Αριστείδης Καμάρας Το ποδόσφαιρο είναι εξουσία
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
11 λεπτά
Ο κ. Αριστείδης Καμάρας. Από τα λαμπρά ονόματα του ελληνικού ποδοσφαίρου
της δεκαετίας του ’60 που έχει χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη των φιλάθλων και
όχι μόνον του Παναθηναϊκού για την απόδοσή του ως ποδοσφαιριστή και την
ποιότητά του ως ανθρώπου.
Δικηγόρος και νομικός σύμβουλος σήμερα και όπως πάντα ευγενής και ήπιων
τόνων, γνωρίσματα βέβαια που ουδόλως στερούν τη μαχητικότητά του, δεν επέτρεψε
ποτέ στα γήπεδα και στην εφήμερη προβολή να τον απομακρύνουν από τη χαρά της
γνώσης, την απόλαυση της μουσικής και του θεάτρου, τη μαγεία της ποίησης και
της τέχνης.
Ενοχλημένος βαθύτατα από τα φαινόμενα βίας και χουλιγκανισμού που έχουν
ενσκήψει και στα ελληνικά γήπεδα αλλά και από την ανοχή της κοινωνίας μας σε
καταστάσεις αντίθετες της ελληνικής παράδοσης και κουλτούρας, υπερασπίζεται
ακόμη με πάθος το ποδόσφαιρο και συνιστά στους νέους
ποδοσφαιριστές: «Μην παίρνουν τα μυαλά σας αέρα από την απότομη επιτυχία.
Μέχρι να βγάλει κανείς τη φανέλα και να κρεμάσει τα αθλητικά του παπούτσια
πρέπει να προσπαθεί να βελτιώνεται»…
 |
ΑΥΤΕΣ τις ημέρες δεν βλέπει συστηματικά το Μουντιάλ. Οι επαγγελματικές του
υποχρεώσεις ως νομικού συμβούλου στον όμιλο επιχειρήσεων της Άλφα Τράπεζας
Πίστεως δεν του το επιτρέπουν. «Βλέπω μόνον κανένα μεσημεριανό παιχνίδι,
κάποιο ημίχρονο, σε κάποιο διάλειμμα».
Και στο γήπεδο δεν πηγαίνει συχνά, παρ’ όλο που παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή
τα τεκταινόμενα στον χώρο. «Είναι κάτι που μου λείπει, αλλά πλέον δεν μπορώ να
ανεχτώ όλα αυτά τα φαινόμενα βίας και χουλιγκανισμού που έχουν ενσκήψει και
στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ποτέ δεν είχαμε φτάσει σ’ αυτή την κατάντια τη σημερινή»…
Τότε, αρχές της δεκαετίας του ’60, που ο Αριστείδης Καμάρας διέπρεπε στον
Παναθηναϊκό και έχτιζε τη θέση του στις καρδιές των φιλάθλων για την ποιότητά
του ως ποδοσφαιριστή και ανθρώπου, οι φίλαθλοι ξεκινούσαν πεζή από τον
ηλεκτρικό της Βικτωρίας και εν είδει ιεροτελεστίας ανηφόριζαν την Αλεξάνδρας.
Όλοι μαζί, άνδρες, γυναίκες, Παναθηναϊκοί, Ολυμπιακοί και ΑΕΚτζήδες. Τότε η
Κυριακή του γηπέδου ήταν υπόθεση όλης της οικογένειας που έπρεπε να
συγκεντρωθεί νωρίς στο μεσημεριανό τραπέζι, ώστε μετά ο πατέρας να πάρει τη
φαμίλια και να πάει στο γήπεδο. «Φτηνό το εισιτήριο, καλό το θέαμα, υπήρχε
ένας ρομαντισμός, μια αμεσότητα, δεν είχε πληγεί το άθλημα τόσο πολύ από το
παρασκήνιο. Δεν είχε διαβρωθεί δηλαδή και ούτε ο κόσμος ήταν τόσο δύσπιστος.
Στις κερκίδες, αν τύχαινε και του ξέφευγε κανενός καμιά άσχημη λέξη,
σηκώνονταν οι υπόλοιποι και τον έβαζαν στη θέση του: «Τι είναι αυτά που λες;
Δεν βλέπεις; Συνοδεύομαι…».
