Νέα πρωτοβουλία για το Κόσοβο

ΤΙΡΑΝΑ

ΕΥΘΥΝΕΣ στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη γιουγκοσλαβική ηγεσία για τη
δυσάρεστη εξέλιξη στο Κοσσυφοπέδιο επέρριψε ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος
προανήγγειλε νέα πρωτοβουλία της Αθήνας για την επίλυση της κρίσης.

Στη διάρκεια της επίσκεψής του στα Τίρανα, ο υπουργός Εξωτερικών συζήτησε
εκτενώς την κατάσταση στο Κόσοβο και απεδέχθη την «προτροπή» του Αλβανού
πρωθυπουργού, Φάτος Νάνο, για εκ νέου πρωτοβουλία διαμεσολάβησης.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκτιμούσαν ότι η κατάσταση έχει
φθάσει «σε ένα σημείο απ’ όπου φοβόμαστε ότι δεν υπάρχει επιστροφή» ­ κι ως εκ
τούτου έρχεται εγγύτερα η πιθανότητα μιας στρατιωτικής επέμβασης της διεθνούς κοινότητας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι και ο ίδιος ο κ. Πάγκαλος, στις δημόσιες δηλώσεις
του, απέφυγε επιμελώς τους αισιόδοξους τόνους. «Υπάρχουν δύο λογικές», είπε ο
υπουργός Εξωτερικών, «αυτή του αίματος κι αυτή της διαπραγμάτευσης. Για να
αρχίσει η διαπραγμάτευση, πρέπει να σταματήσει να χύνεται αίμα».

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

Η νέα πρωτοβουλία της Αθήνας θα στηρίζεται σε τρεις άξονες: στην αύξηση της
διεθνούς παρουσίας στο Κόσοβο, στην «αποδέσμευση» των ενόπλων και στην έναρξη διαπραγματεύσεων.

Ο κ. Πάγκαλος, πάντως, επέκρινε, από τα Τίρανα, κατ’ επανάληψη τον Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς, τόσο για τη στάση του έναντι της προηγούμενης ελληνικής
πρωτοβουλίας ­ «σκεφτόταν αυτά που του επρότεινα και τα εδέχθη όταν του τα
είπε ο κ. Χόλμπρουκ» ­ όσο και για την εμμονή του να θεωρεί τα ανθρώπινα
δικαιώματα εσωτερική υπόθεση. Επέκρινε επίσης τις χώρες της Ένωσης, διότι τα
τελευταία τέσσερα χρόνια επέδειξαν «μια τάση αναβολής της αντιμετώπισης του
θέματος του Κοσσυφοπεδίου».

Ο υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της «ενιαίας
έκφρασης» του λαού του Κοσσυφοπεδίου, υποστήριξε πως οι παρατηρητές στην
περιοχή πρέπει να αυξηθούν, από 24 που είναι σήμερα σε 300-400. Το θέμα της
«ενιαίας έκφρασης» ανέπτυξε ο κ. Πάγκαλος και σε εκπρόσωπο των Κοσοβάρων ­
«πρέσβη» τού Ιμπραήμ Ρουγκόβα ­ στα Τίρανα, σε μια εκτός προγράμματος συνάντηση.

Πάντως, ο κ. Πάγκαλος έκανε σαφές ότι η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει αφενός μια
λύση εντός των υπαρχόντων συνόρων, αφετέρου όλες τις αποφάσεις της Ομάδας
Επαφής και του ΟΑΣΕ, ενώ «συμμετέχουμε σε όλες τις κινήσεις του ΝΑΤΟ».

Σε άλλο μήκος κύματος κινήθηκε, αναφορικά με το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου, ο
Αλβανός υπουργός Εξωτερικών, Πασκάλ Μίλο, ο οποίος τάχθηκε ευθέως υπέρ της
διεθνούς στρατιωτικής επέμβασης. Θέτοντας ως προαπαιτούμενο για την έναρξη
διαλόγου την απόσυρση των δυνάμεων του Βελιγραδίου, υποστήριξε τις
ειρηνευτικές πρωτοβουλίες. Όμως, πρόσθεσε, «εάν αυτές αποτύχουν, και η μια
πλευρά προχωρεί σε εθνοκάθαρση, εμείς δεν μπορούμε να την ενθαρρύνουμε (σ.σ.
τον Απελευθερωτικό Στρατό του Κοσόβου), τουλάχιστον ηθικά». Διέψευσε, ωστόσο,
τις φήμες για ανάμειξη Αλβανών αξιωματικών στη δράση του Απελευθερωτικού
Στρατού του Κοσόβου.

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

Οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας απασχόλησαν το σύνολο των επαφών που
είχε στα Τίρανα ο κ. Πάγκαλος, ο οποίος συνοδευόταν από 25 επιχειρηματίες με
επενδυτικά σχέδια για τη χώρα.

Η αλβανική πλευρά αντιμετώπισε με ιδιαίτερη ικανοποίηση την υπόσχεση του
υπουργού για παροχή και της β’ δόσης του δανείου, συνολικού ύψους 20
δισεκατομμυρίων δραχμών.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ακόμη στα θέματα Παιδείας, με τη ρύθμιση της
διδασκαλίας των δύο γλωσσών. Έτσι, στο πλαίσιο της ιδιωτικής εκπαίδευσης, η
διδασκαλία θα είναι ελεύθερη, ενώ στο πλαίσιο της δημόσιας εκπαίδευσης η
γλώσσα θα διδάσκεται εκεί όπου υπάρχει ένας αριθμός οικογενειών που να το ζητά.

Λαμβάνοντας υπόψη και τη Συνθήκη Σένγκεν, οι δύο χώρες θα αρχίσουν συνομιλίες
για την ελεύθερη κυκλοφορία στη διασυνοριακή ζώνη (20-25 χλμ. εκατέρωθεν των
συνόρων), ενώ συνομιλίες θα αρχίσουν και για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας,
για τα νερά του Αώου και τα χωρικά ύδατα. Στο ζήτημα των τριών νέων διόδων, ο
κ. Πάγκαλος υποσχέθηκε πως το ερχόμενο έτος θα αρχίσει να λειτουργεί η δίοδος Σαγιάδας.

Αίσθηση, τέλος, δημιούργησε η πρόταση του κ. Πάγκαλου για αυτοκινητόδρομο
Ηγουμενίτσας – Τεργέστης.