ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Δύσκολοι καιροί για τα «μίντια»

Ρόμπερτ βαν Μπούσκιρκ. Ο διοικητής ενός αμερικανικού αποσπάσματος στο Λάος θυμήθηκε 28 χρόνια μετά ότι είχε χρησιμοποιήσει σαρίν…

Κάτι η διαμάχη για τη χρησιμοποίηση σαρίν εναντίον λιποτακτών, κάτι η ομολογία
δύο δημοσιογράφων ότι κατασκεύαζαν τα ρεπορτάζ τους, το βέβαιο είναι ότι τα
αμερικανικά media δεν διέρχονται τη χρυσή εποχή τους.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ που αποκάλυψαν το CNN και το περιοδικό «Τάιμ» (ιδιοκτησία και τα δύο
του ομίλου Time Warner) ήταν ομολογουμένως εντυπωσιακή: στο πλαίσιο μυστικής
αποστολής που πραγματοποιήθηκε το 1970 στο Λάος, αμερικανοί στρατιώτες
διατάχθηκαν να εντοπίσουν και να σκοτώσουν συναδέλφους τους που είχαν
λιποτακτήσει. Το όπλο που χρησιμοποίησαν είχε κατασκευαστεί τρεις δεκαετίες
νωρίτερα από τους ναζί. Ήταν το αέριο σαρίν, το ίδιο που χρησιμοποιήθηκε το
1995 στον υπόγειο σιδηρόδρομο του Τόκιο με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πάνω από
δέκα άνθρωποι.

Διαψεύδεται λοιπόν ο ισχυρισμός των ΗΠΑ ότι η μόνη χώρα στον κόσμο που έχει
χρησιμοποιήσει χημικά όπλα σε μάχη είναι το Ιράκ. Και εξηγείται με τον πλέον
δραματικό τρόπο η πάγια άρνησή τους να υπογράψουν τη Συνθήκη της Γενεύης που
απαγορεύει τη χρήση χημικών όπλων. Όλα αυτά βέβαια υπό την προϋπόθεση πως το
ρεπορτάζ είναι αληθές ­ κάτι που αρνείται το «Νιούζγουικ», υποστηρίζοντας ότι
στην επιχείρηση εκείνη δεν είχε χρησιμοποιηθεί παρά απλό δακρυγόνο. «Τα περί
σαρίν είναι ανοησίες», λέει στο περιοδικό ένας από τους πιλότους που είχε
βομβαρδίσει τον εχθρό. «Όλα είναι ψέματα», βεβαιώνει ο επικεφαλής εκείνης της αποστολής.

Η διαμάχη αυτή, που συνοδεύτηκε από βαρείς χαρακτηρισμούς και από τις δύο
πλευρές, έρχεται σε μια στιγμή που η αξιοπιστία του αμερικανικού Τύπου δέχεται
το ένα πλήγμα μετά το άλλο. Ο Στήβεν Γκλας, ένα από τα νεαρά αστέρια της
εβδομαδιαίας επιθεώρησης «Νιου Ριπάμπλικ», ομολόγησε πριν από λίγες μέρες ότι
τα 27 από τα 41 άρθρα που έγραψε τα δύο τελευταία χρόνια για λογαριασμό του
περιοδικού ήταν πλήρως ή εν μέρει κατασκευασμένα. Για να πείσει τους
αρχισυντάκτες του, παραποίησε έγγραφα, πλαστογράφησε δελτία Τύπου, έφτασε να
κατασκευάσει ακόμη και μια διεύθυνση του Internet. Κι εκείνοι, είναι αλήθεια,
δεν κατέβαλαν ιδιαίτερες προσπάθειες να ελέγξουν τα λεγόμενά του…

Χθες έγινε γνωστό άλλο ένα κρούσμα απάτης, αυτή τη φορά στην εφημερίδα
«Μπόστον Γκλόουμπ». Η Πατρίτσια Σμιθ, μια βραβευμένη δημοσιογράφος και
ποιήτρια, αναγκάστηκε να παραιτηθεί όταν παραδέχθηκε ότι στη στήλη που έγραφε
δύο φορές την εβδομάδα δεν ήταν πάντα ακριβής. «Από καιρού εις καιρόν,
προκειμένου να δημιουργήσω την επιθυμητή εντύπωση ή να τονίσω ένα καίριο
σημείο, απέδωσα δηλώσεις σε ανθρώπους που δεν υπήρχαν», έγραψε στο τελευταίο
της κείμενο που δημοσιεύτηκε χθες. «Μπορούσα και τους έδινα ονόματα, ακόμη και
επαγγέλματα, αλλά δεν μπορούσα να τους δώσω αυτό που χρειάζονταν περισσότερο:
παλμό. Όπως ξέρει κάθε άνθρωπος που έχει αγγίξει μια εφημερίδα, ένας από τους
θεμελιώδεις νόμους της δημοσιογραφίας είναι: ου κατασκευάσεις. Εξαιρέσεις δεν
υπάρχουν. Ούτε δικαιολογίες».

Πόσοι ακόμη από τους συναδέλφους της να έχουν υποπέσει σε πολύ βαρύτερα αδικήματα;