Άριστα στα ελληνικά ιχθυοτροφεία

Βαθμό που αγγίζει το άριστα δίνουν στις ελληνικές υδατοκαλλιέργειες οι
ιχθυολόγοι του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, που ελέγχουν την αρτιότητα
των εγκαταστάσεων, την υγεία των ψαριών και την ποιότητα των νερών.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ από 30.000 τόνους τσιπούρα και λαβράκι παρήγαγαν εφέτος οι
Έλληνες ιχθυοκαλλιεργητές. Αυτά είναι τα δύο σημαντικότερα ψάρια που
καλλιεργούνται στα ιχθυοτροφεία. Το 80% της συνολικής παραγωγής τους όμως,
προορίζεται για εξαγωγή, μια που ο καταναλωτής στην Ελλάδα εξακολουθεί να
κρατά απόσταση από τα προϊόντα αυτά. Προκατάληψη αδικαιολόγητη, σύμφωνα με τον
κ. Αλέξιο Κονίδη, ερευνητή του ΕΚΘΕ, ο οποίος ελέγχει τις ιχθυοκαλλιέργειες σε
ολόκληρη τη χώρα μαζί με τον κ. Σπύρο Κλαουδάτο. «Όταν τηρούνται οι
αυστηρότατοι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ­ κάτι που γίνεται σχεδόν πάντα ­
τα ψάρια αυτά είναι τα καθαρότερα και τα υγιεινότερα».

Πάντως, η ζήτηση για τα προϊόντα των ιχθυοκαλλιεργητών αυξάνεται συνεχώς στη
Μεσόγειο και μαζί τους η παραγωγή, αλλά και η καλλιέργεια νέων ειδών. Το
φαγκρί και το λυθρίνι είναι από τα ανερχόμενα προϊόντα. Βασικότεροι
ανταγωνιστές των Ελλήνων είναι οι Ιταλοί και οι Ισπανοί, όπου τα ψάρια από
ιχθυοκαλλιέργειες είναι περιζήτητα.

ΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

Οι έλεγχοι του ΕΚΘΕ, υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και
Τεχνολογίας, είναι συχνοί σε εγκαταστάσεις στον Σαρωνικό, την Ιθάκη, την
Κεφαλονιά, την Αιτωλοακαρνανία, τη Χίο, τη Σάμο, την Εύβοια και άλλες
περιοχές, ενώ αντίστοιχες έρευνες διεξάγει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης.

Το κύριο ζητούμενο είναι να εξακριβωθεί πώς αλληλεπιδρούν οι υδατοκαλλιέργειες
και το περιβάλλον και ποιες είναι οι επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων.
Γιατί, όπως επισημαίνει ο κ. Κονίδης, σε περιοχές όπου υπάρχουν οικισμοί ή
πολύ συχνά καταλήγουν απόβλητα από φυτοφάρμακα και γεωργικές καλλιέργειες,
δύσκολα μπορεί κανείς να διαχωρίσει τις αιτίες τυχόν επιβάρυνσης στα νερά της περιοχής.

Οι επιστήμονες συλλέγουν δείγματα των νερών και του ιζήματος, που βρίσκεται
στον βυθό κάτω από τα κλουβιά των ψαριών, και τα αναλύουν στο εργαστήριο.
Μετρούν παραμέτρους όπως αλατότητα, θερμοκρασία, γλυκό νερό, θρεπτικά στοιχεία
κ.λπ. και ψάχνουν για δείκτες ρύπανσης, όπως το αμμωνιακό άζωτο, το χλώριο, ο
φώσφορος και τα νιτρικά. Με τα αποτελέσματα των αναλύσεων και δορυφορικές
φωτογραφίες, «χαρτογραφούμε την κατάσταση της περιοχής».

ΔΥΟ ΑΔΕΙΕΣ

Στις περισσότερες περιπτώσεις που εντοπίζονται κάποια προβλήματα, αυτά
βρίσκονται σε απόσταση 50 μέτρων από τη μονάδα. Και αυτά δημιουργούνται κυρίως
από την υπερβολική πυκνότητα των ψαριών στα κλουβιά και την τροφή που πέφτει
στη θάλασσα. Αλλά «προβληματικές» εγκαταστάσεις σπάνια βρίσκουν οι
επιστήμονες. «Καταρχήν, η νομοθεσία της Ε.Ε. είναι εξαιρετικά αυστηρή και
τηρείται κατά γράμμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι χρειάζονται δύο διαφορετικές
άδειες για τη λειτουργία τους».

