Καλότυχο το ευρώ

Οι γονείς του ευρώ είχαν σίγουρα πολλή τύχη. Πριν ακόμη γεννηθεί το παιδί
τους, που το περιμένουν την 1η Ιανουαρίου 1999, οι καλές μοίρες σκύβουν πάνω
από την κούνια του.

Καλή τύχη. Η διεθνής συγκυρία παρουσιάζεται ευνοϊκή για το ευρώ, έξι μήνες πριν από την εφαρμογή του (φωτό Ρώυτερ)

ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ πριν από την εφαρμογή του ευρώ, οι διεθνείς συνθήκες παρουσιάζονται
ιδιαίτερα ευνοϊκές. Η νομισματική κρίση στην Ασία, η παγκόσμια οικονομική
συγκυρία και η πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη διευκολύνουν την εφαρμογή του
κοινού νομίσματος. Παρά τις διαφορές ανάμεσα στις δύο οικονομικές κουλτούρες
από τη μία και την άλλη όχθη του Ρήνου, σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε ο
«γαλλογερμανικός διάλογος» που διοργανώθηκε την περασμένη εβδομάδα στο
Βερολίνο, από τα ινστιτούτα Άσπεν της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Η ΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Πρώτη ευνοϊκή συγκυρία για το ευρώ, η ασιατική κρίση. Είναι ένα εξαιρετικό
δίδαγμα για να καμφθούν και οι τελευταίες αντιδράσεις κατά του κοινού
ευρωπαϊκού νομίσματος. Αυτή η κρίση, που ταλανίζει την Ασία εδώ και ένα χρόνο,
αναδεικνύει τα μειονεκτήματα της «περιφερειακής αποσύνθεσης», τους κινδύνους
της νομισματικής αστάθειας και την άμεση σχέση ανάμεσα στο νόμισμα και την
πραγματική οικονομία.

Στον νομισματικό πόλεμο που εξαπέλυσε η Κίνα (με την υποτίμηση του γιουάν το
1996) και οι ΗΠΑ (με την ανατίμηση του δολαρίου), οι χώρες της Νοτιοανατολικής
Ασίας δεν μπόρεσαν πέρυσι να συγκροτήσουν ένα κοινό μέτωπο για να υπερασπίσουν
τα συμφέροντά τους. Το ένα μετά το άλλο, τα νομίσματα της περιοχής
καταποντίστηκαν, συμπαρασύροντας μαζί τους τα χρηματιστήρια. Έτσι άρχισε μία
σειρά από αλυσιδωτές ανταγωνιστικές υποτιμήσεις. Αποτέλεσμα, η αστάθεια, η
πτώση της παραγωγής και η άνοδος της ανεργίας.

ΟΠΛΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Η νομισματική ένωση, παράγοντας σταθερότητας στο εσωτερικό της Ευρώπης,
μοιάζει σαν μία από τις ασπίδες που επέτρεψαν έως τώρα τους Ευρωπαίους να
αποφύγουν τη θύελλα. Έτσι το ευρώ παρουσιάζεται για το μέλλον σαν ένα όπλο
προστασίας από ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση εξωτερικής προέλευσης.

Με τη γέννησή του το ευρώ επωφελείται μιας εξαιρετικής οικονομικής συγκυρίας.
Την ώρα που η Ασία βυθίζεται στη κρίση και η Αμερική αναρωτιέται για τη
διάρκεια της ανόδου της, η ηπειρωτική Ευρώπη γνωρίζει μία επιστροφή στην
ανάπτυξη: πρόκειται για μία ανάπτυξη χωρίς πληθωρισμό, που δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Ευρωπαίοι καταναλωτές, επενδυτές, επιχειρηματίες, ξαναβρίσκουν το ηθικό τους.
Συνδέοντας ­ ίσως λίγο βιαστικά ­ την υποχώρηση της ανεργίας με την πρόοδο της
ολοκλήρωσης, τοποθετούνται ολοένα και πιο ευνοϊκά έναντι του ευρώ.

Ακόμη, οι εθνικές συγκυρίες των 11 αποτρέπουν τον κίνδυνο μιας μεγάλης κρίσης
όσον αφορά τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η
σύγκλιση με μέσους ρυθμούς ανάπτυξης 3% προχωράει σε περιβάλλον χαμηλού
πληθωρισμού. Η οικονομική δραστηριότητα περιορίζεται ελαφρά μόνο στις χώρες
που απειλούνται με υπερθέρμανση (Ιρλανδία, Ολλανδία κ.ά.), ενώ επιταχύνεται
στις χώρες όπου είχε βραδύτερο ρυθμό, όπως στη Γαλλία και τη Γερμανία.

Αυτή η σύγκλιση θα βοηθήσει τους προσεχείς μήνες το έργο της νεοσύστατης
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία θα μπορέσει έτσι πιο εύκολα να
καθορίσει τα κατευθυντήρια επιτόκια των έντεκα χωρών της νομισματικής ένωσης.

ΚΟΙΝΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Όσο για τις πολιτικές συνθήκες, επιτέλους είναι και αυτές ευνοϊκές για το
ευρώ. Μπορεί οι γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου και τα σχόλια των
ευροσκεπτικιστών να δημιουργούν κάποια αβεβαιότητα, όμως, ακούγοντας τους
Γερμανούς πολιτικούς ηγέτες, είτε της Αριστεράς είτε της Δεξιάς, καταλαβαίνει
κανείς ότι το ευρώ δεν κινδυνεύει. Οι εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου στη
Γερμανία θα καταστήσουν το ευρώ ζήτημα εθνικής συναίνεσης, ένα στοιχείο κοινής
κληρονομιάς, τόσο για τη Δεξιά όσο και για την Αριστερά.

Στη Γαλλία το ευρώ μπήκε σε τροχιά από έναν γκωλικό πρόεδρο και προωθείται από
μία σοσιαλιστική κυβέρνηση που συμπεριλαμβάνει στους κόλπους της κομμουνιστές
υπουργούς. Στη Γερμανία το ευρώ μπήκε μπροστά από έναν χριστιανοδημοκράτη, με
την υποστήριξη των περισσότερων σοσιαλδημοκρατών. Στην πολιτική, όπως και
αλλού, χρειάζεται τύχη. Το ευρώ φαίνεται πως έχει αρκετή. Παρά τις όποιες
αποκλίσεις τους, οι χώρες που θα το εφαρμόσουν μπορούν να την εκμεταλλευτούν.
Για το καλό της ανάπτυξης και της απασχόλησης στην Ευρώπη.