Οι 7 πληγές του διαγωνισμού

«Όταν δόθηκαν τα θέματα της Ιστορίας στον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, δεν μας
ζητήθηκε ούτε μία διευκρίνιση. Τότε σκέφτηκα: αυτοί ή δεν ξέρουν τίποτα ή θα
γράψουν πολύ καλά!».

Νίκος Αντωνίου: «Επειδή απουσιάζει η εξειδίκευση στη Μέση Εκπαίδευση κόπηκαν στον διαγωνισμό άριστοι επιστήμονες, λόγω του ότι δεν πήγαν καλά σε μάθημα που δεν είναι της ειδικότητάς τους, όπως οι φυσικοί στη Χημεία», λέει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΔΕΙΧΘΗΚΕ ότι ίσχυε μόνο η πρώτη σκέψη του καθηγητή Ιστορίας κ. Βασ.
Σφυρόερα, που επέλεξε τα θέματα της Ιστορίας στον διαγωνισμό των καθηγητών: οι
8 στους 10 φιλολόγους απέτυχαν στην Ιστορία…

Γιατί συνέβη αυτό; Γιατί το 75% των εκπαιδευτικών απέτυχαν στον διαγωνισμό;
Γιατί οι πρώην άριστοι που μπήκαν στα ΑΕΙ, έγιναν οι αποδιοπομπαίοι του
παρόντος; Και είναι αυτή η μόνη αλήθεια;

Τις 7 πληγές του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ, που οδήγησαν στη μεγάλη αποτυχία και
αποκαλύπτουν την παθογένεια ολόκληρου του εκπαιδευτικού μας συστήματος,
αναλύουν μιλώντας στα «ΝΕΑ» δύο καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι
συμμετείχαν στην επιτροπή του διαγωνισμού και επέλεξαν τα θέματα στην Ιστορία
και τη Φυσική ­ δύο τομείς όπου οι υποψήφιοι είχαν από τις χειρότερες
επιδόσεις. Και σε πολλά σημεία συμφωνεί μαζί τους, παρότι δε συμφωνεί με τον
διαγωνισμό, ένας τρίτος καθηγητής που παραιτήθηκε από την επιτροπή. Επίσης,
φοιτητές μιλούν για τις γνώσεις που περέχουν τα ΑΕΙ και εξηγούν πώς τα αρχικά
τους όνειρα καταλήγουν συχνά και σιγά-σιγά στο «μαγγανοπήγαδο»…

Ο καθηγητής Φυσικής κ. Νίκος Αντωνίου και ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας κ.
Βασίλης Σφυρόερας, εξηγούν ποιες ατέλειες εντόπισαν από τη συμμετοχή τους στη
διαδικασία του διαγωνισμού και δίνουν τις εκτιμήσεις τους ως προς το τι
συνετέλεσε στις απογοητευτικές επιδόσεις. Πάντως και οι δύο συμφωνούν ότι ο
διαγωνισμός έπρεπε να γίνει, ώστε να υπάρχει αξιολόγηση των εισερχομένων στην
εκπαίδευση, και ότι δεν πρέπει τα θέματα να είναι εύκολα, γιατί έτσι ο θεσμός
«θα εξελιχθεί σε μιας νέας μορφής επετηρίδα, χωρίς αξία», όπως αναφέρει ο κ.
Ν. Αντωνίου. «Αυτοί που τελικά πέρασαν είναι οι αετοί των πανεπιστημίων», είπε
χαρακτηριστικά ο κ. Σφυρόερας. Αντίθετα, ο καθηγητής Βιολογίας του Παν. Αθηνών
κ. Λουκάς Μαργαρίτης, δεν συμφωνεί με τον διαγωνισμό ως διαδικασία
αξιολόγησης, για αυτό και παραιτήθηκε από την επιτροπή. Ωστόσο, συμφωνεί με
ορισμένες διαπιστώσεις.

