Έχει ευθύνες και η ΟΛΜΕ

Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ κατά την περίοδο 1981-83 Κώστας Οικονόμου δημοσιοποιεί τις
δικές του απόψεις για την πρόσφατη κρίση στον χώρο των εκπαιδευτικών:

«Ο διορισμός των εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με το σύστημα της
επετηρίδας είχε ήδη από χρόνια οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Γι’ αυτό και το υπουργείο
Παιδείας προχώρησε στη σταδιακή κατάργησή της, αντικαθιστώντας τη με
πανελλήνιο διαγωνισμό.

Φυσικός και μαθηματικός, παραδείγματος χάριν, που ως πέρυσι κατέθετε τα
δικαιολογητικά για διορισμό με το σύστημα της επετηρίδας είναι βέβαιο ότι δεν
επρόκειτο να διοριστεί, αφού ακόμα δεν διορίστηκαν πτυχιούχοι των παραπάνω
ειδικοτήτων που κατέθεσαν τα δικαιολογητικά τους το 1982.

Το αυτό ισχύει και για τις περισσότερες από τις άλλες ειδικότητες πτυχιούχων
που προσλαμβάνονται στο Δημόσιο ως εκπαιδευτικοί.

Οι πτυχιούχοι των λεγόμενων καθηγητικών σχολών που αποφοιτούσαν κάθε χρόνο από
τα ελληνικά ΑΕΙ ήταν τουλάχιστον πενταπλάσιοι αυτών που διορίζονταν κάθε
χρόνο. Έτσι παρατηρήθηκε το φαινόμενο της συμφόρησης στην επετηρίδα. Και για
να γίνω πιο αντιληπτός:

Οι πτυχιούχοι μαθηματικοί του 1983, αν ίσχυε η επετηρίδα, θα διορίζονταν τα
έτη 1998 ως 2003. Οι πτυχιούχοι του 1984 θα διορίζονταν κατά τα έτη 2004 ως
2009. Οι πτυχιούχοι του 1985 θα διορίζονταν κατά τα έτη 2010 ως 2015 κ.ο.κ.

Αλλά ο πτυχιούχος του 1985 θα περίμενε 30 έτη για διορισμό; Αν είναι δυνατόν.
Και θα είχε τότε τη νόμιμη ηλικία για διορισμό; Απολείεται. Γι’ αυτό σωστά
λέγεται ότι η “επετηρίδα” είχε καταργηθεί από μόνη της.

Γεννιέται λοιπόν το ερώτημα: Γιατί αρκετοί πτυχιούχοι που κατέθεσαν τα
δικαιολογητικά τους για διορισμό, ενώ λογικά δεν έχουν την παραμικρή
πιθανότητα διορισμού με το σύστημα της επετηρίδας, επιμένουν στο σύστημα αυτό;

Ουσιαστικά το μόνο επιχείρημα που προβάλλουν είναι το επιχείρημα του “αδιάβλητου”.

Ομως και το σύστημα των εξετάσεων του ΑΣΕΠ είναι επίσης αδιάβλητο, αλλά
επιπλέον παρέχει τη δυνατότητα και σε νέους πτυχιούχους να προσληφθούν στο
Δημόσιο.

Η εκπαίδευση εξάλλου δεν έχει ανάγκη μόνο από 45ρηδες ως 65ρηδες
εκπαιδευτικούς.

Χρειάζεται και 25ρηδες που να έχουν κάποιες φιλοδοξίες. Επί πλέον μέσα από ένα
νέο σύστημα πρόσληψης, και με ουσιαστική επιμόρφωση, θα γίνει σωστότερη
επιλογή των πλέον άξιων της κάθε ειδικότητας.

Το επιχείρημα που άκουσα προχθές στην Τ.V. από κάποια 38χρονη χημικό “Μας
χρησιμοποιεί η πολιτεία ως αναπληρωτές 8 χρόνια και τώρα μας πετάει” δεν
νομίζω ότι ισχύει, αφού τα προσεχή πέντε χρόνια σχεδόν το σύνολο των
εργασθέντων ως αναπληρωτών θα προσληφθούν στο Δημόσιο. Ίσως όχι αυτοί που
εργάστηκαν μόνο για 1 – 2 έτη.

Για να απαντήσουμε λοιπόν στο ερώτημα “Γιατί επιμένουν στο σύστημα της
επετηρίδας; ” μάλλον άλλους λόγους πρέπει να σκεφτούμε.

Η επετηρίδα προσφέρει το άλλοθι του μη διορισμού λόγω της πληθώρας των
υποψηφίων που προηγούνται ενός εκάστου υποψηφίου.

Δεν αποκλείει όμως την προσδοκία του διορισμού. (Με τις σκέψεις: μη αποδοχής
διορισμού εκ μέρους κάποιων ή αποκλεισμού άλλων λόγω ορίου ηλικίας ή αύξησης
των διορισμών με μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα κ.ο.κ.).

