[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΠΡΙΝ από δύο χρόνια περίπου, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος εκφώνησε ένα μνημειώδη
λόγο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που πραγματικά έκανε αίσθηση. Γιατί ο
Πατριάρχης άρθρωσε λόγο σύγχρονο και ευρωπαϊκό. Έδειξε ότι η Ορθοδοξία
κατανοεί τη σύγχρονη πραγματικότητα και τις προκλήσεις, ότι μπορεί να
συνυπάρξει με τη λογική της ευρωπαϊκής ενοποποίησης και να εμπλουτίσει
ιδεολογικά και φιλοσοφικά το περιεχόμενό της με πνευματικό περιεχόμενο και
ανθρώπινες αξίες.

Την ίδια αίσθηση της κατανόησης της σύγχρονης πραγματικότητας έδωσε επίσης ο
Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος σε λόγο του που εκφώνησε τον περασμένο Μάιο,
με την ευκαιρία της ανακήρυξής του σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Πολιτικής
Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Επισημαίνουμε τις τοποθετήσεις των δύο αυτών φωτισμένων ηγετών της Ορθοδοξίας
για να τονίσουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα το ασυμβίβαστο στη λογική της
ευρωπαϊκής ενοποίησης και την Ορθοδοξία. Αντίθετα, η Ορθοδοξία μπορεί να
γονιμοποιήσει το περιεχόμενο της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Γι’ αυτό όμως
απαιτούνται δημιουργική, σύγχρονη σκέψη και κατανόηση των προβλημάτων και των
προκλήσεων του σύγχρονου κόσμου. Και, όπως δείχνουν οι περιπτώσεις
Βαρθολομαίου και Αναστάσιου, υπάρχουν ιεράρχες που μπορούν πράγματι να
κατανοήσουν τις προκλήσεις αυτές.

Η Ελλάδα έχει την ιδιαιτερότητα, που ταυτόχρονα είναι μοναδικό προνόμιο, να
είναι σήμερα η μόνη Ορθόδοξη θρησκευτικά χώρα – μέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι προφανής επομένως η ευθύνη όλων των φορέων της χώρας να αποδείξουν ότι
η Ορθοδοξία είναι μια ζωντανή δύναμη που μπορεί να συνεισφέρει στην επίλυση
σύγχρονων προβλημάτων και να υπηρετήσει τον άνθρωπο. Να αποδείξει ότι δεν
είναι αντιδραστική δύναμη που υπάρχει για να αναπαράγει το παρελθόν και τα
αδιέξοδά του ή να υποδαυλίζει διαιρέσεις. Την Ορθοδοξία αυτή χρειάζεται η
Ελλάδα αλλά και η Ευρώπη.

Την Ορθοδοξία που πράγματι αναπτύσσει διεθνείς σχέσεις για την προώθηση της
κατανόησης, της ειρήνης και της συνεργασίας και όχι του μίσους και των
διαιρέσεων. Η «άλλη» Ορθοδοξία είναι αυτή που τείνει, μεταξύ άλλων, να
δικαιώσει τις απόψεις του S. Huntington για τη «σύγκρουση των πολιτισμών» και
δεν υπηρετεί ούτε την Ελλάδα ούτε, και κυρίως, τον άνθρωπο.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.