Τα κλειδιά της νίκης για τις δημοτικές εκλογές

Το βράδυ των δημοτικών εκλογών του ’86 βρήκε στον 6ο όροφο της Χαριλάου
Τρικούπη τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ ­ ήταν εκείνο το
Εκτελεστικό που έμεινε στην ιστορία ως «μικρό», αφού εκείνη την περίοδο ο
Ανδρέας Παπανδρέου είχε επιλέξει να βγάλει από τις υψηλές κομματικές θέσεις τα
«μεγάλα» στελέχη του…

Παρακολουθούσαν οι άνθρωποι τη ροή των αποτελεσμάτων με πίκρα ­ ήταν η
Κυριακή που το ΠΑΣΟΚ έχασε για πρώτη φορά τις τρεις μεγάλες πόλεις ­ αλλά και
προετοίμαζαν, ως Εκτελεστικό Γραφείο, τη «δήλωση του Προέδρου». Τότε λοιπόν,
τους ειδοποιούν ότι ο Ανδρέας τους πρόλαβε ­ είχε κάνει την περίφημη δήλωση
ότι …«νίκησε η Τοπική Αυτοδιοίκηση». Ακριβώς εκείνη τη στιγμή, ένα μέλος του
Εκτελεστικού Γραφείου μπαίνει πανηγυρίζοντας στην αίθουσα ­ το ΠΑΣΟΚ είχε
πάρει για πρώτη φορά έναν από τους πιο μικρούς δήμους της χώρας. Τύχαινε όμως
να ανήκει αυτός ο δήμος στη νομαρχία όπου νομάρχης είχε διατελέσει το στέλεχος
που πανηγύριζε…

«Περασμένα, ξεχασμένα», θα πουν πολλοί ­ ναι, αλλά και διδακτικά: Η νίκη
και η ήττα ήταν πάντοτε κάτι πολύ σχετικό στις δημοτικές εκλογές ­ το ’86, το
ΠΑΣΟΚ έχασε κατά κράτος, όταν δεν μπόρεσε να πάρει ούτε έναν μεγάλο δήμο. Το
’94, πήρε μόνον έναν από τους τρεις μεγάλους δήμους, αλλά θεωρήθηκε ότι
θριάμβευσε ­ μιας και επικράτησε στις 39 από τις 54 νομαρχίες της χώρας, που
ήταν τότε το καινούργιο «έπαθλο».

Στις 11 και στις 18 Οκτωβρίου υπάρχει ένα ακόμα «καινούργιο έπαθλο» ­ οι
εκατοντάδες νέοι δήμοι που προέκυψαν από τις αναγκαστικές συνενώσεις που
επέβαλε ο «Καποδίστριας» ­ αλλά η νίκη θα παραμένει μία σχετική έννοια…

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΕΣ

ΣΤΙΣ πρώτες νομαρχιακές εκλογές που έγιναν στη χώρα, το 1994, το ΠΑΣΟΚ ήταν ο
μεγάλος νικητής: η κάλπη «έβγαλε πράσινο» σε συνολικά 39 από τις 54 νομαρχίες
της χώρας. Ήταν η νίκη «που έκανε τη διαφορά» και βοήθησε να μειωθεί η
εντύπωση από την ήττα του κ. Θ. Πάγκαλου από τον σχεδόν άγνωστο τότε Δημ.
Αβραμόπουλο. Τώρα, είναι η Ν.Δ. που ενδιαφέρεται να μεταφέρει τη μάχη των
εκλογών αυτού του Οκτωβρίου στο πεδίο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τη στιγμή που άρχισε να γίνεται φανερό πως το
ΠΑΣΟΚ έχει σοβαρές πιθανότητες να «χτυπήσει» τους δύο από τους τρεις μεγάλους
Δήμους ­ Θεσσαλονίκη και Πειραιά ­ άρχισε μία εκστρατεία από τη Ν.Δ.,
πρωτοστατούντος του ίδιου του κ. Κ. Καραμανλή, για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη
κομματικοποίηση των νομαρχιακών εκλογών. Κι αυτό επειδή είναι σαφές ότι το
κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει σοβαρά ατού σ’ αυτό το γήπεδο.

Κατ’ αρχήν, το ΠΑΣΟΚ είχε κατορθώσει να επικρατήσει «οριακά» σε μία σειρά
νομαρχιών το 1994 και οι επιτελείς της Ρηγίλλης θεωρούν ότι τόσο η φθορά της
κυβέρνησης όσο και η ίδια η φθορά των νομαρχών θα λειτουργήσουν καταλυτικά σ’
αυτές τις περιπτώσεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι όλες οι Διευρυμένες
Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις ­ τόσο στην Αττική όσο και στη Θράκη.

