Με μειωμένο κύρος οι δύο πρόεδροι στη συνάντηση

ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ επικρατούσε στην Ουάσιγκτον όλη την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι
πληροφορίες από τη Μόσχα μιλούσαν για οικονομικό χάος και κενό εξουσίας. Στον
Λευκό Οίκο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι αρμόδιοι σύμβουλοι βρίσκονταν σε
συνεχείς συσκέψεις και κάθε φορά περιόριζαν τις προσδοκίες τους από τη
συνάντηση. Η αρχική ατζέντα, που Ρώσοι και Αμερικανοί προσδιόρισαν στις αρχές
του έτους και την οποία είχε επιμεληθεί προσωπικά η υπουργός κυρία Μάντλιν
Ολμπράιτ, προέβλεπε αποφάσεις από κοινού για «προληπτικό έλεγχο» του Ιράκ, για
μέτρα κατά της «διεθνούς τρομοκρατίας», «αμυντικά και άλλα», μέτρα για το
Κοσσυφοπέδιο και «συναντίληψη» στο ευρύτερο πρόβλημα της Μέσης Ανατολής. Ο
Κλίντον θα ζητούσε από τον Γιέλτσιν να σταματήσει τις αποστολές πυραυλικών
όπλων στο Ιράν και να του υποσχεθεί «τακτή ημερομηνία» για την επικύρωση από
τη Δούμα της αναθεωρημένης Συνθήκης του 1972 σχετικής με τον έλεγχο των
αντιβαλλιστικών πυραύλων. Έναντι αυτών, ο Κλίντον θα προσέφερε στον Γιέλτσιν
την «υπόσχεση» ότι η Ρωσία θα ελάμβανε οικονομική βοήθεια «από τρίτες χώρες»
και ότι η θέση της στους «επτά μεγάλους» θα ήταν πλήρως κατοχυρωμένη.

Σήμερα, κανείς δεν ελπίζει πως κάποιο από αυτά θα γίνει. Και οι δύο πρόεδροι,
για διαφορετικούς λόγους, δεν διαθέτουν το κύρος για να αξιώσουν από τον
ομόλογό τους παραχώρηση. Κατά την τελευταία συνάντηση, στο Ελσίνκι τον Μάρτιο
του 1997, και οι δύο πρόεδροι είχαν προβλήματα υγείας ­ ο Γιέλτσιν μόλις είχε
χειρουργηθεί στην καρδιά και ο Κλίντον είχε υποστεί ράγισμα στην επιγονατίδα
του, και είχε το πόδι σε νάρθηκα. Σήμερα, τα προβλήματά τους είναι πολύ
διαφορετικά. Χαρακτηριστικά, στην Ουάσιγκτον, θεωρούν ότι ο Κλίντον θα είναι
ευτυχής που στη Μόσχα θα συναντηθεί με έναν πρόεδρο με προβλήματα μεγαλύτερα
από τα δικά του.

ΨΥΧΡΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Αλλά, ασχέτως προς τα προβλήματα των ηγετών τους, οι σχέσεις Ρωσίας – ΗΠΑ δεν
είναι τόσο καλές όσο πριν από δύο χρόνια. Η Ρωσία δεν κρύβει ότι εξακολουθεί
να ενοχλείται από τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς τα σύνορά της ούτε και βλέπει με
καλό μάτι την ανάμειξη της Συμμαχίας στο Κοσσυφοπέδιο. Εξάλλου, είναι υπέρ της
άρσης των κυρώσεων στο Ιράκ, και μόλις προχθές εναντιώθηκε για τους
βομβαρισμούς του Σουδάν και του Αφγανιστάν. Η Αμερική «εξέφρασε απογοήτευση»
για την ήπια αντίδραση της Μόσχας έναντι των πυρηνικών δοκιμών της Ινδίας και
του Πακιστάν. Διαμαρτύρεται, επίσης, για την αποστολή από τη Ρωσία στο Ιράν
«όπλων υψηλής τεχνολογίας», και κάνει λόγο για «μη τήρηση υποσχέσεων» στο θέμα
της επικύρωσης της Συνθήκης του 1972.

Είναι αλήθεια ότι ο Κλίντον τηλεφώνησε την Τετάρτη ­ και σχολιάσθηκε η
καθυστέρηση ­ στον Γιέλτσιν και τον διαβεβαίωσε, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός
Οίκος, ότι «θα συνεχίσει να τον υποστηρίζει σε ό,τι χρειάζεται για να
αντιμετωπίσει την οικονομική κατάσταση». Την επομένη όμως ανακοινώθηκε ότι οι
ΗΠΑ δεν πρόκειται να χορηγήσουν δάνειο στη Ρωσία ούτε και «να εγγυηθούν» για
χρηματοδότηση από τρίτες χώρες.

Την εικόνα της λανθάνουσας ψυχρότητας των σχέσεών τους συμπληρώνουν οι
δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών την περασμένη Πέμπτη. Απαντώντας,
προφανώς, σε κάποιες «εκτιμήσεις» πηγών του Πενταγώνου ότι «δεν μπορεί να
λαμβάνονται σοβαρώς υπόψη» οι απόψεις της Μόσχας για το Κοσσυφοπέδιο και,
γενικότερα, για την Ευρώπη, ο Πριμακόφ δήλωσε: «Ένα εξοπλισμένο με πυρηνικά
όπλα κράτος, όπως η Ρωσία, εξακολουθεί να είναι μεγάλη δύναμη». Και συνέχισε:
«Ιδιαίτερα τώρα, που αντιμετωπίζουμε τόσο σοβαρές δυσκολίες στην οικονομία,
έχουμε ενεργό διεθνή πολιτική που ενισχύει τη θέση μας ως μεγάλης δύναμης».