ΤΟ ΗΘΟΣ…
Σήμερα… «Σήμερα από το ποδόσφαιρο λείπει το ήθος. Παραγοντισμός, διαφθορά,
άσχημο θέαμα, χουλιγκανισμός, μόρφωμα φιλάθλων. Ακόμα και γυναίκες, όμορφες
καλοφτιαγμένες, καλοντυμένες όπως είναι σήμερα, τις ακούς στα γήπεδα να μιλούν
σαν χαμίνια. Εδώ φτάσαμε να χρειάζεται στο Μουντιάλ η συνδρομή ειδικών
δυνάμεων για να προστατευθούν οι φίλαθλοι από τα φαινόμενα της βίας που
διώχνουν τον κόσμο από τα γήπεδα».
Το ποδόσφαιρο, λέει ο Αριστείδης Καμάρας, είναι εξουσία. Και ως τέτοια έχει
και τη θετική και την αρνητική της πλευρά. Με την πρώτη κάτω από
προϋποθέσεις μπορεί να διαδραματίσει και παιδαγωγικό ρόλο τους νέους
ανθρώπους. Με τη δεύτερη οδηγεί σε παρενέργειες, αυτές του φανατισμού και της
υπερβολής, της διάκρισης που όλοι οι νέοι έχουν ανάγκη, μέσω όμως της
επιβολής. Νικώ με κάθε μέσον, άρα επιβάλλομαι. «Η αισθητική πλευρά, δηλαδή το
να δεις ένα ωραίο παιχνίδι, ένα ωραίο γκολ, έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Το να
ανήκεις κάπου και να νικάς μέσω της ομάδας σου είναι το πρώτιστο. Κι αν
σκεφτεί κανείς πόσες ταπεινώσεις και μειώσεις υφίσταται ο σύγχρονος άνθρωπος
στην καθημερινή του ζωή, μπορεί εύκολα να καταλάβει πόσο εύκολα, μετέχοντας σε
μια ομάδα και θέλοντας πάντα τη νίκη, μπορεί να μεταμορφωθεί από φίλαθλο σε οπαδό».
ΟΙ ΦΙΛΑΘΛΟΙ
 |
|
Τότε που οι Κυριακές ανήκαν στα γήπεδα. Μην και τολμούσε κάποιος να πει |
Όχι, δεν θα πει ποτέ πως παλιά οι φίλαθλοι ήταν καλοί, ενώ σήμερα όχι. «Δεν
μπορείς να αποκόψεις τον φίλαθλο από τον κοινωνικό του περίγυρο. Άλλη εποχή,
τότε, άλλη σήμερα. Ο μεταπολεμικός Έλληνας ήταν άνθρωπος διαφορετικής
ποιότητας. Κουβαλούσε μέσα του όλα τα προβλήματα της Κατοχής, του Εμφυλίου και
της μετεμφυλιακής περιόδου κι αυτό τον έκανε να είναι κοινωνικός, ζεστός και
συναισθηματικός. Σήμερα, δυστυχώς, έχουμε αυτές τις τραγικές επιδράσεις από το
εξωτερικό. Ας μη γελιόμαστε, η ελληνική ζωή έχει υποστεί μια τρομακτική
επίθεση από άλλους, εντός ή εκτός εισαγωγικών, πολιτισμούς. Είμαι από εκείνους
που με πονά το γεγονός ότι οι Έλληνες αρχίζουν να αρνούνται την κουλτούρα
τους, τις παραδόσεις τους, την υπόστασή τους την ίδια εν τέλει. Και η ιδιωτική
τηλεόραση έχει βάλει το χέρι της σ’ αυτό».
Επαναφορά στα του ποδοσφαίρου και πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα από την εποχή
που έπαιζε ο ίδιος; «Αυτό που δεν έχει αλλάξει είναι ότι το ποδόσφαιρο
παραμένει ο βασιλιάς των σπορ. Από εκεί και πέρα, σήμερα η προσπάθεια των
ομάδων είναι πώς δεν θα χάσουν και όχι πώς θα κερδίσουν. Έχει δηλαδή περάσει η
εποχή του επιθετικού ανοιχτού ποδοσφαίρου που μας έδωσε η μεσευρωπαϊκή μεγάλη
σχολή του τριγώνου Ουγγαρίας, Τσεχίας, Αυστρίας.