Μάλιστα, ειδικά στη Θράκη, το επιτελείο του κ. Θ. Αναγνωστόπουλου, του
«στρατηγού» της Ν.Δ. σ’ αυτές τις εκλογές, προσμετρά και το γεγονός ότι η Ν.Δ.
είχε επικρατήσει του ΠΑΣΟΚ ήδη από τις εθνικές εκλογές του ’96. Αντίστοιχα,
όλες οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν σοβαρότατη πτώση του ΠΑΣΟΚ στις Β’
περιφέρειες της Αθήνας και του Πειραιά, που στο παρελθόν έπαιζαν τον ρόλο της
«αστείρευτης δεξαμενής» του κυβερνώντος κόμματος.

Το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει επίσης προβλήματα με «αντάρτες» σε «προνομιακές»
περιοχές, όπως η Μυτιλήνη και τα Δωδεκάνησα, αλλά και η Πέλλα, ενώ δεν
κατόρθωσε να εμφανίσει αξιόλογες υποψηφιότητες και σε νομαρχίες που είχε χάσει
το ’94 ­ χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η Αργολίδα.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ορισμένες νομαρχίες που κάνουν το επιτελείο της
Ρηγίλλης να αισθάνεται άβολα: Στη Μεσσηνία, η υποψηφιότητα του κ. Δημ.
Κουλουριάνου, που κατέρχεται ως ανεξάρτητος αλλά έχει τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, σε
συνδυασμό με τα εσωκομματικά προβλήματα της Ν.Δ., στην Ευρυτανία, όπου η Ν.Δ.
μετράει πολλές οριακές νίκες, στη Χίο, στην Αρκαδία, το παιχνίδι παίζεται ανάποδα.

Στο επιτελείο της Χαριλάου Τρικούπη ο «μαγικός αριθμός της νίκης» είναι ό,τι
αρχίζει από 3 ­ αν το ΠΑΣΟΚ επικρατήσει σε λιγότερες από 30 νομαρχίες θα έχει
χάσει τις εντυπώσεις. Το γεγονός ότι η Ρηγίλλης ανεβάζει τους τόνους ειδικά
για τις νομαρχιακές εκλογές δείχνει ότι αποδέχεται το στοίχημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ

Ο ΠΙΟ διάσημος «αντάρτης» των εκλογών του ’94 ­ πέραν του «Ιταλού» κ. Κ. Νάου
του ΠΑΣΟΚ, που είχε διαγραφεί από την Κεντρική Επιτροπή μόλις ανακοίνωσε την
απόφασή του να είναι υποψήφιος δήμαρχος στο Περιστέρι ­ ήταν ο σημερινός
νομάρχης της Ηλείας, ο κ. Αθ. Ράλλης, ο οποίος εξελέγη στον δεύτερο γύρο με
68%, υποστηριζόμενος αναφανδόν και από το ΠΑΣΟΚ, που είχε προηγουμένως αρνηθεί
να του δώσει το χρίσμα.

Ο κ. Ράλλης είναι και πάλι «αντάρτης», υποστηριζόμενος εκ των προτέρων από το
ΔΗΚΚΙ ­ και εκ των… υστέρων από το ΠΑΣΟΚ ­ αφού αρνήθηκε να είναι υποψήφιος
στις εσωκομματικές διαδικασίες. Ωστόσο, η περίπτωσή του δεν είναι από τις
συνηθισμένες, στο τοπίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Πραγματικά, μπορεί στο 30% των 900 δήμων της χώρας να κατέρχονται «αντάρτες»
υποψήφιοι, αλλά οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι δεν δικαιώνουν
τέτοιες κινήσεις προτιμώντας τους «επίσημους» υποψηφίους.

Ο Δήμος Χαϊδαρίου θα είναι σε αυτές τις εκλογές ένα χαρακτηριστικό πεδίο
πειραματισμού για τους «αντάρτες»: η ξαφνική υποψηφιότητα Ντηνιακού, ως
«αντάρτης» του ΠΑΣΟΚ κόντρα στον σημερινό δήμαρχο και «επίσημο»

υποψήφιο κ. Κ. Σπηλιόπουλο, μπορεί να έπεσε σαν «βόμβα» στην περιοχή, μπορεί
να προκάλεσε την άμεση διαγραφή του κ. Ντηνιακού, αλλά δημιουργεί και σοβαρό
πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ εν όψει δεύτερου γύρου, σε μία «δική του» περιοχή.

