Αποκέντρωση αποφάσεων

Το διανοείστε ότι για να μπορεί ένας υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας της
περιφέρειας να κάνει υπεραστικό τηλεφώνημα, έπρεπε να αποφασίσει ο… υπουργός
Εσωτερικών; Ότι ο υπουργός Μεταφορών είχε την επίσης τρομακτική αρμοδιότητα
της επιλογής του χρώματος των ταξί στη Λακωνία ή την Πιερία, για παράδειγμα;
Ότι για να χαρακτηριστεί ένας υπεραιωνόβιος πλάτανος στην πλατεία της
Κολοπετινίτσας ως «διατηρητέο μνημείο της φύσης», έπρεπε να αποφανθεί ο
υπουργός Γεωργίας;

ΑΝ ΑΥΤΑ σας φαίνονται γελοία, υπάρχουν και τα σοβαρά: η Ελλάδα μπορεί να
πνίγεται στα σκουπίδια, αλλά ο εντοπισμός των χώρων διάθεσης στερεών αποβλήτων
και η προέγκριση της χωροθέτησής τους έπρεπε να γίνει κεντρικά από το ΥΠΕΧΩΔΕ
για οποιοδήποτε σημείο της χώρας. Ακόμα και για την ίδρυση μιας ιχθυόσκαλας
στην Ηγουμενίτσα έπρεπε να αποφασίσει ο υπουργός Γεωργίας. Δική του
αρμοδιότητα ­ λες και δεν έχει τίποτα άλλο να κάνει ­ το αν θα ενισχυθούν με
ζωοτροφές τα μικρά νησιά του Αιγαίου. Ή, ο υπουργός εργασίας. Στο δικό του
χέρι η απόφαση για το αν τα καταστήματα στις τουριστικές περιοχές θα είναι
ανοιχτά τις Κυριακές ή τις αργίες.

Δείγματα όλα ενός «υπερσυγκεντρωτικού, ναπολεόντειου», όπως το χαρακτήρισε ο
υπουργός Εσωτερικών κ. Αλέκος Παπαδόπουλος, κράτους, που δεν μπορούσε μέχρι
τώρα να ξεφύγει από την αντίληψη ότι Ελλάδα δεν είναι μόνον η Αθήνα, ότι οι
αποφάσεις που αφορούν την καθημερινή ζωή όλων των πολιτών, ακόμη και των πιο
απομακρυσμένων περιοχών, δεν μπορούν να εκπορεύονται αποκλειστικά από τα υπουργεία.

ΔΙΠΛΟΣ Ο ΣΤΟΧΟΣ

Την κατάσταση αυτή επιχειρεί να ανατρέψει, έπειτα από πολύμηνη κυοφορία (που
οφειλόταν και στον όγκο δουλειάς και στις αντιστάσεις που συνάντησε από άλλα
υπουργεία), το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών με το οποίο 218
εκτελεστικού χαρακτήρα αρμοδιότητες, που μέχρι σήμερα ασκούνται από τα
υπουργεία, μεταβιβάζονται στις Περιφέρειες, τη Νομαρχιακή και την Τοπική
Αυτοδιοίκηση. Ο στόχος ­ κατά τον κ. Παπαδόπουλο ­ είναι διπλός: «Αφενός μεν
οι αρμοδιότητες να ασκούνται κοντά στον πολίτη, αφετέρου δε τα υπουργεία να
περιοριστούν στο καθαρώς επιτελικού χαρακτήρα έργο που οφείλουν να έχουν, ώστε
και πιο αποτελεσματικά να είναι και να εκλείψει το φαινόμενο των μετακινήσεων
και του συνωστισμού των πολιτών στους διαδρόμους και τους προθαλάμους των
υπουργείων στην προσπάθειά τους να επιλύσουν τα προβλήματά τους».

Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, «έχουμε πλέον 13 περιφέρειες ως αυτοτελείς
διοικητικές μονάδες, με δικό τους προϋπολογισμό, δικό τους ταμείο
περιφερειακής ανάπτυξης, υπαλλήλους που έχουν ήδη μεταταγεί και δικές τους αρμοδιότητες.

