Στους πάγους ψάχνουν τα ίχνη του μετεωρίτη

Αναζητώντας ένα γιγαντιαίο μετεωρίτη, που έπεσε στη Γροιλανδία πριν από
οκτώ μήνες, επτά επιστήμονες ξεκίνησαν πριν από λίγες ημέρες την πολυήμερη
περιπέτειά τους στους πάγους του Βορρά. Οδηγός τους ένας ψαράς ­ που είδε τον
μετεωρίτη να εισχωρεί στη γήινη ατμόσφαιρα ένα βράδυ του περασμένου Δεκεμβρίου
και να χάνεται στο σκοτάδι ­ αλλά και οι δορυφόροι του αμερικανικού Πενταγώνου.

Ο γιγαντιαίος μετεωρίτης εξαφανίστηκε στην αχανή παγωμένη έκταση της Γροιλανδίας – Οι επτά επιστήμονες ξεκίνησαν το ταξίδι τους στις 22 Ιουλίου 1998 – ΟΓιάν Άλμκιστ και οΧανς Χένρικ Μπέρτελσεν, γνώστες της περιοχής, συνεχίζουν την αναζήτηση του μετεωρίτη

ΠΕΝΤΕ ερευνητές από τη Δανία και δύο από τη Γροιλανδία, ανάμεσά τους ορειβάτες
ειδικευμένοι στους πάγους, γεωλόγοι, αστρονόμοι και ειδικοί στις
τηλεπικοινωνίες, μετέχουν στην ερευνητική ομάδα. Αρχηγός τους είναι ο 34χρονος
Δανός Γιαν Άλμκιστ, πολιτικός μηχανικός, βετεράνος του Νότιου Πόλου.

Εφοδιασμένοι με τεχνολογικό εξοπλισμό, όπως δορυφορικά τηλέφωνα, υπολογιστές
και θερμαινόμενες σκηνές, κάνουν εδώ και 14 ημέρες μικρά, προσεκτικά
σχεδιασμένα βήματα, ερευνώντας για τυχόν ίχνη που έχει αφήσει πίσω του ο
διαστημικός επισκέπτης. Στη διάθεσή τους έχουν και ένα ελικόπτερο. Πρόκειται
για μία εξαιρετικά δύσκολη αποστολή, καθώς το χιόνι που έχει πέσει από τον
Δεκέμβριο στην αχανή παγωμένη έκταση έχει σκεπάσει τα πάντα.

Το καθημερινό δρομολόγιο της ομάδας καταχωρείται σε ειδικές σελίδες στο
Ίντερνετ (www.dr. dk/ddr/color/meteor/eng/meteor. htm), οι οποίες
«αναμεταδίδονται» από το CNN, ενώ στις έρευνες μετέχουν εδώ και τρεις ημέρες
δύο μέλη του επιστημονικού περιοδικού Scientific American. Στις σελίδες της
αποστολής υπάρχουν επίσης φωτογραφίες και βίντεο από τις καθημερινές
περιπέτειες των επιστημόνων.

ΠΥΡΙΝΗ ΣΦΑΙΡΑ

Μία γιγαντιαία πύρινη σφαίρα έπεσε στη Γροιλανδία το βράδυ της 9ης Δεκεμβρίου,
στο νοτιοδυτικό κομμάτι του παγωμένου νησιού. Οι αυτόπτες μάρτυρες έκαναν λόγο
για ένα φως δυνατότερο από τον ήλιο, που το συνόδευαν ένας εκκωφαντικός
θόρυβος και ισχυροί άνεμοι. Ο μετεωρίτης διέσχισε την ατμόσφαιρα με ταχύτητα
30-50 χλμ. το δευτερόλεπτο και εξαφανίστηκε. Η διαδρομή του καταγράφτηκε σε
ερασιτεχνικό βίντεο και σε δορυφορικές εικόνες του Πενταγώνου. Σύμφωνα με τους
υπολογισμούς, το βάρος του δεν αποκλείεται να έφτανε τους 100 τόνους.

Αμέσως, αποφασίστηκε μία επιστημονική αποστολή στην περιοχή για τον Αύγουστο,
όταν οι καιρικές συνθήκες θα ήταν ευνοϊκότερες από τους άλλους μήνες του
χρόνου. Τον Ιούνιο, έγινε μία προκαταρκτική εξέταση της περιοχής για να
προσδιοριστεί το σημείο της πρόσκρουσης. Οι εικόνες που είδαν οι αυτόπτες
μάρτυρες αποκλείουν το ενδεχόμενο να μετατράπηκε σε σκόνη ο μετεωρίτης,
δίνοντας ελπίδες να βρεθούν ολόκληρα κομμάτια του. Η ανάλυση των δειγμάτων του
εδάφους, που συνέλεξαν οι επιστήμονες, επιβεβαίωσε τις προσδοκίες τους, μια
που βρέθηκε υλικό από τη δομή του μετεωρίτη.

ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΑΞΙΔΙ

Στις 9 Δεκεμβρίου, μία πύρινη σφαίρα εισέβαλε στην ατμόσφαιρα της Γης – Αρχηγός της αποστολής είναι ο 34χρονος βετεράνος των πάγων Γιαν Άλμκιστ – Ο αστρονόμος Λαρς Κρίστενσκι επεξεργάζεται κάποια στοιχεία στους πάγους

Έτσι, στις 22 Ιουλίου, ξεκίνησε το δεύτερο ταξίδι. Οι ερευνητές έστησαν τις
κίτρινες σκηνές τους στον πάγο, χωρίστηκαν σε ομάδες των τριών ατόμων και κάθε
ημέρα καλύπτουν πολλά χιλιόμετρα αναζητώντας κάποιο ίχνος. Τις προσπάθειές
τους μέχρι τώρα δυσχεραίνει ο καιρός: βροχή, ομίχλη και ισχυροί άνεμοι
επικρατούν στην περιοχή. Οι πρώτες ημέρες δεν απέδωσαν αποτέλεσμα. Ύστερα από
παρέμβαση ενός ψαρά, ο οποίος είδε τον μετεωρίτη να πέφτει, η ομάδα διόρθωσε
την κατεύθυνσή της, ξεκινώντας εκ νέου τις έρευνες προς τα δυτικά. Σύμφωνα με
τον αυτόπτη μάρτυρα, είχαν πέσει έξω περίπου 100 χιλιόμετρα. Η περιοχή που
ερευνούν καταλαμβάνει 50 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αλλά δεν υπάρχει κανένα ίχνος
της βίαιας σύγκρουσης, λόγω του χιονιού. Ακόμα και οι ντόπιοι ξαφνιάστηκαν από
τη μεγάλη ποσότητα του πάγου που ακόμα υπάρχει στο έδαφος. Κανονικά, τέτοια
εποχή, θα έπρεπε να έχει λιώσει το μεγαλύτερο μέρος του, αποκαλύπτοντας τα
κομμάτια του μετεωρίτη. Στο μεταξύ, την περασμένη Παρασκευή, νέες αναλύσεις
των δειγμάτων που συλλέγονται καθημερινά, έδειξαν ίχνη διαστημικού υλικού προς
τα βόρεια. Έτσι, αποφασίστηκε και πάλι η μεταφορά της βασικής κατασκήνωσης,
κάτι καθόλου εύκολο λόγω των καταιγίδων που πλήττουν την περιοχή.Η αποστολή
έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει ακόμα δύο εβδομάδες.

Ο Ταΰγετος φλέγεται. Το πιο σημαντικό μεσογειακό δάσος πληγώθηκε

ΑΠΟ ΤΙΣ πυρκαγιές των περασμένων ημερών δεν γλίτωσε ούτε ο Ταΰγετος, η
πλουσιότερη σε πανίδα και χλωρίδα περιοχή της Ελλάδας. Η φωτιά που ξέσπασε
στην περιοχή, πριν από μία εβδομάδα, έφτασε γρήγορα σε σημεία μοναδικής
ομορφιάς και οικολογικής σημασίας. Σύμφωνα με το WWF Ελλάς, ο Ταΰγετος είναι ο
παράδεισος της βιοποικιλότητας στη χώρα μας. Σε πρόσφατη μελέτη του σχετικά με
την κατάσταση των ευρωπαϊκών δασών, αναφέρει την περιοχή ως το πιο σημαντικό
μεσογειακό δάσος και ένα από τα τρία σπουδαιότερα της Ευρώπης.

Ο Ταΰγετος χαρακτηρίζεται από μεγάλη εναλλαγή τοπίων και οικοτόπων, με πάνω
από 160 είδη φυτών που φύονται μόνο στην Ελλάδα, από τα οποία τα 21
συναντώνται αποκλειστικά στην περιοχή. Επίσης υπάρχουν 36 είδη σπονδυλωτών,
αξιολογημένα ως σπάνια ή απειλούμενα, όπως το τσακάλι, η αγριόγατα, ερπετά και
πτηνά, καθώς και 300 είδη μακρομυκήτων.

Σε ανακοίνωσή του, το WWF διαμαρτύρεται για την «ανικανότητα της πολιτείας σε
θεσμικό και λειτουργικό επίπεδο, που καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον της
χώρας.

Οι φωτιές που αφανίζουν την ελληνική ύπαιθρο τον τελευταίο μήνα, είναι η πιο
άμεση και επώδυνη συνέπεια μίας ανύπαρκτης κρατικής περιβαλλοντικής πολιτικής,
που εξαντλεί την ενηργητικότητά της σε κατηγορίες προς επαγγελματικούς κλάδους
και μετεωρολογικά φαινόμενα. Και όλα αυτά ενώ έχουμε ακόμα μπροστά μας δύο
“καυτούς” μήνες».

