Αλλάζουν το κλίμα και τα αεροπλάνα

Τα αεροπλάνα μπορούν να επηρεάσουν το κλίμα, αυξάνοντας τη συγκέντρωση του
όζοντος και του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ επιστήμονες, που μελέτησαν τις επιπτώσεις των πτήσεων των αεροσκαφών
στην ατμόσφαιρα, ανακοίνωσαν πως παρ’ όλο που οι εκπομπές των καυσίμων τους
είναι ένα μικρό ποσοστό στο σύνολο των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, η επιρροή
τους στο όζον και τη νεφοκάλυψη είναι σημαντική και ευνοεί τις κλιματολογικές αλλαγές.

Η πολύχρονη χρήση ενός αεροπλάνου, η αναμενόμενη αύξηση της εναέριας
κυκλοφορίας στα επόμενα 20 χρόνια και η προβλεπόμενη κατασκευή νέου τύπου
υπερηχητικών αεροσκαφών, που θα πετούν σε πολύ μεγαλύτερο ύψος από τα
σημερινά, είναι τα στοιχεία που κάνουν τους επιστήμονες να ανησυχούν και να
ζητούν περισσότερη έρευνα και προσοχή από τους κατασκευαστές, καθώς και
κατασκευή σκαφών «φιλικότερων» προς το περιβάλλον.

Τα ερευνητικά προγράμματα των διάφορων χωρών είναι μέρος του προγράμματος
«Περιβάλλον και κλίμα για θέματα στρατοσφαιρικού όζοντος» της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής και συντονίζονται από τον κ. Γιώργο Αμανατίδη, επιστημονικό υπεύθυνο
στη 12η Διεύθυνση της Επιτροπής. Το 1996, η Ε.Ε. ξεκίνησε ένα ερευνητικό
πρόγραμμα για τη μελέτη των επιπτώσεων των αεροσκαφών στο περιβάλλον, στο
οποίο συμμετείχαν δεκάδες ειδικοί, ατμοσφαιρικοί χημικοί, φυσικοί, μηχανικοί
από την αεροδιαστημική βιομηχανία κ.λπ. Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν πρόσφατα
από την Ε.Ε.

«ΚΑΚΟ» ΟΖΟΝ

Οι κινητήρες των αεροπλάνων ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα εκπέμποντας οξείδια του
αζώτου, που ευνοούν την ανάπτυξη «κακού» όζοντος στο ανώτερο στρώμα της
τροπόσφαιρας. Εκπέμπουν επίσης καπνό, σωματίδια του θείου, που παίζουν
σημαντικό ρόλο στον σχηματισμό νεφών, καθώς και διοξείδιο του άνθρακα, που
είναι το δεύτερο σημαντικότερο συστατικό του φαινομένου του θερμοκηπίου.

Αυτά τα στοιχεία προκαλούν αλλαγές στο κλίμα γι’ αυτό οι επιστήμονες
προτείνουν στη βιομηχανία της αεροναυπηγικής να λάβει σοβαρά υπόψη της τα
ευρήματα στον σχεδιασμό των νέων αεροσκαφών με κινητήρες, που εξοικονομούν
ενέργεια και έχουν μειωμένες εκπομπές ρύπων.

Σύμφωνα με τις έρευνες, τα αεροσκάφη προκαλούν αύξηση του συνόλου των οξειδίων
του αζώτου στην ατμόσφαιρα κατά 20-50%, σε ύψος 10-12 χιλιομέτρων, όπου
συνήθως πετούν. Η συγκέντρωση αυτή με τη σειρά της έχει αυξήσει την ποσότητα
του «κακού» όζοντος στην ανώτερη τροπόσφαιρα κατά 4-8%, το οποίο μάλιστα
σημειώνει τις μεγαλύτερες τιμές το καλοκαίρι. Το όζον αυτό συμβάλλει στην
ανάπτυξη του φαινομένου του θερμοκηπίου και δεν έχει καμία σχέση με το στρώμα
του «καλού» όζοντος που μειώνεται στην ατμόσφαιρα. Οι εκπομπές του διοξειδίου
του άνθρακα, άλλο ένα σημαντικό «θερμοκηπιακό» αέριο, από τα αεροπλάνα φτάνει
το 3% του συνόλου των εκπομπών από όλες τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες.

«Η σημερινή επίδραση των αεροπλάνων είναι σχετικά χαμηλή, αλλά στο μέλλον η
χρήση τους θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο και μαζί και οι επιπτώσεις τους στο
περιβάλλον», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Αμανατίδης.

Οι πτήσεις των αεροπλάνων απαιτούν μεγαλύτερες έρευνες στο μέλλον για να μην επιβαρυνθεί η ατμόσφαιρα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ των αεροπλάνων στον σχηματισμό περισσότερων νεφών είναι εμφανής
στους πολυσύχναστους αεροδιαδρόμους, φαινόμενο που συμβάλλει επίσης στην
αύξηση της θερμοκρασίας.

Πάντως, οι επιστήμονες επιθυμούν περισσότερες έρευνες στην περιοχή όπου πετούν
συνήθως τα αεροπλάνα, στα σύνορα μεταξύ τροπόσφαιρας και στρατόσφαιρας, σε
ύψος περίπου 12 χιλιομέτρων. Χρειάζεται, για παράδειγμα, να γίνουν καλύτερα
κατανοητά φυσικά φαινόμενα, όπως η παραγωγή οξειδίων του αζώτου από την ηλιακή
ακτινοβολία και η επίπτωση των νεφών στην αλλαγή του κλίματος. Συνεκτιμώντας
τις φυσικές μεταβολές με τις εκπομπές των ρύπων από τα αεροσκάφη, ελπίζουν να
κατορθώσουν να προβλέψουν τυχόν αλλαγές στο κλίμα.