Το Διάστημα «φακελώνει» τον πλανήτη Γη!

«Ουδέν κρυπτόν» από τους εκατόν ογδόντα δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά
γύρω από τη Γη· παρακολουθούν και φωτογραφίζουν τα πάντα πάνω στον πλανήτη,
από τους δρόμους σε μια πολιτεία των ΗΠΑ, ώς τα ρυάκια και τις πηγές σ’ ένα
ορεινό βουνό, στην άκρη της Ελλάδας.

Η προετοιμασία. Τελευταίες διορθώσεις. Λίγο πριν από την εκτόξευση του εμπορικού δορυφόρου Iconos, ο οποίος θα βρεθεί σε απόσταση 680 χιλιομέτρων από τη Γη και θα μπορεί να αποτυπώνει τη γήινη επιφάνεια σε λεπτομέρεια ενός μέτρου

ΟΙ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ φωτογραφίες, οι εικόνες που συλλέγουν κάθε ημέρα και κάθε λεπτό
της ώρας οι δορυφόροι, μεταφέρουν χιλιάδες πληροφορίες για το καθετί που
συμβαίνει στη χώρα μας αλλά και οπουδήποτε αλλού, στον πλανήτη Γη. Η
δορυφορική τεχνολογία και η ώς σήμερα εξέλιξή της ­ αν και αναξιοποίητη μέχρι
στιγμής στη χώρα μας ­ είναι παραπάνω από εντυπωσιακή. Τίποτα δεν μένει κρυφό
από τους δορυφόρους, αρκεί να σκεφτεί κανείς πως κάποιος από το Πεντάγωνο
μπορεί, μέσα από μια δορυφορική φωτογραφία, να μετρήσει με ακρίβεια τον αριθμό
των ανθρώπων που κινούνται σε έναν χωματόδρομο στον Έβρο, το ύψος τους, το
πλάτος του δρόμου και το καθετί που τους περιβάλλει.

Στρατιωτικοί και εμπορικοί δορυφόροι κινούνται σε σταθερή ή μεταβαλλόμενη
τροχιά γύρω από τη Γη, προμηθεύοντας με φωτογραφίες από το Διάστημα ιδιώτες
αλλά και κυβερνήσεις. Στην Ελλάδα οι ανάγκες αυτές καλύπτονται προς το παρόν
από ελληνικές εταιρείες συμβεβλημένες με σταθμούς λήψεως του εξωτερικού. Ο κ.
Γιάννης Κομπόπουλος, υπεύθυνος της εταιρείας IIS, που εδρεύει στην Καλλιθέα,
εξηγεί: «Ανάλογα με την παραγγελία του πελάτη δίνουμε τις συντεταγμένες και
την ώρα στον δορυφόρο. Μόλις βγει η φωτογραφία κατεβαίνει σε έναν σταθμό
λήψεως στην Αμερική από όπου την παίρνουμε τελικά εμείς».

Ένα «εκπαιδευμένο» μάτι μπορεί να διακρίνει πάνω σε μια δορυφορική φωτογραφία
πληροφορίες που αξίζουν «χρυσάφι», όπως για παράδειγμα το πού υπάρχουν
στρατιωτικά αναχώματα. «Η επεξεργασία της δορυφορικής φωτογραφίας απαιτεί την
ύπαρξη ενός ειδικού λογισμικού (ονομάζεται EACI/PACE και το κατασκεύασε η
καναδική εταιρεία PCI)», λέει ο κ. Κομπόπουλος. Στον υπολογιστή ο ειδικευμένος
επιστήμονας μπορεί να μεγεθύνει την εικόνα μέχρι τελικής λεπτομέρειας, ενώ
κάθε κουκίδα στη φωτογραφία, κάθε pixel, κρύβει πληροφορίες που αναλύονται σε
συνδυασμό με άλλα στοιχεία.

Δορυφορική φωτογραφία. Απεικονίζει την περιοχή του Ελληνικού, στην Αθήνα. Στο αεροδρόμιο διακρίνονται καθαρά τα αεροπλάνα· ο επιστήμονας που θα επεξεργασθεί την εικόνα στον υπολογιστή μπορεί να ζητήσει να μάθει τον τύπο, το μέγεθός του και πολλές ακόμη πληροφορίες. (Τη φωτογραφία παραχώρησε η εταιρεία IIS)

Έναν δορυφορικό σταθμό εγκατεστημένο στη χώρα μας θα παρουσιάσει σε λίγον
καιρό η εταιρεία Space Imaging Europe, η οποία έχει συμβληθεί με την
αμερικανική εταιρεία που έχει στην κατοχή της τους δορυφόρους Iconos. «Ο
δορυφόρος Iconos αναμένεται να τεθεί σε τροχιά τον Οκτώβριο», εξηγεί ο κ.
Νίκος Σπυρόπουλος, υπεύθυνος διανομής της εταιρείας. «Έχει τη δυνατότητα να
αποτυπώνει τη γήινη επιφάνεια με λεπτομέρεια καλύτερη από ένα μέτρο σε έγχρωμη
φωτογραφία, πετώντας σε ύψος 680 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης».

