Σε υπόγειες διαδρομές η αποϋλοποίηση

Μια υπόγεια διαμάχη εκτυλίσσεται το τελευταίο διάστημα στη Σοφοκλέους γύρω
από την υπόθεση της αποϋλοποίησης των μετοχών.

Όποιος αγοράζει ή πουλάει μετοχές δεν θα παίρνει στα χέρια του, όπως σήμερα, τις μετοχές στη φυσική τους μορφή. Ούτε θα έχει να παραδώσει όταν θα πουλάει. Όλες οι μετοχές θα είναι άυλες, καταγεγραμμένες στους λογαριασμούς των πελατών στο Αποθετήριο

ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ τη σύγκρουση αυτή είναι οι φόβοι που εκφράζουν πολλοί επενδυτές ότι
με την καθιέρωση των άυλων τίτλων θα «φακελωθούν» πλήρως οι κάτοχοι
ονομαστικών και ανώνυμων μετοχών. Από την άλλη πλευρά, βρίσκονται οι αρχές του
Χρηματιστηρίου οι οποίες βλέπουν τον νέο θεσμό ως το μέσον που θα τις
απαλλάξει από το τεράστιο χαρτοβασίλειο που διακινείται σήμερα στις συναλλαγές
μετοχών, ενώ παράλληλα προσδοκούν ότι με το νέο σύστημα θα γίνει ένα σημαντικό
βήμα για τον εκσυγχρονισμό στην οδό Σοφοκλέους.

Λόγω αυτής της διελκυστίνδας, η διαδικασία για να αρχίσει να λειτουργεί
κανονικά το σύστημα των άυλων μετοχών κινείται σήμερα μετ’ εμποδίων
εμφανίζοντας σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με τις προσδοκίες που υπήρχαν αρχικά.

ΚΑΠΟΙΑ ΒΗΜΑΤΑ

Ωστόσο, έχουν γίνει κάποια πρώτα βήματα για το στήσιμο του νέου συστήματος.
Γεγονός είναι ότι, όπως εξηγούν αρμόδιοι παράγοντες, το νέο σύστημα
αγοραπωλησιών των άυλων μετοχών θα λειτουργεί μέσα από τον ατομικό λογαριασμό
που θα έχει στο Αποθετήριο ο κάθε παίκτης του Χρηματιστηρίου. Σε αυτόν τον
λογαριασμό θα καταγράφονται τα πάντα. Οι αγορές, οι πωλήσεις καθώς και ο
αριθμός των μετοχών που θα έχει στη διάθεσή του ανά πάσα στιγμή ο κάθε
επενδυτής. Μετοχές που δεν θα είναι πλέον χαρτιά, αλλά άυλοι τίτλοι.

ΟΠΩΣ ΠΡΙΝ

Πώς θα γίνονται όμως οι συναλλαγές χωρίς τυπωμένες μετοχές; Οι συναλλαγές θα
συνεχίσουν να γίνονται μέσω των χρηματιστηριακών εταιρειών, οι οποίες θα
συνεχίσουν να λαμβάνουν εντολές από τους πελάτες τους για την αγορά ή την
πώληση μετοχών, αλλά οι εντολές δεν θα συνοδεύονται από τα «χαρτιά».

Όπως προβλέπεται στον κανονισμό λειτουργίας των άυλων τίτλων, κάθε πελάτης θα
έχει τον δικό του λογαριασμό και την ατομική του μερίδα στο Αποθετήριο των
Τίτλων. Όλες οι αγοραπωλησίες αλλά και ο αριθμός των μετοχών θα καταγράφονται
στον λογαριασμό αυτόν και όλες οι πράξεις θα γίνονται μέσω κομπιούτερ. Όλες
δηλαδή οι πράξεις (αγορές – πωλήσεις) θα είναι καθαρά λογιστικές.

Αυτό σημαίνει ότι όποιος αγοράζει η πουλάει μετοχές δεν θα παίρνει στα χέρια
του, όπως σήμερα, τις μετοχές στη φυσική τους μορφή. Ούτε θα έχει να παραδώσει
όταν θα πουλάει. Όλες οι μετοχές θα είναι άυλες, καταγεγραμμένες στους
λογαριασμούς των πελατών στο Αποθετήριο.

Ο πελάτης, όμως, για να βεβαιώνεται ότι πράγματι τηρήθηκε η εντολή που έδωσε
για αγορά ή πώληση μετοχών, θα παίρνει απόδειξη από την χρηματιστηριακή
εταιρεία ή την τράπεζα ή την εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών που έκανε
για λογαριασμό του την πράξη, ενώ παράλληλα θα μπορεί να ενημερώνεται για τα
υπόλοιπα και τις κινήσεις που έχουν γίνει στο λογαριασμό του. Εφόσον, δε, το
επιθυμεί, θα μπορεί να ενημερώνεται και από το Αποθετήριο Τίτλων για την
κίνηση του λογαριασμού του.

ΜΕΡΙΔΕΣ ΜΕΤΟΧΩΝ

Προκειμένου να μπουν οι βάσεις για την λειτουργία του μηχανισμού, οι αρχές του
Χρηματιστηρίου έχουν ήδη ενημερώσει όλους τους κατόχους μετοχών να ανοίξουν
έγκαιρα μερίδα στο Αποθετήριο με τα στοιχεία τους και στη συνέχεια λογαριασμό
μέσα από τον οποίο θα γίνονται οι αγοραπωλησίες. Σήμερα μάλιστα, δεν μπορεί
κανείς επενδυτής να κάνει αγορά ή πώληση μετοχών, αν δεν έχει ανοίξει
προηγουμένως μερίδα. Σε δεύτερη φάση η υποχρέωση θα αφορά και το άνοιγμα λογαριασμού.

ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Όπως προβλέπεται στον κανονισμό λειτουργίας του νέου συστήματος, τα επόμενα
βήματα που πρέπει να γίνουν προκειμένου να τεθεί σε λειτουργία ο νέος
μηχανισμός είναι:

* Το Αποθετήριο να ορίσει το χρονοδιάγραμμα, βάσει του οποίου κάθε εταιρεία
εισηγμένη στο Χρηματιστήριο θα υποχρεούται σε συγκεκριμένη ημερομηνία να έχει
μετατρέψει τις μετοχές της από φυσικές σε άυλες.

* Οι εταιρείες, από την πλευρά τους, να καλέσουν τους μετόχους τους να
καταθέσουν τις μετοχές τους προκειμένου να γίνει η μετατροπή εντός του χρονοδιαγράμματος.

* Οι κάτοχοι ανωνύμων μετοχών θα πρέπει να τις καταθέσουν στις εταιρείες που
είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο προκειμένου να αποϋλοποιηθούν και αυτές. Αν
δεν μετατρέψουν τις μετοχές τους έξι μήνες μετά τη λήξη της προθεσμίας
μετατροπής, που ακόμη δεν έχει ορισθεί, τότε οι μετοχές αυτές θα πουληθούν στο
Χρηματιστήριο και τα χρήματα θα δοθούν στους εγγεγραμμένους μετόχους.

Όλα αυτά σημαίνουν, βέβαια, ότι κάποια στιγμή οι εταιρείες που είναι
εισηγμένες στο Χρηματιστήριο θα καταστρέψουν εκατοντάδες εκατομμύρια μετοχές
που θα είναι άχρηστες, όταν θα λειτουργήσει κανονικά ο νέος θεσμός.