Πραγματικά, ο δεύτερος γύρος είναι το μεγάλο αγκάθι που κουβαλούν οι αντάρτες
για τα δύο μεγάλα κόμματα ­ και ως τώρα, είναι η Ν.Δ. που έχει πάρει την πιο
σκληρή στάση απέναντί τους, με την εντολή Καραμανλή να εκπίπτουν από τα
κομματικά τους αξιώματα όχι μόνον οι ίδιοι, αλλά και οι υποστηρικτές τους.

Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εξαντλήσει κάθε περιθώριο «συνεννόησης» με
τους αντάρτες του, αλλά μέσα στο επόμενο διάστημα θα υπάρξει ένα «μίνι – κύμα»
διαγραφών ορισμένων «αμετανόητων».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΑΧΗ «πολλών ταχυτήτων» αποδεικνύεται η προεκλογική εκστρατεία στους μεγάλους
δήμους, καθώς σε όλες τις περιπτώσεις σημειώνεται έντονη παρουσία των
«ανταρτών», που θα είναι οι ρυθμιστές στο ενδεχόμενο ενός δεύτερου γύρου.

Παράλληλα, δύο από τις εκλογικές μάχες ­ στον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη ­
έχουν ένα ακόμα «ειδικό» χαρακτηριστικό: αποτελούν τις εκλογικές έδρες τού
Πρωθυπουργού ­ ο Πειραιάς ­ και του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης ­ η
Θεσσαλονίκη. Έτσι η προσπάθεια για νίκη «μέσα στο σπίτι του αντιπάλου»
κινητοποιεί τα επιτελεία των κομμάτων.

Στον κατάλογο των μεγάλων δήμων υπάρχουν και τρεις ­ το Περιστέρι, η Πάτρα και
το Ηράκλειο της Κρήτης ­ όπου είδηση θα είναι μόνον η απώλειά τους για το
ΠΑΣΟΚ, αν και κάτι τέτοιο θεωρείται ως ιδιαίτερα δύσκολο.

ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Στην Αθήνα, το στοίχημα της κ. Μαρίας Δαμανάκη είναι να ετεροχρονίσει την
προδιαγραφόμενη νίκη τού κ. Δ. Αβραμόπουλου για τις 18 Οκτωβρίου ­ να τον
αναγκάσει δηλαδή να περάσει και τη δοκιμασία του β’ γύρου των εκλογών. Θα
είναι μία μάχη με έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά και για τις δύο πλευρές ­
μιας και τα συμπεράσματα που θα προκύψουν θα αφορούν, εκτός όλων των άλλων,
την πορεία του εγχειρήματος της Κεντροαριστεράς, αλλά και τη στάση της ηγεσίας
Καραμανλή απέναντι στον «εκλεκτό των δημοσκοπήσεων» δήμαρχο της Αθήνας.

Ο κ. Δ. Αβραμόπουλος κατέρχεται για τη δεύτερη δημαρχιακή του τετραετία χωρίς
την «ενόχληση» κάποιου «αντάρτη» από τον συντηρητικό χώρο, ενώ η κ. Μαρία
Δαμανάκη έχει να αντιμετωπίσει τις καταγγελίες του κ. Δ. Μπέη, ο οποίος μπορεί
να διεγράφη νωρίς, αλλά μόνον από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ και του ΔΗΚΚΙ μπορεί να
αλιεύσει ψήφους.

Οι δημοσκοπήσεις που έχουν γίνει έως τώρα ­ και είναι αρκετές ­ δείχνουν μεν
την άνετη πρωτοπορία του σημερινού δημάρχου, αλλά δεν ξεκαθαρίζουν το τοπίο
για το «στοίχημα»: είναι ακόμη ασαφές ­ καθώς το ποσοστό των αναποφάσιστων
ξεπερνά το 15% ­ κατά πόσον η μάχη θα έχει έναν ή δύο γύρους.

ΣΤΙΣ ΕΔΡΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΗΓΩΝ

Αυτό το ερώτημα δεν τίθεται καν στον Πειραιά ­ τον παραδοσιακό «γρίφο» των
δημοσκόπων στις δημοτικές εκλογές.