Αν δε, στο μέλλον, προκύψει ότι και άλλες αρμοδιότητες απ’ αυτές που έχουν
παραμείνει στα υπουργεία δεν είναι επιτελικού χαρακτήρα, θα μεταφερθούν και
αυτές». Το έργο θα ολοκληρωθεί με την κατάρτιση των νέων Οργανισμών των
υπουργείων, που πρέπει να προσαρμοστούν στον επιτελικό τους ρόλο, «αν και σ’
αυτό το σημείο υπάρχουν ακόμη θύλακες αντιστάσεων. Δεν φτιάχνουμε κουτάκια,
είπε χθες ο υπουργός, στα οποία κοιτάμε μετά πώς θα χωρέσουμε τις αρμοδιότητες
επειδή αυτό ενδεχομένως ικανοποιεί τις προσδοκίες εξέλιξης κάποιων υπαλλήλων.
Κάποιοι Οργανισμοί που μας παραδόθηκαν επεστράφησαν ως είχαν, διότι
διαπνέονταν από την παλαιού τύπου λογική».

ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ

Για άλλη μια φορά, πάντως ­ και δεύτερη συνεχόμενη ημέρα μετά την κατάθεση του
νομοσχεδίου για τα οικονομικά της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ­ Νέα Δημοκρατία
και Συνασπισμός εκφράζουν τις αντιρρήσεις τους. Τόσο ο κ. Προκόπης Παυλόπουλος
όσο και ο κ. Δημήτρης Χατζησωκράτης θεωρούν ότι καθυστέρησε, επειδή η μεταφορά
δεν έγινε με ΠΔ μέχρι το τέλος του ’97, όπως είχε δεσμευτεί ο υπουργός στη
Βουλή. Ο κ. Παυλόπουλος το χαρακτηρίζει «προεκλογικό» και τόνισε ότι
«ουσιαστικές αρμοδιότητες δεν μπορούν να ασκηθούν από τον περιφερειάρχη που
είναι διορισμένος, ως μετακλητός υπάλληλος, άρα κομματικό όργανο που εκτελεί
εντολές του υπουργού και του κομματικού του περιβάλλοντος».

Ο κ. Χατζησωκράτης από την πλευρά του διακρίνει μέσα στο νομοσχέδιο
«ενδοκυβερνητικές ισορροπίες και διαγκωνισμούς για τη διεύρυνση της επιρροής
των αρμοδιοτήτων κάθε υπουργού, που γίνονται αποκαλυπτικότεροι όταν πρόκειται
για το Γ’ ΚΠΣ και τη διαχείριση της Αττικής (σ.σ. που έχει εξαιρεθεί από τη
μεταφορά αρμοδιοτήτων του ΥΠΕΧΩΔΕ) μπροστά στο 2004».

ΠΡΟΪΟΝ πολύμηνης επεξεργασίας επιτροπής, υπό την προεδρία της γενικής
γραμματέως του υπουργείου Εσωτερικών κ. Ευδοκίας Σερέλλη, είναι το νομοσχέδιο
για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, που ετοίμασε το υπουργείο Εσωτερικών.

Μεταφέρονται 218 αρμοδιότητες από τα υπουργεία, εκ των οποίων 145 στις
περιφέρειες, 52 στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και 21 στους ΟΤΑ. Κατά
υπουργείο, οι αρμοδιότητες που μεταφέρονται είναι:

ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

* Από το υπουργείο Εσωτερικών δεκαοκτώ (18), για θέματα: αποσπάσεων και
μετατάξεων υπαλλήλων ΟΤΑ και περιφερειών, σύστασης επιχειρήσεων από
νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, σύσταση δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης –
αποχέτευσης, έγκριση για την αγορά αυτοκινήτων – οχημάτων από το ελεύθερο
εμπόριο, από την περιφέρεια, τα ΝΠΔΔ, τις Ν.Α. και τα ΚΝΠΙΔ, τη θέση, την άρση
κυκλοφορίας αυτών, καθώς και τη μίσθωση ιδιωτικών αυτοκινήτων Δ.Χ. από τις
ίδιες υπηρεσίες, έγκριση για την άρση διατάξεων φραγής και φραγή τηλεφωνικών
συνδέσεων των υπηρεσιών της περιφέρειας.