ΟΠΟΙΟΣ ενδιαφέρεται για την επιστήμη του, πρέπει να την ακολουθεί διαρκώς και
με προσωπικό μόχθο, καθώς τα πανεπιστήμια παρέχουν κυρίως γενικές γνώσεις που
δεν είναι πάντα συνδεδεμένες με τις εργασιακές ανάγκες, ενώ, όχι σπάνια, είναι
και ξεπερασμένες. Και για όποιον, όπως πάρα πολλοί φοιτητές, μπήκε σχεδόν
τυχαία σε μια σχολή, δεν είναι απλό να αποκτήσει μεράκι για κάτι που δεν επέλεξε.

Σε αυτά τα συμπεράσματα καταλήγουν φοιτητές κυρίως καθηγητικών σχολών, με τους
οποίους συνομίλησαν «ΤΑ ΝΕΑ», επιχειρώντας να ανιχνεύσουν τους λόγους της αποτυχίας.

Παρασκευή Κατσορίδα

«ΔΥΣΤΥΧΩΣ, παίρνοντας πτυχίο, διαπιστώνεις έμπρακτα ότι δεν σου εξασφαλίζει
άμεσα επαγγελματική αποκατάσταση», λέει η Παρασκευή Κατσορίδα, φοιτήτρια στο
5ο έτος του Γεωργικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Παρακολουθεί μαθήματα στο Τμήμα
Γεωργικής Οικονομίας. «Η εικόνα του επιστήμονα που διαμορφώνεται στα φοιτητικά
χρόνια, ίσως και πριν μπούμε στο Πανεπιστήμιο, δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην
πραγματικότητα. Και φυσικά, όταν φθάνεις να κάνεις πρακτική εξάσκηση το
καταλαβαίνεις», συμπληρώνει. Η θεωρία απέχει πολύ από την πράξη και οι γνώσεις
που σου δίνει η φοίτηση σε κάποια πανεπιστημιακή σχολή είναι τελικά γενική.
Είναι προσωπική υπόθεση του καθενός να αξιοποιήσει τις βάσεις αυτές, που είναι
κατά τα αλλά χρήσιμες αλλά όχι αρκετές». Η Παρασκευή δεν απογοητεύτηκε από
αυτά που συνάντησε στη σχολή της, έχει όμως επίγνωση για τις μελλοντικές
δυσκολίες: «Μπορεί να μη συνάντησα προβλήματα στην οργάνωση και τη δομή της
σχολής μου ή την επικοινωνία με τους καθηγητές, όμως, το πρόβλημα που καλούμαι
τώρα να αντιμετωπίσω είναι ένα κενό που παρουσιάζει το εκπαιδευτικό σύστημα,
το οποίο έχει απομονώσει τις γνώσεις και τις έχει φυλακίσει μέσα στον χώρο των
Πανεπιστημίων, αγνοώντας ότι κάποια στιγμή οι φοιτητές θα γίνουν απόφοιτοι».

Πάνος Παρθένιος

Ο ΠΑΝΟΣ Παρθένιος, στο 5ο έτος της Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης, έχει και μέτρο σύγκρισης:

Πρόσφατα επέστρεψε από τη Βιέννη, όπου για ένα χρόνο συμμετείχε σε πρόγραμμα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και παρακολούθησε μαθήματα σε κάποιο Πανεπιστήμιο εκεί.
«Νομίζω ότι είδα τις διαφορές και έκανα τις συγκρίσεις. Δεν θα μπορούσα να πω
ότι το δικό μας επίπεδο δεν είναι καλό. Μας λείπει όμως η τεχνολογία και είναι απαραίτητη».

