Το πρώτο θερινό σχολείο στην Ελλάδα

«Αν μας έλεγαν πριν από λίγο καιρό ότι σ’ αυτό το καλοκαιρινό σχολείο θα

ζούσαμε ό,τι ζήσαμε, σίγουρα θα λέγαμε ότι μας λένε παραμύθια. Έτσι έγινε! Ένα

παραμύθι γεμάτο όνειρα, χρώμα, φαντασία, μουσική. Γεμάτο από τα όνειρά τους

και την ψυχή τους. Γεμάτο από την ψυχή μας».

«ΜΑΜΑ, μην έρθεις το Σάββατο, δεν χρειάζεται. Άλλωστε δεν θα μπορώ να σε δω

για περισσότερο από μισή ώρα. Έχω να πάω στο εργαστήριο, να φτιάξω τις κάρτες,

να πάω για μπάνιο, να χαιρετήσω τους φίλους και τους καθηγητές, έχω πάρα πολλά

να κάνω, δεν προλαβαίνω…».

Αύριο Σάββατο θα είναι για τον Γιάννη, τη Μαρία, τη Γιώτα, την Ελένη και τα

υπόλοιπα παιδιά από τη Σιβιτανίδειο η τελευταία «γεμάτη» ημέρα των υπέροχων

φετινών καλοκαιρινών διακοπών. Μεθαύριο, μαζεύουν τα πράγματά τους και

γυρίζουν πίσω, μετά τον ένα αξέχαστο μήνα στις Σπέτσες. Ήταν ένας μήνας

γεμάτος γνώση, παιχνίδι, γέλιο, φιλία και δέσιμο, στο πρώτο καλοκαιρινό

σχολείο που λειτούργησε ποτέ στην Ελλάδα.

ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑ

Από τις αρχές Ιουλίου, 80 μαθητές από όλα τα σχολεία που στεγάζονται στη

Σιβιτανίδειο, στην Καλλιθέα (το Τεχνικό Λύκειο, τις Τεχνικές Σχολές, τα ΙΕΚ

και το Πολυκλαδικό) συνδυάζουν το μάθημα με την καλοκαιρινή ξεγνοιασιά, σε ένα

πρωτοποριακό πείραμα που δείχνει να έχει πετύχει και με το παραπάνω. «Χωρίς το

άγχος των βαθμών, σε ένα τόσο όμορφο περιβάλλον έχουμε συνθέσει όλοι μαζί μια

υπέροχη παρέα», θα πει η κ. Βάσω Κότση, καθηγήτρια που ανέλαβε τη διδασκαλία

της Πληροφορικής στο καλοκαιρινό σχολείο των Σπετσών. «Τα παιδιά συμμετέχουν

πολύ περισσότερο και αποδίδουν καλύτερα απ’ ό,τι τον χειμώνα στο σχολείο,

έχουν γίνει πιο κοινωνικά, έχουν δεθεί μεταξύ τους και λειτουργούν ως ομάδα».

Η ατμόσφαιρα εκεί στο προαύλιο της Αναργυρείου Σχολής είναι ενθουσιώδης. Για

όλους, μαθητές και καθηγητές, η εμπειρία του καλοκαιρινού σχολείου θα μείνει

αξέχαστη. Το μόνο «σύννεφο» είναι η σκέψη του αποχαιρετισμού και τα δάκρυα της

Κυριακής στο λιμάνι των Σπετσών, την ώρα της επιστροφής. Όμως, η παρέα των

παιδιών «έδεσε» σφιχτά, έχουν ήδη ανταλλάξει τηλέφωνα και μετρούν αντίστροφα

τον χρόνο που απομένει για το… επόμενο καλοκαίρι.

«Η λειτουργία του καλοκαιρινού σχολείου αποτελεί την πρώτη φάση του

προγράμματος του υπουργείου Παιδείας για την αναβάθμιση της Σιβιτανιδείου, το

οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΠΕΑΕΚ, υποπρόγραμμα 1)»,

εξηγεί η κ. Πηνελόπη Νινιού, αναπληρώτρια συντονίστρια του προγράμματος και

διευθύντρια του καλοκαιρινού σχολείου που φιλοξενείται στις εγκαταστάσεις της

Αναργυρείου Σχολής και του Λυκείου Σπετσών.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΟΜΑΔΩΝ

Εκεί, στις αίθουσες του Λυκείου, μαθητές και καθηγητές έχουν στήσει τα

εργαστήριά τους. Τα μαθήματα που διδάσκονται (καθημερινά από τις 9 το πρωί έως

τις 11.30 και από τις 5 το απόγευμα έως τις 7) είναι Εισαγωγή στους

Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές (το οποίο έχει και τους περισσότερους μαθητές),

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Επεξεργασία Ξύλου και Διακόσμηση και Αρχαία

Ελληνική Γλώσσα και Θέατρο. Όλες οι ομάδες βρίσκονται σε στενή συνεργασία

μεταξύ τους, ενώ η δουλειά τους θα παρουσιαστεί σε εκθέσεις και έργα, τις

τελευταίες ημέρες της… καλοκαιρινής σχολικής χρονιάς.

