Άρρωστοι που κυβερνούν

Οι ασθένειες των μεγάλων της Γης συχνά επηρεάζουν τις τύχες του πλανήτη.
Γι’ αυτό η υγεία τους δεν μπορεί να είναι ιδιωτική τους υπόθεση. Πόσο άρρωστοι
είναι αυτοί που μας κυβερνούν;

Μεγάλοι ασθενείς. Χασάν του Μαρόκου, Βάτσλαβ Χάβελ, Μπορίς Γιέλτσιν, Σαντάμ Χουσεΐν, Μουαμάρ Καντάφι

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ της Ιορδανίας Χουσεΐν νοσηλεύεται στην Αμερική, με καρκίνο των
λεμφαδένων. Αυτή τη φορά η κατάστασή του είναι πολύ πιο σοβαρή από το 1992,
όταν είχε χειρουργηθεί στην Κλινική Μάγιο. Η ασθένειά του προσθέτει έναν ακόμη
παράγοντα αβεβαιότητας και αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Ο Ισραηλινός
πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου ήδη ανησυχεί μήπως χάσει έναν ευήκοο
συνομιλητή. Οι Αμερικανοί ανησυχούν και αυτοί μήπως, σε περίπτωση θανάτου του
Χουσεΐν, η Συρία και το Ιράκ αποσταθεροποιήσουν την περιοχή.

Η ψυχική και σωματική υγεία των ηγεμόνων είναι γεγονός ότι είχε πάντα ένα
ειδικό βάρος στην πορεία της Ιστορίας. Είτε δικτάτορες είτε δημοκράτες, η
κατάσταση της υγείας τους βαραίνει αποφασιστικά στις τύχες του πλανήτη. Και
όσο περισσότερο είναι άρρωστοι τόσο μεγαλύτερη επιθυμία νιώθουν να παραμένουν
γαντζωμένοι στην εξουσία.

Στις ΗΠΑ; Έξι στους δέκα προέδρους, από το 1933 έως το 1993, είχαν σοβαρά
προβλήματα υγείας. Στη Σοβιετική Ένωση; Όλοι εκτός του Γκορμπατσώφ. Στην Κίνα;
Οι κόκκινοι αυτοκράτορες Μάο Τσε Τουνγκ και Ντενγκ Σιάο Πινγκ.

ΔΥΟ ΚΟΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ

Παρά τις ιδεολογικές τους διαφορές, αυτοί οι «μεγάλοι ασθενείς» έχουν δύο
κοινά σημεία (εκτός από την αρρώστια τους). Το ένα είναι μία ακατανίκητη
θέληση για εξουσία. Το άλλο, ότι οι συχνά σοβαρές, ανίατες ασθένειες, στο
τελικό τους στάδιο, τους στερούν κάθε δυνατότητα ευθυκρισίας. Όμως δεν το
βάζουν κάτω.

Όπως ο Ρόναλντ Ρήγκαν, που το 1985 χειρουργήθηκε για καρκίνο (για να
προσβληθεί αργότερα από τη νόσο του Αλτσχάιμερ). Δύο Γάλλοι πρόεδροι
κυβέρνησαν άρρωστοι τη Γαλλία. Ο Ζορζ Πομπιντού και ο Φρανσουά Μιτεράν. Ο
πρώτος έκρυψε την ασθένειά του (στο αίμα) μέχρι τον θάνατό του, το 1974. Ο
δεύτερος έκρυψε ένδεκα ολόκληρα χρόνια ότι έπασχε από καρκίνο του προστάτη.
Παρέμειναν και οι δύο στην εξουσία, όπως και ο Ρήγκαν.

Στην Πορτογαλία, ο δικτάτορας Σαλαζάρ έμεινε δύο χρόνια σε κώμα το 1968, σε
ηλικία 79 ετών. Στην Ισπανία, έναν ολόκληρο μήνα χειρουργούσαν τον Φράνκο, το
1975, σε ηλικία 83 ετών. Παρόμοια σοβαρά προβλήματα υγείας βασάνιζαν και τους
Αντρόποφ και Τσερνιένκο στη Σοβιετική Ενωση, τον Μπουμεντιέν στην Αλγερία και
τον Μάρκος στις Φιλιππίνες.