* Από τον υπουργό Ανάπτυξης πέντε (5), που αφορούν υποθέσεις σε περιφερειακό
επίπεδο στον τομέα βιομηχανίας και την έγκριση για τη συγχώνευση Α.Ε. όταν
αυτές εδρεύουν σε διαφορετικούς νομούς της περιφέρειας.

* Από τον υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων δεκαπέντε (15):
προέγκριση χωροθέτησης έργων και δραστηριοτήτων, εντοπισμός χώρων διάθεσης
στερεών αποβλήτων και προέγκριση χωροθέτησης αυτών, ατμοσφαιρικής ρύπανσης και
θορύβων πολεοδομικού σχεδιασμού και οικοδομικών κανονισμών, όπως ο καθορισμός
των όρων δόμησης των γηπέδων για την ανέγερση αθλητικών εγκαταστάσεων, ο
καθορισμός ελεύθερου ύψους υπόγειων βοηθητικής χρήσης σε ειδικά κτίρια, ο
χαρακτηρισμός οικοδομικού τετραγώνου ως ενεργού, η έγκριση κατασκευής
εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού λυμάτων.

* Από τον υπουργό Γεωργίας τριάντα επτά (37), που αφορούν θέματα αλιείας,
ζωικής παραγωγής, φυτικής παραγωγής, δασών, εγγειοβελτιωτικών έργων και κτηνιατρικής.

* Από τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δύο (2), που αφορούν την
έγκριση απολογισμών των ΚΑΦ και τον καθορισμό λειτουργίας των καταστημάτων
τουριστικών περιοχών κατά τις Κυριακές και αργίες.

* Από τον υπουργό Υγείας και Πρόνοιας έντεκα (11) που αφορούν: εγκρίσεις
σκοπιμότητας για επισκευές, βελτιώσεις, διαρρυθμίσεις των νοσοκομείων του ΕΣΥ,
καθώς και για προμήθειες, ΝΠΔΔ του τομέα Υγείας – Πρόνοιας, όπως αποσπάσεις,
χορήγηση μισθολογικών κλιμακίων υπαλλήλων τους, έγκριση και εγκατάσταση
τηλεφωνικών συνδέσεων και τηλετύπων κ.λπ.

* Από τον υπουργό Πολιτισμού τρεις (3), για χρηματοδότηση εκδηλώσεων
λαογραφικού περιεχομένου που οργανώνονται από σωματεία, καθώς και ενίσχυση
χορευτικών και μουσικών συγκροτημάτων Ν. Αττικής.

* Από τον υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών επτά (7), που αφορούν θέματα των
ΚΤΕΛ (συγχώνευση και διαχωρισμός ΚΤΕΛ, επέκταση αστικών και υπεραστικών
επιβατικών γραμμών, καθορισμός του αριθμού της δύναμης των ΚΤΕΛ κ.λπ.).

* Επίσης, στις περιφέρειες μεταβιβάζονται 42 αρμοδιότητες που ασκούνται κατά
συναρμοδιότητα από πολλά υπουργεία και αφορούν σε θέματα:

Εγκρίσεων περιβαλλοντικών όρων για την ανάπτυξη έργων και δραστηριοτήτων, όπως
χώρων διάθεσης υγειονομικής ταφής αποβλήτων, τουριστικών εγκαταστάσεων,
δραστηριοτήτων εξόρυξης μαρμάρων σχιστόλιθου και αργίλου, εγκαταστάσεων
υδατοκαλλιεργειών, υδραυλικών έργων, βιομηχανιών αναγέννησης ορυκτελαίου,
εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής από ηλιακή ή αιολική ενέργεια, εγκαταστάσεις
παραγωγής κεραμικών προϊόντων, εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαιοειδών,
εγκαταστάσεις ζαχαροπλαστικής σοκολάτας και γλυκόζης, κ.λπ.