Αυτή τη στιγμή πάντως, όπως διευκρινίζει ο κ. Βοζίκης της εταιρείας Geomet, «η
μεγαλύτερη διακριτική ικανότητα είναι 5,6 μέτρα. Αυτό σημαίνει πως από το
Διάστημα ο φακός μπορεί να διακρίνει αντικείμενα πλευράς 5,6 μέτρων. Οι
εξελίξεις είναι ραγδαίες και η διάθεση της στρατιωτικής τεχνολογίας στο
εμπόριο είναι ζήτημα χρόνου».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη έχει στη διάθεσή της πλήθος στοιχείων από δορυφόρους. Οι
γεωργικές επιδοτήσεις χορηγούνται σύμφωνα με μετρήσεις από δορυφόρο. «Οι
επιχορηγήσεις στις ελαιοκαλλιέργειες γίνονται ανάλογα με τον αριθμό των
ελαιόδενδρων, ο οποίος μπορεί να προσδιοριστεί με μαθηματική ακρίβεια από μια
φωτογραφία από δορυφόρο», τονίζει ο κ. Κομπόπουλος. Οι ΗΠΑ, η Γαλλία αλλά και
η Ινδία είναι πρωτοπόροι στην εξέλιξη της τεχνολογίας των δορυφόρων εποπτείας
και παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε χώρες που δεν έχουν θέσει δικούς τους σε
τροχιά. Έτσι, Ελλάδα και Τουρκία καλύπτουν τις ανάγκες τους σε δορυφορικές
φωτογραφίες από τους ίδιους αμερικανικούς δορυφόρους, αν και υπάρχουν υπόνοιες
πως η Τουρκία έχει εξοπλίσει με φωτογραφικά συστήματα τους δύο
τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους τους Turk-Sat Ι και ΙΙ.

Γιάννης Κομπόπουλος: Μέσα σε λίγες ημέρες θα μπορούσαμε, μέσω των δορυφορικών φωτογραφιών, να είχαμε πλήρη χαρτογράφηση των καμένων δασικών εκτάσεων και των καταπατημένων περιοχών

ΜΕΡΙΚΕΣ φωτογραφίες από δορυφόρο, κάποια «κλικ» στον υπολογιστή και λίγες
ημέρες δουλειάς θα ήταν αρκετά για να έχουμε έναν πλήρη και απόλυτα ακριβή
χάρτη με τις καμένες δασικές εκτάσεις στην Ελλάδα, τις περιοχές που
καταπατήθηκαν, τον αριθμό των αυθαιρέτων, ακόμη και το… εμβαδόν τους.

«Η πρόταση έχει γίνει πολλές φορές στην ελληνική κυβέρνηση και τα αρμόδια
υπουργεία, αλλά δεν έγινε αποδεκτή», εξηγεί ο Γιάννης Κομπόπουλος, υπεύθυνος
της εταιρείας IIS. Το λέει και το ξαναλέει, φέρνει παραδείγματα και δεν μπορεί
να πιστέψει πως κανείς από τους ιθύνοντες δεν αξιοποιεί την υπάρχουσα
τεχνογνωσία. «Η δορυφορική φωτογραφία μπορεί να εντοπίσει ακόμη και ένα
σπιτάκι σκύλου που χτίστηκε σε καμένη δασική έκταση. Το διάστημα 1995 – 1996,
το υπουργείο Γεωργίας πλήρωσε περίπου 3 δισεκατομμύρια δραχμές για μια
υποτυπώδη χαρτογράφηση ­ με παραδοσιακά μέσα ­ της δασικής έκτασης στην
Αττική. Με το ένα τρίτο του κόστους και μέσα σε δύο εβδομάδες οι δορυφορικές
φωτογραφίες θα ήταν έτοιμες, παρουσιάζοντας την κάθε λεπτομέρεια, πριν από τη
φωτιά και ύστερα από αυτή».

Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο εύκολα με τα νέα δορυφορικά συστήματα Iconos.
Όπως εξηγεί ο Νίκος Σπυρόπουλος, από την εταιρεία Space Imaging Europe (η
οποία διαθέτει κατ’ αποκλειστικότητα τα δεδομένα από τους δορυφόρους Iconos),
«οι καμένες εκτάσεις από τις πρόσφατες πυρκαγιές στην Αττική αλλά και σε
ολόκληρη τη χώρα μπορεί να καταγραφούν άμεσα και σε ακρίβεια θέσης της τάξης
των δύο μέτρων». Κι αυτό γιατί, όπως σημειώνει ο ίδιος, «τα νέα τηλεπισκοπικά
συστήματα έχουν τη δυνατότητα ανάλυσης από ένα έως τέσσερα μέτρα και αυξάνουν
κατακόρυφα τη λεπτομέρεια των δορυφορικών τους εικόνων, ενώ μπορεί να
χρησιμοποιηθούν, μεταξύ άλλων, για τη χαρτογράφηση οικισμών, την καταγραφή του
μεγέθους φυσικών καταστροφών, σε κλίμακα 1:2.400».

Παράλληλα ο κ. Κομπόπουλος επισημαίνει πως οι εφαρμογές και οι χρήσεις της
δορυφορικής φωτογραφίας θα μπορούσε να λύσουν πολλά μεγάλα προβλήματα στη χώρα
μας, με κόστος κάθε άλλο παρά απαγορευτικό. «Για παράδειγμα, το κτηματολόγιο.
Είπαν πως θα κοστίσει 300 δισ. και θα είναι έτοιμο ύστερα από χρόνια. Με την
τεχνολογία που έχουμε στα χέρια μας και τη βοήθεια των δορυφόρων μπορούμε,
μέσα σε δέκα μήνες, να έχουμε έτοιμο το 80% του έργου και να κοστίσει 8 με 10 δισεκατομμύρια».