Ο ΣΑΝΤΑΜ ΧΟΥΣΕΪΝ

Υπάρχει άραγε ιατρική ερμηνεία για την ανορθόδοξη συμπεριφορά του Σαντάμ
Χουσεΐν, που έχει αναγάγει σε πιστεύω του τη βία; αναρωτιέται το περιοδικό
«Εξπρές». Ίσως. Το 1982, Βρετανοί γιατροί που εκλήθησαν στη Βαγδάτη από τον
ίδιο τον Ιρακινό ηγέτη διέγνωσαν κυκλοθυμική συμπεριφορά, όπως αυτή που
χαρακτηρίζει τη μανιοκαταθλιπτική ψύχωση.

Συνάδελφοί τους υπήρξαν πάντως πιο επιεικείς με τις υπερβολές του Λίβυου ηγέτη
Μουαμάρ Καντάφι. Η διάγνωσή τους; Μεγαλομανία.

Εύθραυστη σαν πορσελάνη είναι η υγεία του προέδρου της Ρωσίας. Πόσο άραγε το
μέλλον της αλλοτινής υπερδύναμης εξαρτάται από τη στηθάγχη και τη δύσπνοια του
Μπορίς Γιέλτσιν; Τουλάχιστον πολιτικά, ο Ρώσος πρόεδρος αποδεικνύεται ανθεκτικός.

Όσο και ο Βάτσλαβ Χάβελ. Το 1996 χειρουργήθηκε για καρκίνο στους πνεύμονες.
Χθες μπήκε στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Πράγας για εγχείρηση στα έντερα.
Όμως, ο Τσέχος πρόεδρος δεν αποσύρεται.

ΚΑΘΕ ΗΓΕΤΗΣ φροντίζει να μαθαίνει τα πάντα για την κατάσταση της υγείας των
αντιπάλων του. Και να κρύβει τα πάντα για τη δική του.

Ο Ρίτσαρντ Νίξον έπαιρνε πολύ στα σοβαρά τις αναφορές των γιατρών της CIA. Και
ιδιαίτερα εκείνες που αφορούσαν την υγεία του Ζορζ Πομπιντού. Το 1973, στη
συνάντηση των δύο ηγετών στο Ρέικιαβικ, ο Νίξον έβαλε τους πράκτορές του να
διαπιστώσουν από ποια ασθένεια έπασχε. Αυτοί μπήκαν στο δωμάτιό του και
κατόρθωσαν να πάρουν δείγμα από τα ούρα του.

Επιστρέφοντας στην Ουάσιγκτον, όπου έγινε η ανάλυση και η διάγνωση, ο Νίξον
είπε στους συνεργάτες του: «Οι ημέρες του είναι μετρημένες». Ένα χρόνο
αργότερα, ο Πομπιντού πέθανε από τη νόσο του Βάλντενστρεμ.

Ο Φρανσουά Μιτεράν φρόντισε να κρύψει καλύτερα το μυστικό του, τόσο από τους
Αμερικανούς όσο και από τους Ρώσους.

Μόλις έμαθε ότι πάσχει από καρκίνο του προστάτη, το 1981, συμβούλεψε τον
προσωπικό του γιατρό δρα Κλοντ Γκιμπλέρ να τηρήσει απόλυτη μυστικότητα. Σε
κάθε ταξίδι του Γάλλου προέδρου στο εξωτερικό, ο γιατρός του φρόντιζε
σχολαστικά να εξαφανίζει κάθε πειστήριο. Βαμβάκι, αμπούλες, σύριγγες,
επέστρεφαν κάθε φορά μαζί με τις αποσκευές στο Παρίσι, όπου αποτεφρώνονταν. Ο
Γάλλος πρόεδρος φύλαξε το μυστικό του έως το 1992, όταν υπεβλήθη στην πρώτη εγχείρηση.