Από την άλλη μεριά, οι έλεγχοι των αρμοδίων για την ποιότητα των ψαριών είναι
εξίσου αυστηροί. Άλλωστε, εξηγεί ο ερευνητής του ΕΚΘΕ, αν δεν τηρούνται οι
κανόνες, το πρώτο θύμα δεν είναι το φυσικό περιβάλλον, αλλά η ίδια η μονάδα, η
οποία καταστρέφεται. Και αυτό, γιατί η ρύπανση συγκεντρώνεται στο ίζημα του
βυθού κάτω από τις εγκαταστάσεις, προκαλώντας σοβαρές ασθένειες στα ψάρια.

ΜΙΑ ΑΠΟ τις πολλές εκπληκτικές φωτογραφίες του Φρίμαν Πάτερσον ­ ο οποίος
ταξιδεύει σε ολόκληρο τον κόσμο αιχμαλωτίζοντας με τον φακό του «πορτρέτα του
πλανήτη» ­ απεικονίζει ένα μαγευτικό τοπίο στο νησί Μπράιερ, της Νέας Σκωτίας.

Οι μεγάλες κολόνες από βασάλτη είναι τα γεωλογικά απομεινάρια ενός αρχαίου
ηφαιστείου. Από τις χαραμάδες, στις ψηλές κορυφές τους, κρέμονται σπάνια
αγριολούλουδα, ενώ χαμηλά, στο σημείο από όπου περνά η παλίρροια,

βρίσκονται πεταλίδες και φύκια. Αργά το απόγευμα, όταν οι κολόνες

βρίσκονται στη σκιά, το φως που αντανακλά ο ουρανός

και το νερό δίνει στον βασάλτη μια γαλαζωπή απόχρωση.

ΜΕ ΜΙΑ μικρή ξύλινη βάρκα προσπαθεί να διανύσει τους πλημμυρισμένους δρόμους
της Ντάκα του Μπαγκλαντές ο ηλικιωμένος κύριος της φωτογραφίας. Οι πλημμύρες
που προκάλεσαν οι ισχυρές βροχές των τελευταίων ημερών στην περιοχή οδήγησαν
στον θάνατο περισσότερους από 300 ανθρώπους και άφησαν πίσω τους χιλιάδες
αστέγους, στα 37 διοικητικά κέντρα του Μπαγκλαντές.

Στη Χάλκη, το πείραμα πέτυχε. Και θα επαναληφθεί στην Καλαμάτα

ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ θα επαναληφθεί, στο τέλος του μήνα, το πείραμα του Θερινού
Οικολογικού Πανεπιστημίου, που έδειξε να πετυχαίνει στη Χάλκη. Ο θεσμός τού
Οικολογικού Πανεπιστημίου, που συνδυάζει τις διακοπές με την περιβαλλοντική
επιμόρφωση, πήρε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σάρκα και οστά τον Ιούλιο. Τρεις
εβδομάδες κράτησαν τα μαθήματα στη Χάλκη, ενώ οι συμμετέχοντες, που ξεπέρασαν
τους 120, είχαν την ευκαιρία να φρεσκάρουν τις γνώσεις τους, να ανακαλύψουν
νέα ενδιαφέροντα, αλλά και να ξεφύγουν για λίγο από το άγχος της
καθημερινότητας στην πόλη.

Όπως εξηγούν οι διοργανωτές Ηλίας Ευθυμιόπουλος και Μιχάλης Μοδινός, από το
Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών, στόχος είναι το Οικολογικό
Πανεπιστήμιο να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα. «Τα μαθήματα κάλυπταν ένα μεγάλο
εύρος θεμάτων, από βασικές γνώσεις οικολογίας μέχρι ζητήματα ηθικής απέναντι
στη φύση και από την περιβαλλοντική εκπαίδευση μέχρι την κοινωνία των πολιτών
και το μέλλον των πράσινων κινημάτων», λέει ο κ. Ευθυμιόπουλος.

Οι πύλες αυτού του πανεπιστημίου θα ξανανοίξουν στην Καλαμάτα, όχι μόνο για
εκείνους που παρακολούθησαν τα μαθήματα στη Χάλκη, αλλά και για κάθε
εκπαιδευτικό, φοιτητή, πανεπιστημιακό ή επαγγελματία που βρίσκει ενδιαφέρον σε
θέματα οικολογίας.

ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ της ερήμου της βόρειας Χιλής εκατοντάδες εργάτες κτίζουν πυρετωδώς
το τηλεσκόπιο του 21ου αιώνα. Ή, καλύτερα, ένα συγκρότημα από τέσσερα μεγάλα
και τρία μικρότερα τηλεσκόπια, τα οποία ανήκουν σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες. Και
έτσι, για πρώτη φορά, όταν ολοκληρωθούν, το 2006, η Ευρώπη θα αποκτήσει τα
πρωτεία στην επιστήμη της αστρονομίας.