Όταν η Αίτνα βρυχάται…

ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ερευνητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και επισημαίνουν πως η
παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να «ξυπνήσει» τα ηφαίστεια της
Μεσογείου. Οι πρόσφατες και εκτεταμένες μελέτες τους προσφέρουν σημαντικά
στοιχεία, τα οποία αποδεικνύουν την πολύπλοκη σχέση μεταξύ της ηφαιστειακής
δραστηριότητας και των κλιματικών μεταβολών. Σύμφωνα με τις νέες επιστημονικές
ανακαλύψεις, η υπερθέρμανση του πλανήτη σε συνδυασμό με την αύξηση της στάθμης
της θάλασσας, είναι ικανά να προκαλέσουν εκρήξεις ακόμη και σε μη ενεργά ηφαίστεια.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, η μελέτη των ηφαιστειακών μορίων που
βρέθηκαν σε θαλάσσια ιζήματα έδειχνε πως τα τελευταία είκοσι χιλιάδες χρόνια
οι περίοδοι έντονης ηφαιστειακής δραστηριότητας συνέπιπταν χρονικά με μεγάλες
κλιματικές αλλαγές. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα είχε στραφεί στο πώς οι
εκρήξεις ηφαιστείων επηρεάζουν το κλίμα και μόνον πρόσφατα αποφάσισαν οι
μελετητές να σκεφτούν τη σχέση αυτή αντίστροφα: να δουν δηλαδή το πώς
επηρεάζουν οι κλιματικές αλλαγές τη δραστηριότητα των ηφαιστείων.

Με σημείο αναφοράς στις έρευνές τους το ηφαίστειο της Αίτνας, διέκριναν δύο
μεγάλες περιόδους αστάθειας και εξαιρετικά έντονης δραστηριότητας του
ηφαιστείου. Κατά την πρώτη περίοδο, την οποία τοποθετούν χρονικά ανάμεσα στα
22.000 και 26.000 χρόνια πριν, η στάθμη της θάλασσας έπεσε απότομα. Κατά την
δεύτερη περίοδο (ανάμεσα στα 4.000 και 15.000 χρόνια πριν) η ηφαιστειακή
δραστηριότητα συνέπεσε με την αύξηση της στάθμης της θάλασσας.

Όσο κι αν το κάθε ηφαίστειο αντιδρά με διαφορετικό τρόπο (ανάλογα με το
μέγεθός του, το τεκτονικό δίκτυο στο οποίο βρίσκεται και την πολυπλοκότητα της
εσωτερικής δομής του), οι επιστήμονες είναι σίγουροι πως υπάρχει σαφής και
άμεση σχέση ανάμεσα στην ηφαιστειακή δραστηριότητα και τις αλλαγές στη στάθμη
της θάλασσας. Σε γενικές γραμμές, η αύξηση του επιπέδου της θάλασσας προκαλεί
διάβρωση στα τοιχώματα του ηφαιστείου και αυξάνει την εξωτερική πίεση. Όταν
μειώνεται η στάθμη της θάλασσας, τα ηφαίστεια χάνουν τη «σταθερότητα» που τους
προσφέρει το νερό.

Στον προστατευόμενο ­ κατά τα άλλα ­ υδροβιότοπο Αλμύρα Βελόνης, στην
Ξάνθη, το μελετητικό γραφείο που με την παράνομη δράση του απασχόλησε
βουλευτές, ευρωβουλευτές, το ΤΕΕ, την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης
και τις υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ, συνεχίζει απτόητο: κατασκευάζει δρόμους μέσα
στην περιοχή που προστατεύουν η σύμβαση RAMSAR και η ελληνική νομοθεσία,
αναρτεί πινακίδες «πωλείται» (έναντι δύο εκατομμυρίων το στρέμμα),
επιχωματώνει και προετοιμάζει ανενόχλητο (!) την αποξήρανση των 700 στεμμάτων
του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

«Το Αιγαίο μπροστά στην τρίτη χιλιετηρίδα» ήταν το θέμα της διεθνούς ημερίδας
που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ινστιτούτο Ερευνών Ανατολικού
Αιγαίου με την υποστήριξη του υπουργείου Παιδείας. Η ημερίδα έγινε το
περασμένο Σάββατο στις εγκαταστάσεις του ινστιτούτου στη Σάμο.

Πανευρωπαϊκή συνάντηση 500 επαγγελματιών στον τομέα των κινουμένων σχεδίων
διοργανώνεται στη Σύρο, από τις 23 έως τις 26 Σεπτεμβρίου. Την πρώτη ημέρα το
Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων διοργανώνει σεμινάριο για τη χρηματοδότηση
κινουμένων σχεδίων, που απευθύνεται σε 20 Έλληνες δημιουργούς. Αιτήσεις για
συμμετοχή γίνονται δεκτές μέχρι τις 5 Σεπτεμβρίου στο τηλ. 7258.910.

Τα κινητά τηλέφωνα κάνουν θραύση στο Χόλιγουντ. Μετά το μοντέλο της Έρικσον,
που σχεδιάστηκε ειδικά για την τελευταία ταινία του Τζέιμς Μποντ, η Νόκια
έκανε το ίδιο για τους διάσημους πράκτορες του FBI, Μόλντερ και Σκάλι, στην
ταινία «Χ-Files», που ήδη κυκλοφορεί στις ΗΠΑ. Τον τίτλο του σταρ όμως κατέχει
το Star-Tac της Μοτορόλα, με τις περισσότερες παρουσίες στον κινηματογράφο.