Το καθημερινό τους πρόγραμμα περιλαμβάνει ­ εκτός από τις ώρες του μαθήματος

και των εργαστηρίων ­ κολύμπι στις κοντινές παραλίες του νησιού, βόλτες,

εκδρομές, τουρνουά μπάσκετ, βόλεϊ, παιχνίδια σκακιού ή τάβλι. «Δεν κέρδισαν

μόνο τα παιδιά από αυτή την καταπληκτική καλοκαιρινή εμπειρία. Περισσότερο

“μάθαμε” να συνυπάρχουμε και να κατανοούμε εμείς, οι δάσκαλοί τους», θα πει η

κ. Κότση. Και μια από τις γυμνάστριες του καλοκαιρινού σχολείου, η κ. Γωγώ

Κατσάρδη, θα συμπληρώσει: «Γνωρίσαμε μαθητές που θεωρούσαμε “ατίθασους” στο

σχολείο, που δεν τους καταλαβαίναμε. Και γίναμε οι καλύτεροι φίλοι».

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ μέρες ήταν δύσκολες για όλους στο καλοκαιρινό σχολείο στις Σπέτσες.

«Ήμασταν όλοι “παγωμένοι”. Δεν το είχαμε ξανακάνει, ούτε ξέραμε πώς θα πάει»,

εξηγεί ο υπεύθυνος σχεδιασμού του προγράμματος κ. Χαρίλαος Καλπίδης. «Τα

παιδιά, αν και όλα πηγαίνουν σχολείο στη Σιβιτανίδειο, δεν γνωρίζονταν μεταξύ

τους και πολλοί ήταν αυτοί που στην αρχή ένιωσαν άβολα».

Άλλο περίμεναν, κάτι σαν κατασκήνωση, κάτι πιο αυστηρό, έναν χώρο που να

θυμίζει ξενοδοχείο. Δεν κράτησε περισσότερο από τρεις μέρες η «μιζέρια της

πολυτέλειας», όπως χαρακτήρισαν τις πρώτες αντιδράσεις των παιδιών οι

καθηγητές και οι συνοδοί τους. «Τα παράπονα στην αρχή ήταν πολλά. Ο χώρος, τα

πέντε κτίρια της Αναργυρείου Σχολής και οι κήποι της, είναι ιδανικοί, όμως όλα

χρειάζονται ανακαίνιση. Τα δωμάτια στο παλιό οικοτροφείο δεν είναι το καλύτερο

κατάλυμα που μπορεί να βρει κανείς. Τα παιδιά αναρωτιόνταν πώς θα πλένουν τα

ρούχα τους, πώς θ’ αντέξουν τη ζέστη και διάφορα τέτοια κομφορμιστικά…».

Αγοράστηκαν αμέσως λεκάνες και απορρυπαντικά, στήθηκε ένα οργανόγραμμα και τα

τηλέφωνα στη μαμά «να ‘ρθει να πάρει τ’ άπλυτα» κόπηκαν με μαχαίρι. Σήμερα,

κανείς δεν σκέφτεται τα προβλήματα. «Περνούν τόσο όμορφα, που όλα τα άλλα

είναι πολύ “μικρά” για να δημιουργήσουν αντιδράσεις», θα πει ο κ. Γιώργος

Νικολάου, ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο καλοκαιρινό σχολείο των

Σπετσών που κατόρθωσε να πείσει περισσότερους από 30 μαθητές (από τη δική του

ομάδα αλλά και από άλλες) να ξυπνούν λίγο μετά τις πέντε το πρωί για να πάνε

στο βουνό να εντοπίζουν τα ενδημικά φυτά.

ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ σχολείο δεν μοιάζει καθόλου με… πενταήμερη μεγάλης διάρκειας.

«Τα παιδιά έχουν ένα πρόγραμμα και το τηρούν αυστηρά, τα ίδια», εξηγεί η κ.