Ουδείς υποψήφιος ξεπερνά το 17%-18% αυτήν τη στιγμή, η κατάσταση έγινε ακόμα
πιο σύνθετη με την υποψηφιότητα Κεφάλα ως «αντάρτη της Ν.Δ.» και όλα θα
εξαρτηθούν από τις συμμαχίες του β’ γύρου, αλλά και από την πανελλαδική
δυναμική που θα προκύψει από τον α’ γύρο των εκλογών.

Αντίθετα, στη Θεσσαλονίκη, το ΠΑΣΟΚ είναι αρκετά στο «2» ­ ο κ. Θρ. Λαζαρίδης
προηγείται στις δημοσκοπήσεις, τόσο για τον πρώτο όσο και για τον δεύτερο
γύρο, έχοντας εξασφαλίσει στήριξη από την «ισχυρή ομάδα» του ΠΑΣΟΚ: Άκης
Τσοχατζόπουλος, Κ. Λαλιώτης και Θ. Τσουκάτος έχουν αναλάβει τη «μάχη της
Θεσσαλονίκης», ενώ ο κ. Βασ. Παπαγεωργόπουλος μπορεί να υπολογίζει στη βοήθεια
των κ.κ. Β. Μεϊμαράκη και Θ. Μπεχράκη, που ανέλαβαν «έκτακτη αποστολή» με
εντολή Καραμανλή, ύστερα από τις πρώτες, ανησυχητικές για την Ρηγίλλης, δημοσκοπήσεις.

ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΝΤΡΕΣ

Το ΠΑΣΟΚ ηττήθηκε στον Δήμο Πατρέων το 1982 ­ όταν οι ψηφοφόροι της Ν.Δ.
στράφηκαν στον τότε υποψήφιο του ΚΚΕ κ. Θ. Άννινο.

Από το 1986 έως σήμερα, δήμαρχος της πόλης εκλέγεται ο κ. Α. Καράβολας, ο
οποίος τελικά δεν έχει να αντιμετωπίσει «αντάρτη» υποψήφιο από τον χώρο του
ΠΑΣΟΚ, τη στιγμή που η Ν.Δ. εμφανίζεται με δύο υποψηφιότητες.

Ωστόσο, η υποψηφιότητα του κ. Π. Κοσιώνη, από την πλευρά του ΚΚΕ, σε συνδυασμό
με την εμφανιζόμενη πολυδιάσπαση της Ν.Δ. οδηγεί αναπόφευκτα το ΠΑΣΟΚ σε
φόβους «επανάληψης» του ’82».

Ακριβώς αντίθετα είναι τα πράγματα στο Ηράκλειο της Κρήτης, όπου ο κ. Κ.
Ασλάνης, που πήρε το χρίσμα από την Χαριλάου Τρικούπη μέσα από 40 κύματα, έχει
να αντιμετωπίσει τον κ. Μ. Παπαστεφανάκη και μία σειρά τοπικών αντιθέσεων, σε
μία κατά παράδοση «πράσινη» πόλη, όπου το ΠΑΣΟΚ εξασφαλίζει ποσοστά…
σοσιαλιστικού ρεαλισμού!

Σημίτης

«ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ», που όμως «θα κρίνει το έργο και τη συνέχιση των
μεταρρυθμιστικών αλλαγών στον χώρο της Νομαρχιακής και Τοπικής αυτοδιοίκησης»
και όχι την κυβέρνηση, χαρακτήρισε από τη Θεσσαλονίκη τις εκλογές του
Οκτωβρίου ο κ. Κ. Σημίτης, σε σύσκεψη με τη συμμετοχή των υποστηριζόμενων από
το ΠΑΣΟΚ υποψήφιων νομαρχών και δημάρχων από την κεντρική Μακεδονία.

Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το ΠΑΣΟΚ θα κριθεί και
πάλι θετικά από τον Ελληνικό λαό στις βουλευτικές εκλογές του 2000, αφού, όπως
είπε, «θα έχει να επιδείξει ένα πλούσιο κυβερνητικό έργο», ενώ απηύθυνε και
κάλεσμα «συστράτευσης και συσπείρωσης όλων των μεταρρυθμιστικών, προοδευτικών
και εκσυγχρονιστικών δυνάμεων». «Στις νομαρχιακές και δημοτικές εκλογές δεν θα
κριθούν οι σχηματισμοί σε κομματικό επίπεδο, αλλά η δυνατότητα πολιτικής
αναβάθμισης και ενδυνάμωσης της Αυτοδιοίκησης και της αποκέντρωσης», ανέφερε
χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός, σε αντιδιαστολή με τον κ. Κ. Καραμανλή, που
προχώρησε από τις αρχές του καλοκαιριού σε πλήρη πολιτικοποίηση των εκλογών,
προσδοκώντας να εκφραστεί εκλογικά η φθορά της κυβέρνησης.

