ΠΡΟΣΩΠΑ Απουσία ζωής

Χωρίς ταυτότητα και διαβατήριο, ο Αλφρέντ Μερχάν είναι ένα «μη πρόσωπο». Πού
καλύτερα να ζήσει λοιπόν από τη Διεθνή Ζώνη ενός αεροδρομίου;

Αλφρέντ Μερχάν. Η ιστορία του «Ιρανού του Σαρλ ντε Γκωλ» είναι από τις πιο αλλόκοτες

ΤΑ ΔΕΚΑ τελευταία χρόνια, σπίτι του Μερχάν είναι το αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκωλ
του Παρισιού. Κοιμάται σ’ έναν υπνόσακο πάντα στο ίδιο μέρος, διαβάζει
εφημερίδες και βιβλία από τη «βιβλιοθήκη» του, η οποία βρίσκεται μέσα σε πέντε
μεγάλα γκρίζα κουτιά της Λουφτχάνσα, γράφει, ακούει ραδιόφωνο ή μιλάει με
όσους περνούν να τον δουν. Ο Αλφρέντ δεν είναι άστεγος ­ είναι ένας άνθρωπος
χωρίς χαρτιά.

Γεννήθηκε το 1950 στο Βορειοδυτικό Ιράν. Ο πατέρας του ήταν γιατρός στα
Αγγλοϊρανικά Πετρέλαια. Όταν πέθανε, ο Αλφρέντ έμαθε από τη μητέρα του ότι
ήταν στην πραγματικότητα εξώγαμο παιδί του άντρα της και μιας Βρετανίδας
νοσοκόμας. Υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα με αντάλλαγμα τα δίδακτρα τριών
ετών στη Βρετανία. Επέστρεψε στην Τεχεράνη όταν κόπηκαν τα χρήματα και
συνελήφθη αμέσως κατηγορούμενος ότι συμμετείχε σε αντισαχικές διαδηλώσεις στη
Βρετανία. Επειτα από τέσσερις μήνες στη φυλακή, η οικογένειά του τον έδιωξε
για πάντα από τη χώρα με ειδικό διαβατήριο μετανάστευσης. Ο Αλφρέντ
περιπλανήθηκε πέντε χρόνια στην Ευρώπη ζητώντας μάταια άσυλο και, το 1981, η
Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες τον αποδέχθηκε ως πρόσφυγα. Έμεινε πέντε
χρόνια στις Βρυξέλλες ώσπου, βασισμένος σε κάποιες πληροφορίες, ξεκίνησε για
να βρει την πραγματική μητέρα του στη Σκωτία. Πάνω στο φέρυ, επέστρεψε
ταχυδρομικώς στην Αρμοστεία την προσφυγική κάρτα του, τη μοναδική ταυτότητά
του, πιστεύοντας ότι δεν τη χρειάζεται πια.

Χωρίς χαρτιά, από το Ντόβερ τον έστειλαν πίσω στο Βέλγιο, όπου δεν τον άφησαν
να μπει στη χώρα. Πήγε στη Γαλλία όπου συνελήφθη ως λαθρομετανάστης και
φυλακίσθηκε τέσσερις μήνες. Όταν αποφυλακίσθηκε, αναχώρησε αεροπορικώς για τη
Βρετανία, απ’ όπου τον έστειλαν πίσω στη Γαλλία, όπου συνελήφθη ξανά και
φυλακίσθηκε για πέντε μήνες. Αποφυλακίσθηκε, επιχείρησε και πάλι να πάει στη
Βρετανία, τον έστειλαν πίσω, συνελήφθη ξανά, έμεινε άλλους πέντε μήνες φυλακή.
Όταν ανέλαβε την υπόθεσή του ο δικηγόρος Κριστιάν Μπουργκέ, το 1989, ο Αλφρέντ
ζούσε ήδη τρεις μήνες στο Σαρλ ντε Γκωλ.

Μετά την παρέμβαση του Μπουργκέ και έπειτα από πολλές αναβολές και δίκες, όλα
είναι τώρα έτοιμα: ο Αλφρέντ πρέπει να πάει απλώς στο Βέλγιο για να
τακτοποιήσει την κατάστασή του.

Αυτός όμως αρνείται γιατί πιστεύει ότι θα τον στείλουν πάλι στη φυλακή.
Ουδεμία εγγύηση για το αντίθετο μπορεί να τον μεταπείσει. «Ο κόσμος του έχει
περιοριστεί σ’ αυτό το τμήμα του αεροδρομίου· το μυαλό του το ίδιο», λέει ο
εφημέριος του Σαρλ ντε Γκωλ. Κι όταν ρωτούν τον Αλφρέντ Μερχάν αν αισθάνεται
πως κέρδισε κάτι απ’ όλα αυτά, απαντά αμέσως: «Ναι. Την απουσία ζωής».