Γωγώ Κατσάρδη, γυμνάστρια στη Σιβιτανίδειο και συνοδός των παιδιών στις

εξόδους τους.

Δύο γυμνάστριες και μια ναυαγοσώστρια κάνουν παρέα στα παιδιά όταν κολυμπούν ή

όταν ασχολούνται με τον αθλητισμό, τους συνοδεύουν όμως και στις βόλτες τους.

Στις Σπέτσες, το καλοκαιρινό σχολείο στελεχώνουν περίπου 20 συνοδοί, 25

εκπαιδευτικοί και 8 διοικητικοί υπάλληλοι, οι οποίοι μοιράζονται τα δωμάτια

του παλιού οικοτροφείου, όπως ακριβώς και οι μαθητές.

Οι συνοδοί συντροφεύουν τους ανήλικους μαθητές στις εξόδους τους στο νησί,

στις βόλτες τους στα μπαρ και φροντίζουν για την ασφάλειά τους. Σύμμαχοί τους,

σ’ αυτό το δύσκολο έργο, είναι ­ εκτός φυσικά από τους υπόλοιπους συναδέλφους

τους εκπαιδευτικούς ­ και το μαθητικό συμβούλιο που εξέλεξε το καλοκαιρινό

σχολείο, στις πρώτες κιόλας μέρες της σύστασής του.

Πρόεδρος του μαθητικού αυτού συμβουλίου είναι ο Τάσος Φουντουκίδης, που φοιτεί

στο ΙΕΚ Διακόσμησης στη Σιβιτανίδειο και στις Σπέτσες παρακολουθεί το

εργαστήριο επεξεργασίας ξύλου. «Μετά τις πρώτες δυσκολίες προσαρμογής, έχει

πια γίνει κατανοητό πως το καλοκαιρινό σχολείο είναι ένας πολύ καλός

συνδυασμός σχολείου και διακοπών. Μόνο που το περιβάλλον είναι πιο ευχάριστο

από αυτό του σχολείου, πιο ελεύθερο, πιο φιλικό. Γι’ αυτό και όλοι οι μαθητές

τηρούν τους κανόνες».

ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ του παλιού οικοτροφείου αρρένων, στον πρώτο όροφο του κτιρίου 3,

στην Αναργύρειο Σχολή, στις Σπέτσες, κάθε άλλο παρά νεανικό δωμάτιο θυμίζει.

Όμως, για τον Νίκο Πανέρη, έναν από τους δύο προσωρινούς ενοίκους του, «δεν

έχει καμμία απολύτως σημασία». Ο Νίκος, που θα πάει φέτος στη δεύτερη τάξη τού

Λυκείου, δηλώνει ενθουσιασμένος με το καλοκαιρινό σχολείο. «Είναι πολύ

καλύτερο απ’ ό,τι το περίμενα. Φοβόμουν πως τα πράγματα θα είναι πολύ αυστηρά,

πως δεν θα έχουμε χρόνο να διασκεδάζουμε. Κάθε άλλο, είναι απίθανα».

Η παρέα του μεγάλωσε πάρα πολύ. «Είχαμε την ευκαιρία να γνωριστούμε μεταξύ

μας, να συζητήσουμε, να ανταλλάξουμε απόψεις», θα πει η Αθηνά Κουμπρίδου.

«Κάναμε πάρα πολλούς και καλούς φίλους εδώ, αλλά δεν είναι μόνο αυτό: και τα

μαθήματα είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα απ’ ότι στο σχολείο», θα συμπληρώσει ο

Νίκος Μιχόπουλος, ενώ η φίλη τους Γεωργία Μπίλιου εξηγεί πως «τώρα πια έχουμε

κανονίσει να βρισκόμαστε και στην Αθήνα. Δεν πρόκειται να χάσουμε επαφή».

Μα καλά όμως. Μπορεί να είναι όλα τόσο υπέροχα; Η παρέα των παιδιών

δυσκολεύεται για λίγο να απαντήσει. «Εντάξει, μπορεί να υπάρχουν μειονεκτήματα

ή προβλήματα, αλλά τελικά δεν έχουν σημασία», λέει ο Νίκος Πανέρης. Μερικά από

αυτά; «Το πρωινό ξύπνημα», θα πει η Αθηνά. «Τα δωμάτια», θα πει η Γεωργία. «Το

ομαδικό φαγητό», θα πει ο Νίκος. «Περνάμε όμως τόσο καλά που τελικά δεν έχουν

σημασία όλα αυτά».