ΟΙ ΕΠΑΦΕΣ

Νωρίς το απόγευμα, μετά την αναχώρηση του καγκελάριου της Αυστρίας, Β. Κλίμα,
ο κ. Σημίτης ξεκίνησε στο ξενοδοχείο «Μακεδονία – Παλλάς» τις επαφές με τους
βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Στη διάρκεια της συνάντησης, κατά πληροφορίες, ορισμένοι
βουλευτές εξέφρασαν την άποψη ότι πριν από τις εκλογές θα πρέπει να σημειωθούν
συγκεκριμένες εξελίξεις γύρω από το θέμα των λεγόμενων μεγάλων έργων που έχουν
δρομολογηθεί στην ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας. Το γεγονός αυτό,
σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων στη συνάντηση, θα έχει θετικό
αντίκτυπο στους εκλογικούς συνδυασμούς και στους υποψηφίους που υποστηρίζονται
από το ΠΑΣΟΚ.

ΜΕ ΛΑΖΑΡΙΔΗ – ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ

Εξάλλου, στο επίκεντρο των επαφών που πραγματοποίησε χθες στη Θεσσαλονίκη ο
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, κ. Κώστας Σημίτης, ήταν οι ξεχωριστές συναντήσεις του
πρώτα με τον υποψήφιο δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Θρασύβουλο Λαζαρίδη, και στη
συνέχεια με τον υποψήφιο νομάρχη, Κώστα Παπαδόπουλο.

Ο κ. Παπαδόπουλος στη συνάντησή του επισήμανε τις σημαντικές καθυστερήσεις που
­ όπως τονίζει σε ανακοίνωσή του ­ έχουν παρατηρηθεί σε σειρά έργων στην
ευρύτερη περιοχή, ενώ του παρέδωσε και υπόμνημα με τα έργα που ­ κατά την
άποψή του ­ θα πρέπει να ολοκληρωθούν επειγόντως, μεταξύ των οποίων η άμεση
λειτουργία του νοσοκομείου δυτικών συνοικιών, η διάθεση κονδυλίων για έργα
σχολικής στέγης και αντιπλημμυρικής προστασίας, κ.ά.

Ο κ. Λαζαρίδης παρουσίασε στον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη τις θέσεις του συνδυασμού
του «Θεσσαλονίκη – Πρώτη Πόλη» που είναι ­ όπως είπε ­ οι βασικές διεκδικήσεις
της πόλης, ενώ στη συνέχεια έθεσε στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ αναλυτικά τα ζητήματα
που σχετίζονται με τις βασικές υποδομές της πόλης, όπως μετρό, τραμ,
υποθαλάσσια αρτηρία, βιολογικός καθαρισμός, δυτική είσοδος πόλης, ανισόπεδοι
περιφερειακής οδού, αεροδρόμιο, χώροι στάθμευσης, αναβάθμιση λιμανιού κ.ά.

ΟΙ ΔΙΑΓΡΑΜΜΕΝΟΙ της Ν.Δ. επιθυμούν να καταγραφεί στις περιφέρειές τους το
πρόβλημα που δημιουργεί στη συνοχή του κόμματος ο «αποκεφαλισμός» τους ­ και
αυτή η διάθεση καθοδηγεί τις τοπικές κινήσεις τους.

Βέβαια, μόνον ο κ. Βασ. Κοντογιαννόπουλος έχει επισημοποιήσει τη στάση του
αυτή ­ με συνέντευξη Τύπου στον Πύργο της Ηλείας, την εκλογική του περιφέρεια,
ανακοίνωσε ότι δεν στηρίζει τον «επίσημο» υποψήφιο νομάρχη, αλλά έναν
«αντάρτη» από τον χώρο της Ν.Δ., με τον οποίον διατηρεί φιλικές και πολιτικές σχέσεις.

Οι υπόλοιποι 5 διαγραμμένοι ακολουθούν τη γραμμή της διακριτικής
αποστασιοποίησης ­ αλλά το μήνυμα έχει περάσει στους ψηφοφόρους τους: ουδείς
στη Λάρισα θεωρεί πια ότι ο κ. Γ. Σουφλιάς υποστηρίζει τον «επίσημο» υποψήφιο
της Ν.Δ.