ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ρωσικές παρενέργειες

Αν και οι σεισμικές δονήσεις από τη ρωσική κρίση κάνουν τον γύρο του πλανήτη
και καμία οικονομία δεν μένει αλώβητη, μπορούμε μέσα στην αναταραχή να
απομονώσουμε ορισμένες ζώνες σχετικής σταθερότητας. Η πρώτη είναι αναμφιβόλως
η Ευρωπαϊκή Ένωση και η δεύτερη οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η χρηματιστηριακή
κρίση δεν έχει πλήξει ακόμη την πραγματική οικονομία.

Η ΕυρωπαΪκή Ένωση και ιδιαίτερα οι 11 χώρες που θα αποτελέσουν την πρώτη ομάδα
της ΟΝΕ είναι ο οικονομικός χώρος που αν δεν δείχνει ανοσία, πάντως προβάλλει
ισχυρά αντισώματα στον ιό της οικονομικής κρίσης που μεταδίδει σε όλη την
υφήλιο η Μόσχα. Φυσικά τα Χρηματιστήρια έπεσαν στη Φρανκφούρτη, στο Παρίσι,
στο Μιλάνο κ.λπ. και θα ήταν αδιανόητο να μην πιεστούν, όμως ούτε τα νομίσματα
των 11 χωρών πιέστηκαν ούτε τα μεγάλα Funds πώλησαν μαζικά ομόλογα του
Βελγίου, της Ιταλίας, της Αυστρίας κ.ά.

Στην Ελλάδα ως γνωστόν και η δραχμή πιέστηκε και κρατικά ομόλογα πούλησαν
ξένοι επενδυτές, με αποτέλεσμα να πέσει η τιμή τους και να αναγκαστεί με υψηλό
κόστος να τα στηρίζει η Τράπεζα της Ελλάδος. Ακόμη και ισχυρές οικονομίες,
όπως της Δανίας και της Σουηδίας, δέχτηκαν στην αγορά ομολόγων πιέσεις,
ακριβώς γιατί έχουν μείνει εκτός ΟΝΕ.

Το πρώτο συμπέρασμα λοιπόν που μπορεί να βγει από την νέα κρίση που πλήττει τη
διεθνή οικονομία είναι ότι αν η Ελλάδα μπορεί να ελπίζει σε κάποια προστασία,
αυτή δεν μπορεί να τη βρει όσο παραμένει εκτός ΟΝΕ. Αν λοιπόν ώς τώρα η ένταξή
μας στην ΟΝΕ ήταν ένας πρωταρχικός στόχος συνδεδεμένος με την ανάπτυξη της
οικονομίας μας και της ευημερίας των πολιτών, αλλά και με εθνικές
προτεραιότητες, τώρα γίνεται επίσης ο στόχος της διάσωσης και επιβίωσης της
οικονομίας μας μέσα στο ταραγμένο διεθνές οικονομικό περιβάλλον.

Η οικονομική κατάρρευση στη Ρωσία είναι προϊόν μιας βαθιάς δομικής κρίσης και
αν συνδυαστεί με τις εστίες αναταραχών που υπάρχουν στην Άπω Ανατολή αλλά και
στη Λατινική Αμερική, μπορεί να μετεξελιχθεί σε θανάσιμη απειλή για όλη τη
διεθνή οικονομία που θα βυθιστεί σε μια πρωτοφανή ύφεση. Αλλά και το κακό αυτό
να ανατραπεί, πάλι η κατάσταση δεν θα ηρεμήσει εύκολα. Με εξαίρεση τις ΗΠΑ και
την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οικονομίες των άλλων χωρών κατατρύχονται από κρίσιμα
διαρθρωτικά προβλήματα και θα περάσει καιρός για να βρεθούν ισορροπίες που θα
θέσουν τέρμα στη σημερινή αναταραχή. Αυτή τη στιγμή πάντως τα δεδομένα της
διεθνούς οικονομίας δεν επιτρέπουν καμία ασφαλή πρόβλεψη για τη διάρκεια της
κρίσης και τον χρόνο λήξεώς της.

Με την προοπτική λοιπόν ότι το διεθνές οικονομικό περιβάλλον θα παραμείνει
ασταθές και ταραγμένο για μια μακρά περίοδο, το πρώτο και σημαντικό που έχει
να κάνει η ελληνική κυβέρνηση είναι να διασφαλίσει ότι το 1999 η οικονομία μας
θα επιτύχει όλα τα κριτήρια ένταξης στην ΟΝΕ, ώστε να φωλιάσει η δραχμή στο
ευρώ. Όπως πολύ σωστά υπογράμμισε προχθές και ο Πρωθυπουργός στην ομιλία του
στην κοινή εκδήλωση με τον Γάλλο πρωθυπουργό: «Η ενοποίηση της Ευρώπης είναι
μια βασική προϋπόθεση για να περάσουμε σε παγκόσμιο επίπεδο από τον
καπιταλισμό-καζίνο σ’ ένα πιο ανθρώπινο και εκλογικευμένο σύστημα».

Ο υπέρτατος όμως αυτός στόχος της ένταξης στην ΟΝΕ, τον οποίο με πάθος και
συνέπεια πρέπει να επιδιώξουμε, γίνεται τώρα, ύστερα από τη ρωσική κρίση και
όσα πρόκειται να επακολουθήσουν, ακόμη πιο δύσκολος. Ώς πριν από ένα μήνα η
κυβέρνηση διαβεβαίωσε ­ και ειλικρινώς ­ ότι από τα πέντε κριτήρια ένταξής μας
στην ΟΝΕ τα τέσσερα τα είχαμε ήδη εξασφαλίσει από εφέτος και απέμενε μόνο το
κριτήριο του πληθωρισμού ως πρόκληση για το 1999.

Δυστυχώς όμως τώρα αν η ρωσική κρίση μολύνει όλη τη διεθνή οικονομία και η
αναταραχή επεκταθεί, κανένα κριτήριο δεν είναι εξασφαλισμένο.

Ο προϋπολογισμός θα υποστεί σημαντικά βάρη που θα θέσουν σε δοκιμασία τα
κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους, η πίεση στη δραχμή θα καταστήσει
ενδεχομένως προβληματικό το κριτήριο της συναλλαγματικής σταθερότητας και το
ίδιο θα συμβεί με τα επιτόκια. Συνεπώς πρέπει να είμαστε έτοιμοι για
σκληρότερη οικονομική πολιτική, αν θέλουμε να αγκυροβολήσει το ελληνικό σκάφος
στον υπήνεμο λιμένα της ΟΝΕ.