Μάλλον δεν θα απολαύσουμε πάλι πρωτάθλημα σαν εκείνο το ανεπανάληπτο που πήρε
η Βραζιλία στο Μεξικό. Είναι ο λόγος για τον οποίο τότε βλέπαμε τους μεγάλους
αρτίστες, τους μεγάλους καλλιτέχνες, τα μεγάλα ταλέντα. Οι ομάδες στηρίζονταν
στα άτομα που είχαν χώρο να παίξουν. Αυτό κράτησε ώς το 1970. Μετά άρχισαν τα
αμυντικά συστήματα. Σήμερα οι ποδοσφαιριστές είναι… δεκαθλητές. Με
εξαιρετική φυσική κατάσταση, αλλά ενταγμένοι σε ένα αγωνιστικό σύστημα από το
οποίο ο ποδοσφαιριστής δεν μπορεί να ξεφύγει. Έχει τις εντολές του, μαρκάρει,
τρέχει, παλεύει, ανεξαρτήτως πού βρίσκεται και σε ποια θέση παίζει. Τα
αυθεντικά ταλέντα εξαφανίζονται γιατί δεν υπάρχει πλέον ζωτικός χώρος να
δείξουν το ταλέντο τους. Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν οι μεγάλες παίκτες του
παρελθόντος. Σήμερα οι ποδοσφαιριστές βγαίνουν από δοκιμαστικό σωλήνα».
Η ΕΝΔΕΚΑΔΑ
Αν ήταν στο χέρι του να σχηματίσει μια ενδεκάδα από Έλληνες ποδοσφαιριστές
όλων των εποχών και μια από ξένους, ποιους θα επέλεγε; Του χρειάστηκαν δύο
μέρες για να σκεφτεί. Και με κίνδυνο, όπως λέει, να αδικήσει πολλούς, κατέληξε.
Η ιδανική λοιπόν, κατά Αριστείδη Καμάρα, ελληνική ομάδα θα αποτελούνταν από
τους: Πεντζαρόπουλο (τερματοφύλακα), Ρωσσίδη, Μουράτη, Λουκανίδη, Λινοξυλάκη,
Παπουλίδη, Κούδα, Παπαϊωάννου (και αναπληρωματικό τον Παπαεμμανουήλ), Σιδέρη
(Αντωνιάδη), Δομάζο και Πανάκη (Χατζηπαναγή). Και η ξένη ομάδα από τους:
Γιασίν (τερματοφύλακα), Τζάλμα και Νίλτον Σάντος, Μπόζικ (Ζίκο), Σεστέρνιεφ
(Χούλσοφ), Μπεκενμπάουερ, Γκαρίντσα (σερ Μάθιους), Ντι Στέφανο (σερ Μπόμπι
Τσάρλτον), Πελέ (Κρόιφ), Πούσκας (Εουσέμπιο, Μαραντόνα) και Μπλαχίν.
 |
|
Με τον φίλο του Γιάννη Διακογιάννη βρίσκεται μονίμως σ’ ένα διασκεδαστικό |
ΟΤΑΝ βρίσκεσαι με τον Αριστείδη Καμάρα, είναι φύσει αδύνατον να τον
περιορίσεις στα του ποδοσφαίρου. Όσο κι αν αυτός ο χώρος τον ανέδειξε και τον
έκανε γνωστό στο πανελλήνιο και αγαπητό στους φιλάθλους του Παναθηναϊκού, αλλά
και των αντίπαλων ομάδων, ουδέποτε μονοπώλησε το ενδιαφέρον του.
Οι τέχνες, τα γράμματα, η ποίηση, η λογοτεχνία, τα κλασικά κείμενα των αρχαίων
συγγραφέων ιδιαιτέρως, αλλά και το θέατρο, η μουσική, ο κινηματογράφος ήταν
πάντοτε οι «διπλανές», παράλληλες και μεγάλες του αγάπες.
Είναι χαρακτηριστικό, αλλά μία εκπομπή πήγε να ηχογραφήσει στο ραδιόφωνο,
προσκεκλημένος του φίλου του Πάνου Γεραμάνη, και η μία έγινε… έξι. Η μαγεία
του ραδιοφώνου τον είχε παρασύρει, έτσι ακριβώς όπως παρασυρόταν σε ονειρεμένα
ταξίδια του νου, ακούγοντας μικρός το «Θέατρο της Δευτέρας», της Κυριακής ή
της Τετάρτης με κολλημένο το τρανζιστοράκι του στο αυτί.
Η τρομακτική του μνήμη αλλά και η παιδική του συνήθεια να καταγράφει οτιδήποτε
τον ενδιαφέρει εννέα ετών ήξερε και είχε καταγράψει όλους τους Ολυμπιονίκες
του έχουν προσδώσει τον χαρακτηρισμό της κινητής και εξειδικευμένης
βιβλιοθήκης… Χρησιμοποιεί συχνά στο λόγο του ρήσεις αρχαίων, αναφέροντας
συγγραφέα και έργο και λυπάται που δεν έχει προφτάσει ακόμα να διαβάσει το
σύνολο «αυτού του ανυπολόγιστου πνευματικού πλούτου που μας κληροδότησαν οι
πρόγονοί μας».
«ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ;»
Συχνά εκπλήσσει καλλιτέχνες του θεάτρου, όταν τους υπενθυμίζει σε ποια
παράσταση και τι ρόλο είχαν παίξει πριν από 30 ή 40 χρόνια στο άλφα ή το βήτα
θέατρο. Αλλά ειδικά με δύο ανθρώπους έχει «έναν ανταγωνισμό διασκεδαστικό». Ο
ένας είναι ο Γιώργος Παπαστεφάνου, από τον οποίο συχνά εισπράττει τον έπαινο:
«Μα, είναι δυνατόν να θυμάσαι όλα αυτά τα πράγματα;». Ο άλλος είναι ο πολύ
αγαπητός του φίλος, ο δημοσιογράφος Γιάννης Διακογιάννης. Μ’ αυτόν πια παίζει
στο δικό τους γήπεδο. Η «προίκα» του Αριστείδη Καμάρα στο κονταροχτύπημά του
με τον γνωστότερο Έλληνα αθλητικογράφο προέρχεται από τα χιλιάδες χαρτάκια με
καταχωρισμένες από δω και από κει σημειώσεις με τις οποίες τις ατέλειωτες ώρες
παραμονής στα ξενοδοχεία κατέγραφε την αθλητική του διαδρομή πάντα σε
συνδυασμό με το «άρωμα της εποχής». Πολλοί είναι εκείνοι που τον προτρέπουν να
μαζέψει, επιτέλους, όλο αυτό το υλικό και να εκδώσει ένα βιβλίο. «Θέλω να το
κάνω», λέει.
Δεν είναι το μόνο πράγμα που θα ήθελε να κάνει. Μια ολόκληρη ζωή συνομιλεί με
τον εαυτό του που τον έχει απέναντί του μονίμως ως τιμητή. «Και στον αθλητισμό
και στη δικηγορία μονίμως σκέφτομαι τι θα μπορούσα να έχω κάνει περισσότερο
και δεν το έχω κάνει. Για παράδειγμα, λέω, αν είχα βάλει εκείνο το γκολ στο
Γουέμπλεϊ, πόσο διαφορετικά μπορεί να ήταν όλα… Ή γιατί να μην έχω πάει και
στη Φιλοσοφική;».
Και στη Φιλοσοφική και στη Νομική είχε περάσει ο Αριστείδης Καμάρας που δεν θα
ξεχάσει ποτέ τον φιλόλογό του τον Αναστασόπουλο, «έναν καταπληκτικό καθηγητή».
Έπαιζε τότε, το 1957, που πέρασε και στις δύο σχολές, στον Απόλλωνα και
προσπαθούσε να τα προλάβει όλα. Και μπάλα έπαιζε και τα μαθήματα Φιλοσοφικής
και Νομικής παρακολουθούσε. «Ήταν ο μεγάλος ηγέτης του Απόλλωνα, ο Οικονόμου,
που με παρότρυνε να μείνω στη Νομική, με το επιχείρημα ότι σε διαφορετική
περίπτωση θα ψοφήσω της πείνας».
Η δικηγορία τον βοήθησε να μη βιώσει σαν πρόωρο θάνατο, «γιατί κάπως έτσι
είναι», τη στιγμή της αποχώρησης από το χώρο του ποδοσφαίρου. «Πάντα, όταν
αγαπάς κάτι, είναι πολύ οδυνηρό να το αποχωρίζεσαι. Ευτυχώς για μένα είχα
προετοιμαστεί από καιρό γι’ αυτήν τη στιγμή. Είχα το επάγγελμά μου με συνεχώς
αυξανόμενες απαιτήσεις. Έπρεπε να αποφασίσω. Συνεχώς έλεγα στον εαυτό μου ότι
δεν πάει άλλο αυτό το πράγμα. Ήμουν ήδη 35 χρόνων το 1974 που σταμάτησα. Το
γεγονός ότι τραυματίστηκα σοβαρά στον αγώνα με τη Χέρτα σήμανε στην
πραγματικότητα και το τέλος της καριέρας μου μ’ έναν τρόπο ετερόνομο. Κάποιος
άλλος, δηλαδή ένας τραυματισμός, αποφάσισε γι’ αυτό…».
 |
|
Στο Γουέμπλεϊ. Μια μεγάλη στιγμή για τον Αριστείδη Καμάρα, που έπαιξε |
ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ ταλέντο να αποδειχτεί μειονέκτημα για τον ποδοσφαιριστή που το διαθέτει;
«Ούτε συζήτηση». Ο Αριστείδης Καμάρας είναι κάτι παραπάνω από κατηγορηματικός.
