Λιγότερες πυρκαγιές, περισσότερα καμένα

Λιγότερες είναι οι πυρκαγιές που ξεσπούν κάθε χρόνο στην Ελλάδα, σε
σύγκριση με τις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες.

Το παράδοξο, όμως, είναι ότι η έκταση που καίγεται στη χώρα μας είναι πολύ
μεγαλύτερη. Κάτι που σημαίνει ότι ο μέσος όρος των καιγόμενων στρεμμάτων ανά
φωτιά στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερος από ό,τι σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία.

Συγκεκριμένα, από το 1989 ως το 1993, είχαμε στη χώρα μας 7.935 πυρκαγιές, που
έκαψαν συνολικά 2.126.500 στρέμματα ή 267,9 στρέμματα ανά φωτιά. Σύμφωνα με τα
επίσημα στοιχεία των δασικών υπηρεσιών κάθε κράτους, τα οποία έχει
συγκεντρώσει ο κ. Δημήτρης Καϊλίδης, ομότιμος καθηγητής Δασολογίας στο
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο αντίστοιχος μέσος όρος την ίδια
περίοδο στην Ιταλία είναι 129,2 στρέμματα. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι ο
αριθμός των πυρκαγιών ξεπερνά τις 50.000 και το σύνολο των καμένων στρεμμάτων
πλησιάζει τα εξίμισι εκατομμύρια.

Ακόμα, όμως, και την Πορτογαλία να πάρουμε, χώρα «στα μέτρα» της Ελλάδας, οι
συγκρίσεις προκαλούν απορία: Μέσα σε τέσσερα χρόνια, άναψαν 81.855 φωτιές και
κάηκαν 5.454.700 στρέμματα, ή 66 στρέμματα ανά πυρκαγιά. Δηλαδή, οι πυρκαγιές
ήταν 10 φορές περισσότερες από ό,τι στην Ελλάδα, η έκταση όμως που έκαψε κατά
μέσο όρο η κάθε φωτιά, τέσσερις φορές μικρότερη.

ΣΒΗΝΟΥΝ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, ένα από τα βασικά συμπεράσματα από τη σύγκριση των
στοιχείων, είναι ότι οι φωτιές στο εξωτερικό σβήνουν γρηγορότερα από ό,τι στη
χώρα μας. Κάτι που σημαίνει πως οι άλλες χώρες παίρνουν πολύ καλύτερο βαθμό
στην πρόληψη και την καταστολή των πυρκαγιών. «Οι ξένοι διαθέτουν πολύ
καλύτερα οργανωμένους μηχανισμούς πρόληψης και καταστολής για τις δασικές
φωτιές. Διαθέτουν ομάδες που περιπολούν συστηματικά στα δάση, με όλο τον
απαραίτητο εξοπλισμό.

Όταν ξεσπάσει μία φωτιά, γίνεται έγκαιρα αντιληπτή και οι δυνάμεις που
ασχολούνται με την κατάσβεση είναι σωστά εκπαιδευμένες. Το ζητούμενο είναι να
σβήσει η φωτιά στο πρώτο μισάωρο. Αλλιώς, έχεις χάσει τον έλεγχο», εξηγεί ο
δασολόγος κ. Νίκος Χλύκας, ο οποίος έχει παρακολουθήσει από κοντά τον τρόπο
λειτουργίας των συναδέλφων του στα μεσογειακά κράτη.

Στην αρτιότερη μεθοδολογία εστιάζει την καλύτερη αποτελεσματικότητα και ο κ.
Παναγιώτης Μπαλατσός, ειδικός σε θέματα πυρκαγιών. «Η μέθοδος που
χρησιμοποιούν οι Ισπανοί, η φιλοσοφία τους και η διαχείριση των μέσων που
διαθέτουν, θεωρούνται από τις καλύτερες στην Ευρώπη». Σε όλη την Ισπανική
Χερσόνησο λειτουργούν διάσπαρτοι επίγειοι σταθμοί, που μόλις εντοπίσουν την
πυρκαγιά, ειδοποιούν το συντονιστικό κέντρο της περιφέρειάς τους. Στην
κατάσβεση χρησιμοποιούνται αρχικά ελικόπτερα, που ρίχνουν επιβραδυντικό υγρό
στην πυρκαγιά και βέβαια πυροσβεστικά οχήματα. Συμμετέχουν, επίσης,
πυροσβεστικά αεροσκάφη και αεροσκάφη με κάμερες, που καταγράφουν την
επιχείρηση, καθώς και κινητός μετεωρολογικός σταθμός, που υπολογίζει τη φορά
των ανέμων, την υγρασία και άλλα στοιχεία, βοηθώντας σημαντικά το έργο της κατάσβεσης.

Από την άλλη μεριά, δεν πρέπει να παραβλέπουμε το γεγονός ότι κάθε χώρα έχει
τις δικές της ιδιαιτερότητες. Παρ’ ότι όλες μεσογειακές, η βλάστηση διαφέρει
από περιοχή σε περιοχή, επισημαίνει ο κ. Καϊλίδης. Το ίδιο συμβαίνει με τις
καιρικές συνθήκες. «Για παράδειγμα, μελτέμια δεν υπάρχουν στην υπόλοιπη
Μεσόγειο. Και αυτά έχουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης στις πυρκαγιές στον ελλαδικό
χώρο. Μόνο στη Νότια Γαλλία έχουν παρόμοιο άνεμο, τον Μιστράλ. Σημασία έχει
επίσης ο τρόπος με τον οποίο μετρούνται οι πυρκαγιές. Στις άλλες χώρες,
υπολογίζουν ξεχωριστά τα πολλά μέτωπα της ίδιας πυρκαγιάς. Αντίθετα, εδώ,
μετρούν για μία φωτιά».

Οι καιρικές συνθήκες, η βλάστηση και η διαφορετική φιλοσοφία που διακρίνει τη
μέτρηση των πυρκαγιών από χώρα σε χώρα είναι ένας από τους λόγους που
εμφανίζουν την Ελλάδα να έχει σημαντικά λιγότερες πυρκαγιές από την υπόλοιπη
Μεσόγειο, συμφωνεί ο κ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος, δασολόγος ειδικευμένος στις
πυρκαγιές. Σημαντικό ρόλο, όμως, παίζουν και οι διαφορές στο σύστημα δασοπυρόσβεσης.