Εντοπίζει την πυρκαγιά συντονίζει την κατάσβεση
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά
Η φωτιά ξέσπασε στη θέση Άνω Βιάνος, στα νότια του Νομού Ηρακλείου. Μέσα σε
λίγα δευτερόλεπτα, το «κέντρο επιχειρήσεων», στο Ηράκλειο, γνώριζε το ακριβές
σημείο όπου εκδηλώθηκε η πυρκαγιά. Ταυτόχρονα, ήξερε πόσο επικίνδυνη είναι.
 |
|
Το σύστημα. «Επεξεργάζεται όλα τα δεδομένα (μορφολογία του εδάφους, καιρικές |
ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΝ λίγα λεπτά και το πάτημα μερικών πλήκτρων στον υπολογιστή για να
μάθουν οι συντονιστές με ποιον τρόπο θα κινηθεί η φωτιά, τι ακριβώς θα κάψει,
πώς θα εξαπλωθεί και ποιος θα είναι ο καλύτερος τρόπος να την πλησιάσουν και
να την περιορίσουν!
Αυτό το «σενάριο επιστημονικής φαντασίας» γίνεται πραγματικότητα φέτος το
καλοκαίρι στην Κρήτη, χάρη σ’ ένα πιλοτικό πρόγραμμα που χρηματοδοτεί η
Ευρωπαϊκή Ένωση και που έχει εξοπλίσει τη Μεγαλόνησο με υπολογιστές και
προγράμματα που «κρατούν» και επεξεργάζονται κάθε πληροφορία γύρω από τα δάση
της περιοχής, τις πυρκαγιές και την αντιμετώπισή τους.
Χάρη στο πρόγραμμα αυτό, το πυροφυλάκιο που βρίσκεται στη θέση Πεύκο, κοντά
στην Ιεράπετρα, εξοπλίστηκε φέτος με τεχνολογία άγνωστη ακόμη σε πολλές χώρες
του κόσμου. Εκεί, γίνονται πράξη πολλά χρόνια ερευνητικής δουλειάς από Έλληνες
και Ευρωπαίους επιστήμονες, από εκεί ξεκινά η χρήση ενός υπολογιστικού
συστήματος που φιλοδοξεί να αλλάζει ριζικά τον σημερινό τρόπο ελέγχου και
συντονισμού της κατάσβεσης.
Το έργο δεν είναι παρά ένα μικρό κομμάτι του ευρωπαϊκού προγράμματος που
ακούει στο όνομα DEDICS, και που έχει ως στόχο να δημιουργήσει έναν μηχανισμό
ο οποίος θα υποστηρίζει τη διαχείριση περιβαλλοντικών δεδομένων και θα
χρησιμοποιείται για τον έλέγχο περιβαλλοντικών καταστροφών. Το πρόγραμμα
υποστηρίζει η Γενική Διεύθυνση Τηλεπικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην
υλοποίησή του συμμετέχουν έντεκα ερευνητικοί φορείς, Πανεπιστήμια και
εταιρείες από την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ισπανία
και τη Γερμανία.
Από ελληνικής πλευράς, τον σχεδιασμό ανέλαβαν το Οικονομικό Πανεπιστήμιο
Αθηνών, το ΕΜΠ, η εταιρεία Algosystems και ο Οργανισμός Ανάπτυξης Ανατολικής
Κρήτης. Η εφαρμογή του προγράμματος στις δασικές πυρκαγιές δοκιμάζεται για
πρώτη φορά φέτος στη χώρα μας, παράλληλα με αντίστοιχες πιλοτικές εφαρμογές
που γίνονται στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία.
Όπως εξηγεί ο κ. Γιώργος Ευτυχίδης, δασολόγος και επιστημονικός συνεργάτης στο
πρόγραμμα, η καινοτομία που φέρνει είναι ότι «συνδυάζει μία σειρά από
διαφορετικές εφαρμογές και πληροφοριακά συστήματα. Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση
δασικών πυρκαγιών, το πρόγραμμα μάς δίνει τη δυνατότητα να έχουμε παράλληλα
ένα πολύ καλό σύστημα έγκαιρου εντοπισμού μιας φωτιάς και να προβλέπουμε την
επέκταση και το μέγεθος του κινδύνου έτσι, ώστε να συντονίζουμε σωστά το έργο
της κατάσβεσης. Επιπλέον, με τη χρήση τεχνολογιών, όπως το Internet, δίνεται η
ευκαιρία να έχουν άμεση πληροφόρηση και επικοινωνία μεταξύ τους όλοι οι
εμπλεκόμενοι φορείς».