Ζώνης λιμένα (κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης κτημάτων εντός της ζώνης,
καθαρισμός χώρων για ανέγερση δημοσίων καταστημάτων, παραχώρηση χώρων της
ζώνης λιμένα για μεταλλευτικές επιχειρήσεις).

ΣΤΙΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΕΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΕΙΣ

* Από τον υπουργό Ανάπτυξης επτά (7), που αφορούν θέματα του τομέα
Βιομηχανίας, όπως η χορήγηση αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας αποθήκευσης
και διακίνησης υγρών καυσίμων, υγραερίων και λιπαντικών, η απόσυρση ή
απαγόρευση της εμπορίας ή της ελεύθερης κυκλοφορίας εκρηκτικής ύλης, η έγκριση
παραγωγής εκρηκτικών υλών, η χορήγηση άδειας μεταπωλητή πετρελαιοειδών
προϊόντων για θέρμανση, κ.λπ.

* Από τον υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων τρεις (3) για χορήγηση
άδειας ίδρυσης φροντιστηρίων και χρήση προσωνυμίας αυτών.

* Από τον υπουργό Γεωργίας εννέα (9), που αφορούν θέματα αλιείας, φυσικής
παραγωγής, ζωικής παραγωγής, εγγειοβελτιωτικών έργων και κτηνιατρικής.

* Από τον υπουργό Υγείας και Πρόνοιας δεκαεπτά (17), που αφορούν θέματα:
εποπτείας και ελέγχου των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας από τις ιδιωτικές
κλινικές, άσκηση επαγγέλματος φυσικού νοσοκόμου και φαρμακοποιού, διορισμού
μελών διοικητικών συμβουλίων ΝΠΙΔ.

* Από τον υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών δεκαπέντε (15), που αφορούν
κυρίως σε θέματα: ΚΤΕΛ (έγκριση συμφωνιών ΚΤΕΛ για κοινή εκμετάλλευση
υπεραστικών γραμμών, μετάταξη λεωφορείων από ΚΤΕΛ σε ΚΤΕΛ, ΤΑΞΙ και αυτοκίνητα
ΕΔΧ ή ΦΔΧ, ΦΙΧ (καθορισμός εξωτερικού χρωματισμού ΤΑΞΙ, η διάθεση νέων αδειών
κυκλοφορίας αυτοκινήτων σε άλλους δικαιούχους, κατ’ εξαίρεση χορήγηση
οριστικών αδειών κυκλοφορίας κ.λπ.), χορήγηση άδειας για εγκατάσταση κεραίας
σταθμού στην ξηρά και η επιβολή διοικητικών κυρώσεων στους παραβάτες, χωρίς άδεια.

* Από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης η χορήγηση αδειών αλιευτικών σκαφών και
δυτών στα εσωτερικά ύδατα.

ΣΤΟΥΣ ΟΤΑ Α’ ΒΑΘΜΟΥ

Πρόκειται για 21 αρμοδιότητες του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, κυρίως
αστυνομικές, όπως:

Ο έλεγχος της τήρησης αστυνομικών, υγειονομικών και άλλων διατάξεων, όπως την
κοινή ησυχία, την καθαριότητα και αισθητική των πόλεων, την κατάληψη
κοινόχρηστων χώρων, το υπαίθριο εμπόριο και τις λαϊκές αγορές, τη λειτουργία
των καταστημάτων και επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, θεάτρων,
κινηματογράφων, ψυχαγωγικών παιδιών, στάθμευσης αυτοκινήτων, εκπομπών ρύπων,
θορύβων, επιχειρήσεων τουριστικού ενδιαφέροντος, διατάξεις που αφορούν την
αλιεία στα εσωτερικά ύδατα, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας κ.λπ.