Είναι σίγουρος ότι όταν κληθεί να ασκήσει ως επάγγελμα την επιστήμη του, οι
γνώσεις του δεν θα επαρκούν. «Λείπει η εμπειρία. Όμως την αποκτά κανείς
αργότερα. Μακάρι να μπορούσαμε να διδασκόμαστε και πρακτικά μαθήματα, να
παρακολουθούσαμε από κοντά εργασίες και όχι μονάχα μέσα σε αίθουσες
εργαστηρίων». Ένα μειονέκτημα είναι και η ενημέρωση των συγγραμμάτων. «Η δική
μας επιστήμη αλλά και οι άλλες, όπως για παράδειγμα και η Ιατρική, χρειάζονται
συνεχή ενημέρωση. Αλλάζουν τα υλικά, τα συστήματα. Όμως, εμείς διδασκόμαστε
βιβλία που μπορεί να γράφτηκαν πριν από δέκα χρόνια. Αυτό πρέπει να αλλάξει», σημειώνει.

Αμαλία Γακοπούλου

«ΥΠΟΤΙΘΕΤΑΙ ότι είχα επιλέξει τη σχολή που ήθελα», λέει η Αμαλία Γακοπούλου,
φοιτήτρια στο δεύτερο έτος του Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου
Αθηνών. Συμμετείχε στις πανελλήνιες εξετάσεις τρεις συνεχείς χρονιές μέχρι να
επιτύχει. «Όταν έφυγα από την Καρδίτσα, για να σπουδάσω στην Αθήνα, ήξερα ότι
δεν θα είναι τέλεια, αλλά πίστευα πως θα συναντούσα κάτι καλύτερο. Σκοπός μου
ήταν να παρακολουθώ ανελλιπώς τα μαθήματα, γιατί με ενδιέφεραν». Σήμερα, όμως,
δύο χρόνια μετά, το ενδιαφέρον της για τη σχολή είναι αισθητά μειωμένο, όπως
περιγράφει. «Αν και συνεχίζω να παρακολουθώ τα μαθήματα, δυστυχώς, τα
περισσότερα δεν είναι ουσιαστικά ούτε και ενδιαφέροντα. Παλαιά και
κακογραμμένα βιβλία, αλλά και διδασκαλία που θυμίζει γυμνασιακή τάξη, είναι η
εικόνα που δικαιολογεί το μειωμένο ενδιαφέρον. Όσο περνούν τα χρόνια, το
επίπεδο των σπουδών υποβαθμίζεται και φυσικά δεν φταίμε εμείς. Ίσως κάποιοι
φοιτητές να αδιαφορούν, για όσους όμως θέλουν να μάθουν η απόσταση της έδρας
από το αμφιθέατρο είναι μεγάλη, που θα έλεγα ότι απομονώνει τους φοιτητές και
τους αναγκάζει να παίρνουν πτυχία αποστηθίζοντας μονάχα βιβλία» προσθέτει.

Γιάννης Κούνδουρος

ΚΑΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ Κούνδουρος, δευτεροετής ηλεκτρολόγος – μηχανολόγος του ΕΜΠ, παρ’
ότι θεωρεί καλή τη σχολή του, σημειώνει: «Παρ’ όλα αυτά έχουμε ακόμα βιβλία
που είναι γραμμένα με πολυτονικό σύστημα και εργαστήρια με απαρχαιωμένο
εξοπλισμό και πάμε για να κατακτήσουμε το 2000. Δεν λέω ότι δεν γνώριζα τι θα
αντιμετώπιζα. Είχα πλήρη επίγνωση κάποιων πραγμάτων. Για παράδειγμα, γνώριζα
ότι η είσοδός μου στο Πανεπιστήμιο απλά μου δίνει κάποιες περισσότερες
πιθανότητες να εξασφαλίσω ένα καλύτερο μέλλον, δεν μου το εξασφαλίζει κιόλας.
Όμως, πώς μπορείς να ελπίζεις σε κάτι καλύτερο όταν υπάρχει ακόμα η νοοτροπία
του σχολείου. Όταν ακόμα και οι φοιτητές επιλέγουν να υπερασπιστούν κομματικά
συμφέροντα και όχι τα δικά τους, όταν οι καθηγητές ενδιαφέρονται περισσότερο
για τον τίτλο τους και τα ερευνητικά τους προγράμματα και λιγότερο για τους
φοιτητές τους. Όμως και εμείς δεν είμαστε άμοιροι των ευθυνών μας».