Η ερευνητική προσπάθεια που έγινε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
δοκιμάζεται στην πράξη, φέτος το καλοκαίρι, στο Ηράκλειο της Κρήτης. Η
ευρύτερη περιοχή του Άνω Βιάνου, στη νότια πλευρά του νομού, ελέγχεται από ένα
ολοκληρωμένο σύστημα που βοηθά στην πρόβλεψη της φωτιάς, στον έγκαιρο
εντοπισμό της, στον έλεγχο της εξάπλωσής της και στον συντονισμό του έργου της κατάσβεσης.
Στο πυροφυλάκιο Πεύκου, στα νότια του Νομού Ηρακλείου, στα σύνορα με την
Ιεράπετρα, έχει τοποθετηθεί ένα υπέρυθρο σύστημα έγκαιρου εντοπισμού
πυρκαγιών. Η αξιοπιστία του και οι ψευδείς συναγερμοί ελέγχονται χάρη σε
ένα σύστημα ραδιομέτρου, που σχεδιάστηκε από το ΕΜΠ. Το σύστημα υποστηρίζεται
από δύο αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς, που στέλνουν δεδομένα σχετικά με
τις καιρικές συνθήκες.
 |
Στον χώρο του Οργανισμού Ανάπτυξης Ανατολικής Κρήτης, φιλοξενείται το «κέντρο
επιχειρήσεων», το οποίο, σε κανονικές συνθήκες, θα λειτουργούσε στην
Πυροσβεστική. Εκεί υπάρχουν υπολογιστές που δέχονται, μέσω ενός τηλεφωνικού
καλωδίου, το σήμα για τον εντοπισμό της φωτιάς
 |
Οι εστίες σημειώνονται πάνω στους αναλυτικούς χάρτες της περιοχής. Το
ειδικό πρόγραμμα έχει τη «γνώση», τα απαιτούμενα δεδομένα δηλαδή, για να
ξεκινήσει άμεσα τη χαρτογράφηση του κινδύνου, την εκτίμηση του τρόπου με τον
οποίο θα εξαπλωθεί η πυρκαγιά, στον χώρο και τον χρόνο.
Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές ο χρήστης του συστήματος μπορεί επίσης να
συντονίσει και να διαχειριστεί τα οχήματα δασοπυρόσβεσης, μέσω ασυρμάτων ή
μέσω ενός φορητού πληροφοριακού συστήματος. Μόλις η εστία της φωτιάς σημειωθεί
πάνω στον χάρτη, το σύστημα τη χαρακτηρίζει αυτόματα, ανάλογα με τη σοβαρότητά της.
Συνυπολογίζει τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες, την υπάρχουσα καύσιμη ύλη,
τη μορφολογία της περιοχής. Η κλίμακα είναι από το ένα έως το τρία, όπου το 3
είναι ενδεικτικό πολύ σοβαρής φωτιάς που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.
 |
Μέσα σε λίγα λεπτά ο υπολογιστής μπορεί να προβλέψει την εξάπλωση της φωτιάς,
με τις επικρατούσες συνθήκες. Στο σχήμα φαίνεται, με φόντο το υψόμετρο της
περιοχής, η πρόβλεψη για το πώς μια μικρή φωτιά θα εξαπλωθεί σε χρονικό
διάστημα μισής ώρας, όταν η θερμοκρασία κυμαίνεται από 19 ώς 21 βαθμούς
Κελσίου και οι άνεμοι πνέουν βόρειοι, με ταχύτητα τέσσερα μέτρα το δευτερόλεπτο.
 |
Οι εκτιμήσεις μπορεί να γίνουν βλέποντας τον χάρτη της περιοχής με πολλούς
διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με το ποια δεδομένα θεωρεί σημαντικά.
Μπορεί δηλαδή να τον δει, ανάγλυφο, με φόντο τα υψόμετρα στην περιοχή, την
κλίση του εδάφους ή το πιο σημαντικό να δει την καύσιμη ύλη που υπάρχει.
Στο σχήμα απεικονίζεται η περιοχή γύρω από τον Άνω Βιάνο, φαίνεται ο τύπος της
βλάστησης, ο οποίος και θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την εξάπλωση της
πυρκαγιάς. Ως πιο επικίνδυνη βλάστηση θεωρούνται οι ψηλοί και χαμηλοί θάμνοι.
 |
Το ίδιο σύστημα μπορεί να βρει εφαρμογή και στην πρόληψη των δασικών
πυρκαγιών. Με βάση όλα τα σχετικά δεδομένα και με τη χρήση ενός μοντέλου
πρόβλεψης του κινδύνου, οι χρήστες μπορούν να ζητήσουν ανά πάσα στιγμή έναν
χάρτη όπου θα φαίνεται ο συντελεστής κινδύνου σε κάθε σημείο του δάσους.
Όσο μεγαλύτερος ο αριθμός, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο κίνδυνος.
Google news