Ο μη διορισμός όμως ύστερα από διαγωνισμό δεν προσφέρει κανένα άλλοθι στον
υποψήφιο. Τον υποχρεώνει να συνειδητοποιήσει “εδώ και τώρα” ότι για τη
συγκεκριμένη θέση υπάρχουν αξιότεροί του. Άρα πρέπει να αλλάξει
προσανατολισμό. Η αλλαγή όμως τον τρομάζει. Ιδιαίτερα σήμερα που η ανεργία
βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Όμως είναι προτιμότερο ο υποψήφιος καθηγητής των
25 χρόνων να φροντίσει για αλλαγή επαγγέλματος από το να καλλιεργεί την
προσδοκία διορισμού στα 45. Ο μη διορισμός τότε θα έχει τραγικές συνέπειες.

Η ΟΛΜΕ και οι σύλλογοι των αδιορίστων πολύ καθυστερημένα διαπίστωσαν ότι η
πλειοψηφία των αδιορίστων είναι αντίθετοι με τη διατήρηση της επετηρίδας.
Φωνές για τα προβλήματα της επετηρίδας ακούγονταν από το 1983. Όμως η ΟΛΜΕ
αντί να μελετήσει το πρόβλημα και να κάνει προτάσεις στο ΥΠΕΠΘ απειλούσε πάντα
με απεργία αν καταργηθεί η επετηρίδα.

Ετσι φθάσαμε στον προχθεσινό διαγωνισμό. Φυσικά η εικόνα που αντικρύσαμε μας
θλίβει αφάνταστα. Η κυβέρνηση οφείλει σοβαρά να μελετήσει το πρόβλημα του
πνευματικού προλεταριάτου που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.

Η ανεργία είναι πολύ κακός σύμβουλος. Και αν σκεφθούμε ότι η εργασία είναι
φορέας κοινωνικής αποδοχής, ταυτότητας και ψυχολογικής ασφάλειας, όπως
αναφέρει ο Michel Rocard στο βιβλίο του “Τι να κάνουμε για την αντιμετώπιση
της ανεργίας”, κατανοούμε κάποιες αντιδράσεις των ολίγων πτυχιούχων που δεν
επιθυμούν τον διαγωνισμό, αλλά κατανοούμε επίσης και την προσπάθεια των άλλων,
των πολλών, να αποδείξουν μέσα από ένα διαγωνισμό την αξία τους ή, αν όχι,
έγκαιρα να πάρουν τις αποφάσεις τους για κάτι άλλο.

Σίγουρα το μέλλον των πτυχιούχων και όσων παρακολουθούν τις καθηγητικές
λεγόμενες σχολές είναι αβέβαιο. Τα επόμενα χρόνια, το πλήθος των μαθητών και
άρα των σχολικών τμημάτων θα μειώνεται σταθερά (λόγω της υπογεννητικότητας).
Ακόμα, η εισαγωγή της πληροφορικής θα έχει ως αποτέλεσμα (π.χ. στα Λύκεια) να
μειωθούν δραστικά οι θέσεις εργασίας. Έτσι η κυβέρνηση θα αντιμετωπίζει
καθημερινά και περισσότερα προβλήματα στο χώρο της εκπαίδευσης.

Δυστυχώς το συνδικαλιστικό κίνημα των καθηγητών δεν μπορεί να βοηθήσει. Είναι
πλήρως κατακερματισμένο, στερείται της εμπιστοσύνης των καθηγητών και
χαρακτηρίζεται από δημοκρατικό έλλειμμα. Αδυνατεί να παρακολουθήσει τις
αλλαγές που συντελούνται σε πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο και μάχεται
κάθε αλλαγή. Άγεται και φέρεται από μειοψηφίες που δεν απηχούν τις απόψεις της
πλειοψηφίας των καθηγητών.

Μας θλίβει το επεισόδιο εις βάρος του προέδρου της ΟΛΜΕ. Όμως η βία πρέπει να
καταδικάζεται καθολικά από την ΟΛΜΕ και όχι επιλεκτικά. Το σύνθημα “φωτιά –
φωτιά στα εξεταστικά” που ακουγόταν κατά την τελευταία γεν. συνέλευση της ΟΛΜΕ
δεν είδα να καταδικάζεται από την ΟΛΜΕ. Και όταν τέτοια συνθήματα εκπορεύονται
ή γίνονται ανεκτά από την ΟΛΜΕ, τότε οι ημέρες που θα επακολουθήσουν θα είναι
ζοφερές, τόσο για το συνδικαλιστικό κίνημα όσο και για τη Δημοκρατία, την
οποία ο συνδικαλισμός πρωταρχικά πρέπει να υπηρετεί, αφού ελεύθερα μπορεί να
δρα μόνο σε συνθήκες δημοκρατίας».