Εσπρέσσο», «είναι ότι ο εγκέφαλος, μολονότι
αντιμετωπίζει από τα εξήντα και μετά μια αξιοσημείωτη απώλεια νευρικών
κυττάρων, έχει την ιδιότητα να βάζει σε εφαρμογή νέες στρατηγικές για να
αντιμετωπίσει τα πλήγματα του χρόνου». Η Μονταλτσίνι δεν συμφωνεί διόλου με το
συνομήλικό της φιλόσοφο Νορμπέρτο Μπόμπιο, ο οποίος έγραψε παραφράζοντας τη
ρήση του Εράσμου για τον πόλεμο ότι «όποιος υμνεί τα γηρατειά, δεν τα έχει δει
ποτέ κατά πρόσωπο»: «Ο Μπόμπιο έχει μια εικόνα καταστροφής για τα γηρατειά,
εφόσον υποστηρίζει ότι ο ηλικιωμένος είναι ένα πρόσωπο που μπορεί να ζήσει
μόνο με τις αναμνήσεις και για τις αναμνήσεις ­ μια άποψη εντελώς διαφορετική
από τη δική μου», εξηγεί. Η νομπελίστρια δεν πιστεύει βεβαίως ότι η ζωή
αρχίζει στα 70, ωστόσο επιμένει ότι τα γηρατειά μπορεί να είναι «η πιο γαλήνια
περίοδος της ζωής, με την έννοια ότι τότε αντιμετωπίζεις τα καθημερινά
προβλήματα πιο αποστασιοποιημένα», και ότι «μπορείς θαυμάσια τότε να ασκείς
μια δραστηριότητα σύμφωνη με τις προσωπικές επιθυμίες σου».

Η Μονταλτσίνι λέει πως η ζωή της δεν έχει αλλάξει πολύ στα ενενήντα της.
«Κάποτε, είναι αλήθεια, ξυπνούσα καθημερινά στις 4 το πρωί και τώρα σηκώνομαι
στις 6. Αλλά ως τις 11 το βράδυ που πηγαίνω στο κρεβάτι, εργάζομαι εντατικά,
τώρα όπως και τότε». Το μυστικό, προσθέτει, για να κρατούμε ζωντανό το μυαλό
μας έπειτα από κάποια ηλικία «είναι να μην εστιάζουμε την προσοχή μας σ’ εμάς
τους ίδιους, αλλά στον κόσμο που μας περιβάλλει και, ιδιαίτερα, στις
δυνατότητές μας να βοηθήσουμε τον διπλανό μας». Και μια συμβουλή για τους
νεώτερους: «Διατηρείτε το μυαλό σας σε πλήρη άσκηση. Και για να μη φτάσετε
απροετοίμαστοι στη συντάξιμη ηλικία, αρχίστε να κάνετε από τώρα πράγματα που
σας αρέσουν, έστω κι αν είναι διαφορετικά από αυτά που σας άρεσαν
προηγουμένως, όταν εργαζόσασταν».