Μάλλον ουδείς είναι άμοιρος ευθυνών…

ΟΙ 7 ΠΛΗΓΕΣ του διαγωνισμού, όπως κωδικοποιούνται από τα λεγόμενα των
καθηγητών, είναι:

1 Η υψηλή βάση, που ήταν 14 σε όλα τα μαθήματα, χωρίς να υπάρχει
συντελεστής βαρύτητας για κάθε μάθημα. Αυτό όμως είχε ως αποτέλεσμα να
υπάρξουν πολλές περιπτώσεις καθηγητών που έγραψαν άριστα και στο αντικείμενό
τους (π.χ. χημικοί στη Χημεία, φιλόλογοι στα Νέα και Αρχαία Ελληνικά, κ.ο.κ.)
και στη Διδακτική του μαθήματος και στα Παιδαγωγικά, αλλά «κόπηκαν» γιατί δεν
έπιασαν το 14 στο δεύτερο μάθημα (π.χ. οι φυσικοί στη Βιολογία απέδωσαν… 0%
και στη Χημεία 1,74%…). «Είναι άδικο για τους βιολόγους να εξετάζονται σε
τόσο δύσκολη ύλη στη Χημεία, που δεν τη διδάσκονται εκτενώς στα ΑΕΙ και να
λέμε ότι αποτυγχάνουν, ενώ είναι καλοί βιολόγοι», λέει ο κ. Μαργαρίτης. «Η
βάση θα έπρεπε να είναι η κανονική, όχι όμως εύκολα τα θέματα», εκτιμά ο κ. Αντωνίου.

2 Οι εξειδικευμένες γνώσεις που προσφέρουν τα ΑΕΙ και η έλλειψη σωστής
προετοιμασίας από τα Λύκεια. Για παράδειγμα, οι φοιτητές του Φυσικού
διδάσκονται ελάχιστη Χημεία και Βιολογία στα πανεπιστήμια, όπως φάνηκε
ξεκάθαρα και στα αποτελέσματα. Ούτε ως φοιτητές γράφουν καλά, ελάχιστοι
πιάνουν πάνω από 5 σε αυτά τα μαθήματα. «Δεν έχουν και τις βάσεις από το
Λύκειο», λέει ο κ. Αντωνίου.

3 Η αδιαφορία του κράτους για την εποχή της εξειδίκευσης. Παρότι δεν
είναι προετοιμασμένοι για γνώσεις πέραν της ειδικότητάς τους, όταν γίνονται
καθηγητές πρέπει να τις διδάξουν και αυτές. Για παράδειγμα, φυσικοί, χημικοί,
βιολόγοι και γεωλόγοι ανήκουν σε ενιαία κατηγορία (ΠΕ4) και όλοι διδάσκουν
όλα, τα ξέρουν είτε όχι. «Αυτό αδικεί όμως τους επιστήμονές μας, που δεν
γίνεται να είναι παντογνώστες. Στερήσαμε καλούς φυσικούς από την εκπαίδευση,
γιατί απέτυχαν στη Χημεία…», λέει ο κ. Αντωνίου. Αντιστοίχως, οι φοιτητές
των φιλολογικών και ψυχοπαιδαγωγικών τμημάτων διδάσκονται ελάχιστα Ιστορία και
στον διαγωνισμό το απέδειξαν, αφού οι 8 στους 10 φιλολόγους (81%) κόπηκαν στην
Ιστορία. Ως διορισμένοι θα κληθούν επίσης να τη διδάξουν. Ο κ. Βασ. Σφυρόερας
το έθεσε χαρακτηριστικά: «Είναι σαν να ζητούσαμε από έναν οφθαλμίατρο να πάρει
άριστα στην καρδιολογία!». Και να τη διδάξει επιπλέον…