Το VLT (Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο) κατασκευάζεται στην κορυφή του όρους Τσέρο
Παρανάλ, στην έρημο της Ατακάμα, ένα από τα ξηρότερα μέρη στον κόσμο, με
μοναδική ορατότητα προς τα… ουράνια. Χαρακτηριστικό στο οποίο υστερεί
απελπιστικά η ευρωπαϊκή ήπειρος και γι’ αυτό άλλωστε όλα τα «σοβαρά»
τηλεσκόπια βρίσκονται στη Βόρεια και Νότια Αμερική.

Ήδη είναι έτοιμο το πρώτο από τα τέσσερα μεγάλα τηλεσκόπια, με κάτοπτρο
διαμέτρου 8,2 μέτρων, το οποίο έχει περάσει όλα τα τεστ με απόλυτη επιτυχία
(στη φωτογραφία). Το «πρώτο φως», όπως λέγεται στη γλώσσα των αστρονόμων, το
είδε τον περασμένο Μάιο, ενθουσιάζοντας τους επιστήμονες. Ιδιοκτήτες του VLT
είναι οι χώρες που απαρτίζουν το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο (Βέλγιο, Δανία,
Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Σουηδία και Ελβετία).

Οι κυριότεροι στόχοι του γιγαντιαίου έργου έχουν ήδη αποφασιστεί: Η ανακάλυψη
νέων πλανητών έξω από το ηλιακό μας σύστημα και οι μυστηριώδεις καφέ νάνοι,
αντικείμενα μεγαλύτερα από πλανήτες αλλά μικρότερα από αστέρια. Η αναζήτησή
τους θα ξεκινήσει το 2002, όταν θα είναι έτοιμα τα δύο μεγάλα και τα δύο μικρά τηλεσκόπια.

Βέβαια, τα δύο μεγαλύτερα μεμονωμένα τηλεσκόπια θα εξακολουθήσουν να
βρίσκονται στο Μάουνα Κέα της Χαβάης, στο αστεροσκοπείο Κεκ. Τα κάτοπτρά τους
έχουν διάμετρο 10 μέτρα και θα παραμείνουν το «βαρύ πυροβολικό» της
αστρονομίας. Η ομαδική δουλειά όμως των τηλεσκοπίων στο Παρανάλ μπορεί να
αποδειχθεί σημαντικότερη. Οι αστρονόμοι ελπίζουν πως το VLT θα τους βοηθήσει
να απαντήσουν στα τρία βασικά ερωτήματα της αστροφυσικής: τη γέννηση και την
εξέλιξη του σύμπαντος, τον σχηματισμό αστεριών και γαλαξιών και την εξέλιξη
των πλανητών.

* Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ανέλαβε ρόλο συμβούλου για την
Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, με στόχο να φροντίσει για την εξοικονόμηση
ενέργειας στα ελληνικά αεροδρόμια και ελικοδρόμια αλλά και να χρησιμοποιήσει
νέες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπου αυτό είναι δυνατόν.

* Κυκλοφόρησαν από την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης οι εννέα
τόμοι του Βοτανικού και Φυτολογικού Λεξικού του Δ. Καββάδα, τα έσοδα από τις
πωλήσεις του οποίου θα διατεθούν για τους σκοπούς της Εταιρείας.

Υπερσύγχρονο βαθυσκάφος από τη Γαλλία ­ παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποίησε ο
Κάμερον στον «Τιτανικό» ­ θα αποκτήσει του χρόνου το Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων
Ερευνών. Τον Σεπτέμβριο θα γίνει η προκήρυξη για τις θέσεις των δύο πιλότων,
που θα το οδηγούν στα βάθη της Μεσογείου, οι οποίοι θα εκπαιδευθούν στη Γαλλία.

Ύστερα από 40 χρόνια συνεχούς συνεργασίας, χωρίζουν οι δρόμοι της Διεθνούς
Ολυμπιακής Επιτροπής και της ΙΒΜ, με απόφαση της αμερικανικής εταιρείας. Κι
αυτό, μάλιστα, πριν από την Ολυμπιάδα της Αθήνας, οπότε άλλη θα είναι η
εταιρεία που θα αναλάβει τη μηχανοργάνωση. Το αυξανόμενο κόστος και τα
προβλήματα με την παρουσία των Αγώνων στο Ίντερνετ είναι οι λόγοι του χωρισμού.

«Επιδρομή» στη Σίλικον Βάλεϊ θα κάνει φέτος η Microsoft, ώστε να βρίσκεται
κοντύτερα στο παγκόσμιο κέντρο της νέας τεχνολογίας και στους ανταγωνιστές
της, χωρίς να εγκαταλείψει βέβαια το Σιάτλ. Τα νέα γραφεία της, έκτασης 130
στρεμμάτων, ήδη κτίζονται 60 χιλιόμετρα νότια του Σαν Φρανσίσκο.