«Στην Ελλάδα έχουμε αυτό το πρόβλημα. Γιατί υπάρχουν γνήσια, αυθεντικά και
μεγάλα ταλέντα που ξεπετάγονται πάρα πολύ γρήγορα κι επειδή έχουν κάνει δέκα
επιτυχίες κι έχουν γράψει και οι εφημερίδες δέκα φορές γι’ αυτούς παίρνουν
γρήγορα τα μυαλά τους αέρα. Είναι σαν ένα παιδί που παίρνει απότομα μπόι, ενώ
δεν έχει πατήσει ακόμα γερά στα πόδια του και δεν έχει δέσει ο οργανισμός του.
Αυτό γίνεται λίγο πολύ και με τους αθλητές. Γίνονται γρήγορα γνωστοί κι εκεί
σταματάει η προσπάθεια. Νομίζουν ότι έφτασαν, που δεν φτάνει ποτέ κανείς. Εγώ
ακολουθούσα πάντα αυτό το δόγμα, ότι μέχρι και την τελευταία ημέρα που φοράς
τη φανέλα και είσαι στον αγωνιστικό χώρο οφείλεις να παίζεις και να προσπαθείς
να βελτιώνεσαι. Δυστυχώς όμως λείπει το σύστημα, λείπει η συνέπεια και η
εργατικότητα και από κει ξεπηδούν όλα τα ελαττώματα. Βλέπω τα νέα παιδιά που
με τις πρώτες επιτυχίες το ρίχνουν στη νυχτερινή ζωή και τα καταναλωτικά αγαθά»…
ΟΙ ΑΜΟΙΒΕΣ
Όχι δεν έχει ζηλέψει ποτέ και επιμένει σ’ αυτό στο άκουσμα των ιλιγγιωδών
ποσών με τα οποία αμείβονται σήμερα οι ποδοσφαιριστές. «Μπορεί να με προκαλούν
βεβαίως ως άνθρωπο και περισσότερο με προκαλούν τα ποσά του μπάσκετ αλλά
είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι οι αθλητές πρέπει να αμείβονται καλά. Δεν
μπαίνω στη λογική να βάλω στην ίδια ζυγαριά τον επιστήμονα, τον άνθρωπο του
εργαστηρίου που δουλεύει και έχει μεγάλη και πραγματική αξία, με τον
καλλιτέχνη, τον μπασκετμπολίστα, τον ποδοσφαιριστή. Είναι δύο τελείως
διαφορετικά πράγματα και δεν μπορεί να υπάρξει δίκαια κρίση. Οι αθλητές όμως
προσφέρουν πολύ περισσότερα πράγματα από κάποιους αμφίβολης αξίας καλλιτέχνες
που αμείβονται αδρά και επιπλέον βλάπτουν και αισθητικά. Ο βίος των αθλητών
είναι σύντομος και είναι σας βεβαιώ πολύ άσχημες οι στιγμές που πρέπει να
μαζευτούμε για να μαζέψουμε δραχμή δραχμή τα έξοδα κηδείας κάποιου παλιού
ποδοσφαιριστή. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποια ποσά δεν προκαλούν».
Εκείνο όμως που τον προκαλεί ακόμα περισσότερο είναι που χάνεται το μέτρο και
οι άνθρωποι εξοικειώνονται σιγά σιγά με οτιδήποτε και αν συμβαίνει. «Κάποτε
γινόταν μια δωροδοκία στο ποδόσφαιρο και ήταν γεγονός. Γράφανε οι εφημερίδες
για μέρες. Σήμερα που το φαινόμενο είναι συνηθέστατο, δεν ιδρώνει κανενός το
αυτί. “Εντάξει και τι έγινε. Δε βαριέσαι…”. Εκεί που κάποτε ακολουθούσε μια
παραίτηση, σήμερα οι δράστες κυκλοφορούν ανάμεσά μας στις ίδιες πάντα θέσεις.
Καταθέτουμε τα όπλα και τα αποδεχόμαστε. Και είναι η αποδοχή, το μεγαλύτερο,
κατά τη γνώμη μου, κοινωνικό πρόβλημα που υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα».
Google news