4 Ο ελάχιστος χρόνος προετοιμασίας που δόθηκε στους υποψήφιους και η
αχανής ύλη. Οι καθηγητές που επέλεξαν τα θέματα θεωρούν ότι δεν επαρκούσε ο
χρόνος για να καλυφθεί όλη η ύλη ενός γνωστικού τομέα, από ανθρώπους που για
λόγους βιοπορισμού δεν είχαν όλοι ενεργό σχέση με την εκπαίδευση. Έτσι
επωφελήθηκαν όσοι δίδασκαν σε ιδιαίτερα ή σε φροντιστήρια.

5 Η δυσκολία των θεμάτων. Παρότι άλλοι τα χαρακτήρισαν «παιδαριώδη», οι
καθηγητές που τα επέλεξαν λένε ότι τα περισσότερα ήταν δύσκολα. «Δεν ήταν
βασανιστικά, ήταν όμως απαιτητικά και απαιτούσαν από τον υποψήφιο να έχει
βαθιά γνώση και να είναι σε θέση να τη μεταδώσει», λέει ο κ. Αντωνίου. «Και τα
θέματα της Ιστορίας ήθελαν πλατιές γνώσεις γύρω από τα γεγονότα», τονίζει ο κ. Σφυρόερας.

6 Τα χρόνια της αδιοριστίας και της πάλης του βιοπορισμού, που έσπρωξαν
τους περισσότερους μακριά από την εκπαίδευση και από το γνωστικό τους
αντικείμενο. «Αποδεικνύεται περίτρανα ότι δεν ισχύει αυτό που λένε όλοι, ότι
χρειάζεται έμφαση στα Παιδαγωγικά και τη Διδακτική, αφού οι περισσότεροι
πέτυχαν σε αυτά. Στην ίδια τους την επιστήμη απέτυχαν, γιατί δεν είχαν ενεργό
επαφή», λέει ο κ. Αντωνίου. «Όποιος δεν είχε επαφή με την ιστορική ύλη στα
χρόνια της αδιοριστίας του, δύσκολα θα ανέλυε τις απόψεις του Κοραή για την
εκπαίδευση», προσθέτει ο κ. Σφυρόερας.

7 Το πολεμικό κλίμα των ημερών έξω από τα εξεταστικά κέντρα. Αυτό δεν
χρειάζεται εξήγηση.

Είναι και κάτι ακόμα. Αυτό που ο κ. Σφυρόερας ονομάζει «προσπάθεια ήσσονος
κόπου», η οποία χαρακτηρίζει την εποχή μας, άρα και τους εκπαιδευτικούς. Έχει
δει αρκετούς «τηλεφοιτητές», όπως λέει, στην καριέρα του. Και αυτό που ο κ.
Αντωνίου ονομάζει «σκιά στο αίτημα της γνώσης», αναφερόμενος στην κατάσταση
που επικρατεί μέσα στα πανεπιστήμια, όπου οι περισσότεροι φοιτητές βιάζονται
να βολευτούν και να τελειώσουν χάνοντας το ενδιαφέρον για την επιστήμη τους.
Οπότε το χάνει και αυτή για εκείνους…

ΛΗΓΕΙ σήμερα η αγωνία των χιλιάδων υποψηφίων φοιτητών, καθώς από το πρωί
ανακοινώνονται οι φετινές βάσεις για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Χθες τη νύχτα, πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» ανέφεραν ότι παρατηρείται μεγάλη πτώση
των βάσεων σχεδόν σε όλες τις σχολές της Β’ Δέσμης, ακόμα και στις ιατρικές,
που εμφανίζουν πτώση κατά περίπου 250 μόρια από πέρυσι. Μεγάλη πτώση
παρατηρείται και στις βάσεις του 90% των σχολών της Α’ Δέσμης. Αλλά και στη Γ’
Δέσμη η πτώση των μορίων παρέσυρε προς τα κάτω τις βάσεις σε 45 σχολές. Μόνο η
Δ’ Δέσμη εμφανίζει άνοδο των μορίων στην πλειονότητα των σχολών της, όμως και
σε αυτήν υπάρχουν περίπου 20 σχολές με πτώση, ενώ η βάση της τελευταίας σχολής
και της Δ’ Δέσμης διαμορφώνεται χαμηλότερα από πέρυσι. Οι στρατιωτικές και
αστυνομικές σχολές είναι και πάλι από τις λίγες που συγκρατούν τις βάσεις
τους. Τέλος, στα ΤΕΙ όλων των Δεσμών, εκτός από τη Δ’, παρατηρείται θεαματική
πτώση των βάσεων.

Στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας θα εισαχθούν φέτος 61.976 νέοι φοιτητές, δηλαδή ένας
στους τρεις υποψηφίους θα εισαχθεί στη δημόσια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Τα
ονόματα των επιτυχόντων θα αναρτηθούν από αύριο στα Λύκεια όλης της χώρας και
η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι την Τετάρτη.

Από την Α’ Δέσμη (πέρυσι η χαμηλότερη βάση για τα ΑΕΙ ήταν 4.302 μόρια)
εισάγονται φέτος 8.418 φοιτητές στα ΑΕΙ και 13.670 στα ΤΕΙ. Από τη Β’ Δέσμη
(πέρυσι η βάση ήταν 5.553), εισάγονται 1.825 φοιτητές στα ΑΕΙ και 1.930 στα
ΤΕΙ, από τη Γ’ Δέσμη (πέρυσι 4.778) που τροφοδοτεί μόνο τα ΑΕΙ μπαίνουν 7.660
υποψήφιοι και από τη Δ’ Δέσμη (πέρυσι 4.527) εισάγονται 6.070 στα ΑΕΙ και
8.630 στα ΤΕΙ. Τέλος, από την Κοινή Ομάδα σχολών, εισάγονται 5.250 στα ΑΕΙ και
4.670 στα ΤΕΙ.

ΤΟΥΣ διορισμούς 7.311 δασκάλων και καθηγητών με το σύστημα της επετηρίδας (80%
επί του συνόλου των διορισμών) ανακοίνωσε αργά χθες το βράδυ το υπουργείο
Παιδείας. Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση διορίζονται εφέτος 470 νηπιαγωγοί και
3.120 δάσκαλοι από την επετηρίδα (συνολικά 3.590), ενώ στη Δευτεροβάθμια
Εκπαίδευση διορίζονται 2.965 καθηγητές στους νομούς, 355 στα δυσπρόσιτα
σχολεία διαφόρων περιοχών και 401 καθηγητές ειδικοτήτων για την Πρωτοβάθμια
Εκπαίδευση ­ συνολικά 3.721. Εκτός από αυτούς τους διορισμούς, το υπουργείο
Παιδείας ανακοίνωσε ότι τις προσεχείς εβδομάδες θα ανακοινωθούν τα ονόματα και
των διορισθέντων από τους επιτυχόντες στο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, που
αντιπροσωπεύουν εφέτος το 20% των προσλήψεων, περίπου 1.900 δασκάλους και
καθηγητές. Η καθυστέρηση, που ενδέχεται να προκαλέσει και δυσλειτουργίες στην
έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, οφείλεται στις προθεσμίες για τη μοριοδότηση
των αναπληρωτών και για τις ενστάσεις που προβλέπονται από τη διαδικασία του
διαγωνισμού. Αλλά και η ανακοίνωση των 7.311 διορισμών βάσει επετηρίδας
καθυστέρησε, με αποτέλεσμα το υπουργείο Παιδείας να δώσει προθεσμία στους
διοριζόμενους εκπαιδευτικούς να παρουσιαστούν για να αναλάβουν υπηρεσία από
τις 2 έως και τις 7 Σεπτεμβρίου (κανονικά έπρεπε να παρουσιαστούν την 1η
Σεπτεμβρίου).