Η ξηρασία… βάζει φωτιές

Περισσότερες φωτιές στα δάση της Γης προβλέπουν οι επιστήμονες ως
αποτέλεσμα της αύξησης της θερμοκρασίας που παρατηρείται παγκοσμίως εδώ και
μερικές δεκαετίες.

Κι αυτό γιατί άνοδος της θερμοκρασίας σημαίνει μεγαλύτερη ξηρασία, λιγότερη
υγρασία και περισσότεροι κεραυνοί στο μεγαλύτερο κομμάτι του
πλανήτη.Ανάμεσα στις περιοχές που προβλέπεται να είναι ξηρότερες κατά
τη διάρκεια του καλοκαιριού ­ άρα με αυξημένο τον κίνδυνο πυρκαγιών ­ είναι
και η νοτιοανατολική Μεσόγειος.

Σύμφωνα με μελέτη των ερευνητών της ΝΑΣΑ Γιώργου Τσελιούδη και Σ. Πράις, καθώς
και του κ. Χρήστου Ζερεφού, διευθυντή στο Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας
του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, οι κλιματικές αλλαγές, που
προβλέπονται για τις επόμενες δεκαετίες, αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τη
συχνότητα της εμφάνισης περιόδων ξηρασίας και άλλων συνθηκών που ευνοούν τις
δασικές πυρκαγιές. Η έρευνα συμπεριλήφθηκε πριν από λίγο καιρό σε επιστημονική
δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συσσώρευση του διοξειδίου του άνθρακα, που έχει παρατηρηθεί στην ατμόσφαιρα,
αλλάζει τη διαθέσιμη για καύση βιομάζα που υπάρχει στο έδαφος (π.χ. ξερά
χόρτα, χαμηλοί θάμνοι) και χρησιμεύει ως καύσιμο υλικό στις δασικές φωτιές.
Ταυτόχρονα, η μείωση της υγρασίας μεγαλώνει την ισχύ των πυρκαγιών. Η ξηρασία
στις περισσότερες περιοχές θα μειώσει την υγρασία σε ποσοστό μικρότερο του
65%, που θεωρείται το όριο κάτω από το οποίο η χαμηλή βλάστηση στο έδαφος
γίνεται εύφλεκτη.

Σύμφωνα με πειραματικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη, οι ακραίες
συνθήκες ξηρασίας, που παρατηρούνται στο 1% του χρόνου, αναμένεται να φθάσουν
στο 50% τις επόμενες επτά δεκαετίες, όταν η θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 4,2
βαθμούς Κελσίου (στις συνθήκες του πειράματος). Άλλωστε, στην πραγματικότητα,
τον τελευταίο αιώνα, η μέση θερμοκρασία του αέρα στον πλανήτη έχει αυξηθεί
κατά 0,6% βαθμούς. Όμως, όπως τονίζει ο κ. Ζερεφός, ο ρυθμός της αύξησης έχει
ανέβει σημαντικά εδώ και 30 χρόνια, κάτι που δεν προβλέπεται να αλλάξει, καθώς
ο άνθρωπος έχει δημιουργήσει συνθήκες στην ατμόσφαιρα που ευνοούν αυτή την
κατάσταση. «Η σύσταση της ατμόσφαιρας έχει μεταβληθεί σημαντικά. Το διοξείδιο
του άνθρακα αυξάνεται κατά 0,5% τον χρόνο, διάφορα άλλα θερμοκηπικά αέρια κατά
1%, ενώ με βραδύτερο ρυθμό αυξάνεται το βλαβερό όζον».

Επίσης, η συχνότητα των καταιγίδων με κεραυνούς αναμένεται να αυξηθεί κατά 40%
πάνω από ηπειρωτικές περιοχές και κατά 12% πάνω από τη θάλασσα. Η περίοδος του
χρόνου που σημειώνεται η μεγαλύτερη αύξηση είναι ο Ιούνιος. Άν εξαιρέσει
κανείς τις ανθρωπογενείς αιτίες, οι κεραυνοί είναι η σημαντικότερη πηγή
πρόκλησης πυρκαγιών στα δάση.