ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Φλεγόμενη, αλλά όχι ως βάτος

Τα γεγονότα είναι γνωστά: η Ελλάδα καίγεται απ’ άκρη σ’ άκρη. Από την Πάρνηθα,
την Πεντέλη και τον Υμηττό ώς την Πελοπόννησο, τον Όλυμπο, τη Βόρεια Ελλάδα
και τα νησιά. Μια καταστροφική πραγματικότητα που επιταχύνεται από χρόνο σε
χρόνο, με προοπτική να μη μείνει πράσινο σ’ αυτή την «έρημη γη».

ΑΙΤΙΕΣ; Έχουν μυριάκις επισημανθεί: καταπατητές – εμπρηστές, χωματερές,
ανόητοι και ασυνείδητοι πολίτες, ηλεκτροφόροι αγωγοί της ΔΕΗ κ.λπ. κ.λπ.

Οι αιτίες αυτές είναι πραγματικές. Εν τούτοις, είναι οι συνέπειες μιας κύριας,
βασικής αιτίας, την οποία φαίνεται ότι δεν θέλουμε να συνειδητοποιήσουμε.
Πράγματι, η βασική αιτία (η αιτία των αιτίων όπως θα έλεγε ο συμπαθής Σαντάμ
Χουσεΐν!) είναι ο τύπος της μετεμφυλιακής ανάπτυξης. Δηλαδή: Αντί για μια
συμμετρική, αειφόρα ανάπτυξη της υπαίθρου και των πόλεων, οι κρατικές επιλογές
(από Καραμανλή μέχρι χούντα, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ), συν την αδηφάγα πρακτική του
ελληνικού κεφαλαίου, οδήγησαν στη συγκέντρωση των μισών Ελλήνων στο περίφημο
Λεκανοπέδιο και στην αντίστοιχη ερήμωση της υπαίθρου, και κυρίως των ορεινών
και ημι-ορεινών περιοχών. Συνολικά, η άναρχη και ληστρική μεταπολεμική
ανάπτυξη εδημιούργησε μια κοινωνία απληστίας, βαρβαρότητας, ένα πρωτότυπο
κράμα αμάθειας και ψευτομοντερνισμού.

5.000.000 ανθρώπινα όντα δεν χωρούν στο Λεκανοπέδιο. Τα όντα αυτά έχουν ανάγκη
να ξεφύγουν από τη ζωή (τρόπος του λέγειν!) του τσιμέντου. Δεύτερη, λοιπόν,
κατοικία (όσοι μπορούν). Οι οικοπεδοφάγοι, εμπρηστές και καταπατητές
ανταποκρίνονται «πρόθυμα» σ’ αυτή την ανάγκη. Η ιδιωτική, καλλιεργήσιμη γη
κόβεται σε οικόπεδα. Η κρατική καταπατείται. Τα δάση πυρπολούνται. Τα καμένα
πωλούνται ή καταπατούνται, σπίτια ή βίλες εμφανίζονται ανάμεσα στα καμένα
δένδρα. Τέλος, έρχεται το κράτος να νομιμοποιήσει όχι απλώς την παρανομία,
αλλά το έγκλημα!

Για την Αττική, λοιπόν, βασική αιτία είναι η παγκόσμια πρωτιά μας (ο μισός
πληθυσμός στην πρωτεύουσα). Τα άλλα έπονται: εμπρηστές, χωματερές, ανόητοι και
ασυνείδητοι, ΔΕΗ κ.λπ. κ.λπ. Και η ύπαιθρος; Μια έρημη ύπαιθρος καίγεται, ως
γνωστόν, πολύ πιο εύκολα από έναν τόπο κατοικημένο, καλλιεργημένο, που σφύζει
από ζωή, όπου υπάρχουν άνθρωποι για να προκαλέσουν ίσως μια πυρκαγιά, αλλά και
για να την προλάβουν και να τη σβήσουν. Τα δάση μας έρημα, απροστάτευτα, αλλά
και τα άλλοτε χωριά που έζησαν 2, 3 και 4 χιλιάδες χρόνια, που δημιούργησαν
πολιτισμό και πρωτοστάτησαν στους αγώνες εναντίον όλων των κατακτητών,
πεθαίνουν μαζί με την εξημερωμένη φύση που επιστρέφει στην άγρια κατάσταση και
μαζί με τα δάση που τα περιβάλλουν.

Και το κράτος; Η πρώτη ευθύνη του βρίσκεται στο είδος ανάπτυξης που επέλεξε
μετά το 1950, συνεπίκουρο, υπηρέτης και διαχειριστής του ελληνικού, όψιμου
καπιταλισμού. Μαζί μ’ αυτό έρχεται η αδιαφορία και η συνακόλουθη ανικανότητα.
«Εθνικό» κτηματολόγιο δεν υπάρχει. Κανείς δεν γνωρίζει ποιες ακριβώς είναι οι
εθνικές γαίες και οι δασικές εκτάσεις. Οι καμένες εκτάσεις, παρά τις
μεγαλόστομες διακηρύξεις, αφήνονται στη βουλιμία των καταπατητών. Οι βίλες και
τα ποικίλα κτίσματα φυτρώνουν ξαφνικά ανάμεσα στα καμένα δένδρα και κανείς δεν
ενοχλείται. Καμιά βίλα δεν κατεδαφίζεται. Και ο κύριος Τζουμάκας έχει
ετοιμάσει νόμο που θα νομιμοποιήσει 300.000 καταπατητές (και εμπρηστές) της
δημόσιας περιουσίας. Αλλά η λογική του κυρίου υπουργού Γεωργίας δεν είναι ξένη
προς την όλη κυρίαρχη κυβερνητική πολιτική: Η ιδιωτικοποίηση των καμένων
εκτάσεων και της δημόσιας γης δεν είναι παρά μία όψη της γενικότερης πολιτικής
της κατεδάφισης και ιδιωτικοποίησης των πάντων: από τις τράπεζες, τις
συγκοινωνίες, τις βιομηχανίες, την ενέργεια, μέχρι την Υγεία και την Παιδεία.
Άλλωστε, από τη νομιμοποίηση των καταπατητών η κυβέρνηση ελπίζει να εισπράξει,
με σκανδαλώδεις, χαριστικούς όρους, 300 δισ. (Για να μην ξεχνάμε και τις
δεσμεύσεις της Ε.Ε.).

Δεν θα μιλήσω για την ανυπαρξία μέσων. Για τα 15 γέρικα αεροπλάνα, όταν
ξοδεύονται τρισεκατομμύρια για εξοπλισμούς. Ούτε για τα άδεια υπουργεία, λόγω
διακοπών, όταν η Ελλάδα καίγεται. Ούτε για τη διαμάχη των διαφόρων υπηρεσιών.
Θα επισημάνω μόνο ένα γεγονός, που έχει ιδιαίτερο «ηθικό» βάρος. Ο κύριος
Χριστόδουλος, ομιλών περί πάντων, βρήκε να πει για τους νεκρούς της πυρκαγιάς
τού Υμηττού ότι «αποτελούν παράδειγμα πιστότητας στο καθήκον»! Ο κύριος
Πρωθυπουργός, με τη σειρά του, τόνισε ότι «η αυτοθυσία των χθεσινών νεκρών
οδηγεί την έννοια του πολίτη στο πλήρες νόημά της»! Ρώτησαν οι δύο κεφαλές τού
Έθνους τούς οικείους των νεκρών πώς αισθάνονται;

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.